Art. 505²⁸.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 505(28) KPC pełni funkcję przepisu odsyłającego i jednocześnie ograniczającego. W § 1 ustawodawca przesądza, że w postępowaniu uregulowanym w rozdziale dotyczącym elektronicznego postępowania upominawczego stosuje się przepisy o zwykłym postępowaniu upominawczym, ale z odrębnościami wynikającymi z tego rozdziału. Oznacza to, że elektroniczne postępowanie upominawcze nie jest odrębnym, samodzielnym trybem oderwanym od reszty Kodeksu, lecz szczególną odmianą postępowania upominawczego, w której zasady ogólne działają wszędzie tam, gdzie przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W § 2 przepis wskazuje dwie sytuacje, w których nakaz zapłaty w tym postępowaniu nie może zostać wydany: gdy powód dochodzi roszczenia innego niż pieniężne oraz gdy doręczenie nakazu pozwanemu miałoby nastąpić poza granicami kraju. Są to przeszkody o charakterze bezwzględnym, a nie kwestia uznania sądu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy sprawa toczy się w elektronicznym postępowaniu upominawczym, czyli w trybie zainicjowanym pozwem wniesionym drogą elektroniczną do sądu właściwego dla tego postępowania. Sąd, badając pozew, weryfikuje najpierw, czy dochodzone roszczenie ma charakter pieniężny, a następnie, czy adres pozwanego wskazany w pozwie pozwala na doręczenie w kraju. Jeżeli powód dochodzi na przykład wydania rzeczy, złożenia oświadczenia woli albo zaniechania określonych działań, wydanie nakazu zapłaty w tym trybie jest wyłączone. Podobnie wyłączenie działa, gdy pozwany zamieszkuje lub ma siedzibę za granicą i doręczenie musiałoby nastąpić poza terytorium Polski. Dzięki § 1 pozostałe kwestie, takie jak treść nakazu, termin do wniesienia sprzeciwu czy skutki jego wniesienia, ocenia się według przepisów o postępowaniu upominawczym.

Przykład

Przedsiębiorca prowadzący hurtownię ma kilkuset kontrahentów i dochodzi drobnych, niezapłaconych faktur. Składa pozwy w elektronicznym postępowaniu upominawczym, ponieważ dotyczą one wyłącznie zapłaty określonych kwot pieniężnych, a więc warunek z art. 505(28) § 2 pkt 1 KPC jest spełniony. W jednej ze spraw okazuje się jednak, że dłużnik przeprowadził się do Niemiec i tam ma miejsce zamieszkania, wobec czego nakaz musiałby zostać doręczony poza granicami kraju. W takiej sytuacji sąd nie wyda nakazu zapłaty w tym trybie, a przedsiębiorca powinien rozważyć dochodzenie roszczenia w innym postępowaniu.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że elektroniczne postępowanie upominawcze rządzi się całkowicie własnymi regułami; § 1 wyraźnie temu przeczy. Drugim nieporozumieniem jest przyjmowanie, że przeszkoda w postaci doręczenia za granicę dotyczy obywatelstwa pozwanego - liczy się miejsce doręczenia, nie narodowość. Mylące bywa też łączenie roszczenia pieniężnego z niepieniężnym w jednym pozwie, co blokuje wydanie nakazu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.