Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
(uchylony)
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 434(1) Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status przepisu uchylonego, co w tekście ustawy zaznaczono adnotacją „(uchylony)”. Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze została zachowana w strukturze kodeksu wyłącznie jako pusta pozycja, natomiast nie zawiera żadnej treści normatywnej. Ustawodawca stosuje taką technikę legislacyjną po to, aby po usunięciu przepisu nie trzeba było przenumerowywać wszystkich kolejnych artykułów kodeksu, co zaburzyłoby dotychczasowe odesłania i utrwaloną praktykę. W konsekwencji z art. 434(1) KPC nie da się dziś wywieść żadnego uprawnienia procesowego, żadnego obowiązku strony ani żadnej kompetencji sądu. Przepis pozostaje więc wyłącznie punktem orientacyjnym w systematyce ustawy, umieszczonym w części poświęconej postępowaniom odrębnym w sprawach rodzinnych.
W stanie prawnym obowiązującym obecnie art. 434(1) KPC nie ma zastosowania do żadnej sprawy wszczętej i rozpoznawanej według aktualnych przepisów. Znaczenie tej jednostki może natomiast ujawnić się przy analizie historycznej, gdy badamy, jak dana instytucja procesowa była uregulowana przed zmianą ustawy, albo gdy korzystamy ze starszych komentarzy, wzorów pism czy opracowań odsyłających do tego numeru. Praktycznym punktem odniesienia są zawsze przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, ponieważ to one przesądzają, czy do spraw będących w toku stosuje się przepisy dotychczasowe, czy nowe. Jeżeli więc czytelnik napotyka odesłanie do art. 434(1) KPC, powinien ustalić datę powstania dokumentu i sprawdzić, jaki przepis pełni obecnie analogiczną funkcję. Dla bieżącego stosowania prawa podstawą będą inne, obowiązujące artykuły kodeksu.
Osoba przygotowująca pismo procesowe korzysta ze starszego wzoru pobranego z internetu, w którym jako podstawę prawną wskazano art. 434(1) KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu Kodeksu postępowania cywilnego okazuje się, że przy tym numerze widnieje wyłącznie adnotacja „(uchylony)”. Powołanie się na taki przepis nie unieważnia samo w sobie pisma, ponieważ sąd ocenia treść żądania, a nie trafność wskazanej kwalifikacji prawnej, jednak może wprowadzać niepotrzebne zamieszanie i osłabiać czytelność argumentacji. Rozsądnym rozwiązaniem jest usunięcie nieaktualnego odesłania i wskazanie przepisu obecnie regulującego daną kwestię.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis „w jakiejś części” obowiązuje. Tak nie jest: uchylenie oznacza całkowite pozbawienie jednostki treści normatywnej. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie przepisu procesowego automatycznie likwiduje samą instytucję prawną, podczas gdy bardzo często zostaje ona jedynie przeniesiona do innego artykułu lub zmodyfikowana. Trzeci błąd to opieranie się na nieaktualnych wydaniach kodeksu bez sprawdzenia stanu prawnego na dzień podejmowania czynności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali aktualną podstawę prawną i właściwy tryb postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. W aktualnym tekście Kodeksu postępowania cywilnego przy tym artykule widnieje adnotacja „(uchylony)”, co oznacza brak treści normatywnej.
To standardowa technika legislacyjna. Pozostawienie pustej jednostki pozwala uniknąć przenumerowania kolejnych artykułów i zachować spójność odesłań.
Nie ma to sensu, ponieważ przepis nie zawiera żadnej normy. Należy wskazać aktualnie obowiązującą podstawę prawną.
Trzeba sięgnąć do ustawy nowelizującej, która uchyliła dany artykuł, oraz do jej przepisów przejściowych i porównać je z obecnym brzmieniem kodeksu.
O tym decydują przepisy przejściowe ustawy zmieniającej. Wskazują one, czy do spraw wszczętych wcześniej stosuje się przepisy dotychczasowe, czy nowe.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 434(1)