Art. 626⁶.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 626(6) KPC ustanawia regułę pierwszeństwa wniosków składanych w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zgodnie z § 1 o kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila jego wpływu do właściwego sądu, przy czym za tę chwilę uważa się godzinę i minutę danego dnia, w której wniosek do sądu wpłynął. Oznacza to, że sam dzień złożenia wniosku nie jest wystarczającym kryterium - liczy się dokładny moment w skali godzin i minut. Paragraf 1(1) uzupełnia tę zasadę o wnioski składane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego: tu chwilą wpływu jest godzina, minuta i sekunda umieszczenia wniosku w systemie, a więc precyzja jest jeszcze większa. Paragraf 2 przewiduje z kolei, że wnioski, które wpłynęły w tej samej chwili, uważa się za złożone równocześnie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu o wpis w księdze wieczystej, prowadzonym przez sąd rejonowy właściwy według miejsca położenia nieruchomości. Nabiera on znaczenia zawsze wtedy, gdy do tej samej księgi wieczystej wpływa więcej niż jeden wniosek, a wpisy mogą wzajemnie na siebie oddziaływać - na przykład dotyczą przeniesienia własności, ustanowienia hipoteki, wpisu ostrzeżenia czy roszczenia. Kolejność wpływu przekłada się na kolejność rozpoznania wniosków oraz, pośrednio, na pierwszeństwo praw ujawnianych w księdze. Art. 626(6) KPC ma zastosowanie zarówno do wniosków składanych tradycyjnie w biurze podawczym lub przez notariusza, jak i do wniosków składanych elektronicznie.

Przykład

Właściciel mieszkania w tym samym dniu podpisuje umowę sprzedaży u notariusza, a jednocześnie jego wierzyciel składa wniosek o wpis hipoteki przymusowej do tej samej księgi wieczystej. Wniosek wierzyciela wpływa do sądu o godzinie 10:15, a wniosek notarialny został umieszczony w systemie teleinformatycznym o godzinie 10:14 i 32 sekundzie. Zgodnie z art. 626(6) KPC pierwszeństwo ma wniosek wcześniejszy, mimo że oba trafiły do sądu tego samego dnia i niemal w tym samym momencie. Gdyby oba wnioski wpłynęły dokładnie w tej samej chwili, byłyby uważane za złożone równocześnie, co uruchamia odrębne reguły rozpoznania.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że decyduje data nadania przesyłki pocztowej albo dzień podpisania aktu notarialnego - przepis odnosi się do chwili wpływu wniosku do właściwego sądu, a nie do momentu jego sporządzenia czy wysłania. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie kolejności wpływu z automatycznym uzyskaniem wpisu; wcześniejszy wniosek daje pierwszeństwo rozpoznania, ale nie zwalnia z wymogów formalnych i materialnych wpisu. Warto też pamiętać, że złożenie wniosku w sądzie niewłaściwym nie zapewnia korzystnej kolejności, ponieważ przepis mówi o wpływie do sądu właściwego. Wreszcie równoczesność z § 2 nie oznacza, że wnioski się wzajemnie znoszą - jest to odrębna sytuacja procesowa, wymagająca oceny przez sąd. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzi konkurencja kilku wniosków o wpis, warto skonsultować się z prawnikiem.