Co dokładnie stanowi przepis
Art. 626[7] KPC opisuje pierwsze czynności techniczne i rejestrowe, jakie sąd wieczystoksięgowy podejmuje po otrzymaniu wniosku o wpis. Zgodnie z § 1 wniosek powinien zostać zarejestrowany niezwłocznie w dniu wpływu do sądu w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem, co pozwala ustalić kolejność wpływu wniosków. Paragraf 2 nakazuje, aby niezwłocznie po tej rejestracji w odpowiednim dziale księgi wieczystej zamieścić informację o wniosku w postaci wzmianki o wniosku; jeżeli wniosek złożono za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, wzmianka pojawia się automatycznie z chwilą umieszczenia wniosku w systemie. Paragraf 3 przewiduje wykreślenie wzmianki z urzędu - niezwłocznie po dokonaniu wpisu albo po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie wpisu, o odrzuceniu wniosku, o umorzeniu postępowania lub zarządzenia o zwrocie wniosku. Paragraf 4 nakazuje odpowiednie stosowanie § 1 i § 2 do skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego, a wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu po jej rozpoznaniu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu wieczystoksięgowym, niezależnie od tego, czy wniosek dotyczy wpisu prawa własności, hipoteki, służebności, ostrzeżenia czy wykreślenia obciążenia. Obejmuje wnioski składane w formie papierowej, wnioski przekazywane przez notariusza oraz wnioski wnoszone przez system teleinformatyczny. Stosuje się go także wtedy, gdy wpisu dokonał referendarz sądowy, a uczestnik postępowania wniósł skargę na taki wpis. Czynności z art. 626[7] KPC mają charakter obligatoryjny i są podejmowane z urzędu, bez odrębnego wniosku strony.
Przykład zastosowania
Kupujący mieszkanie podpisuje akt notarialny, a notariusz składa elektronicznie wniosek o wpis prawa własności na rzecz nabywcy. W chwili umieszczenia wniosku w systemie teleinformatycznym w dziale II księgi wieczystej pojawia się automatycznie wzmianka o wniosku, widoczna dla każdego, kto przegląda księgę. Bank rozpatrujący kredyt dla kolejnego zainteresowanego tą nieruchomością od razu widzi, że toczy się postępowanie o wpis, i wie, że treść księgi może się wkrótce zmienić. Po dokonaniu wpisu wzmianka zostaje wykreślona z urzędu, a w dziale II figuruje już nowy właściciel.
Częste nieporozumienia
Wzmianka o wniosku nie jest wpisem i sama nie tworzy ani nie przenosi żadnego prawa - informuje jedynie, że złożono wniosek, który nie został jeszcze rozpoznany. Nie należy jej też mylić z ostrzeżeniem o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym, które jest odrębną instytucją. Kolejnym błędem jest przekonanie, że o wykreślenie wzmianki trzeba wnosić osobno; następuje ono z urzędu w sytuacjach wskazanych w § 3. Wzmianka ma również istotne znaczenie dla rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, dlatego przed transakcją warto sprawdzić, czy w księdze nie widnieje wzmianka o wniosku. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.