Art. 91 Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje zakres pełnomocnictwa procesowego, które z samego prawa uprawnia pełnomocnika do podejmowania określonych działań związanych z daną sprawą sądową. Przepis wskazuje, że pełnomocnictwo obejmuje wszystkie czynności procesowe związane ze sprawą, w tym powództwo wzajemne, skargę kasacyjną, wznowienie postępowania oraz postępowanie wynikające z tych środków. Dodatkowo obejmuje ono czynności dotyczące zabezpieczenia i egzekucji, udzielanie dalszego pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu, a także możliwość zawierania ugody, zrzeczenia się roszczenia lub uznania powództwa, o ile nie zostały wyłączone w pełnomocnictwie. Wreszcie, pełnomocnik ma prawo do odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy pełnomocnik działa w imieniu strony w procesie cywilnym, posiadając pełnomocnictwo procesowe. Oznacza to, że pełnomocnik nie musi otrzymywać osobnych upoważnień do podejmowania każdej czynności wymienionej w przepisie. Zakres pełnomocnictwa jest szeroki i obejmuje nie tylko standardowe czynności procesowe, ale także środki nadzwyczajne, czynności zabezpieczające i egzekucyjne oraz czynności dyspozycyjne co do roszczeń i kosztów. Przepis ma zastosowanie bez względu na to, czy pełnomocnik działa w pierwszej instancji, czy w dalszym etapie postępowania.
Przykładowo, gdy pełnomocnik jednej ze stron wnosi pozew oraz na dalszym etapie postępowania decyduje się na wniesienie powództwa wzajemnego, zgodnie z Art. 91 KPC nie wymaga dodatkowego pełnomocnictwa do tego celu. Może również zawrzeć ugodę z przeciwnikiem, jeśli jej zawarcie nie zostało wyłączone z zakresu upoważnienia. Ponadto, jeśli podczas procesu konieczne jest zabezpieczenie roszczenia lub przeprowadzenie egzekucji, pełnomocnik jest uprawniony do przeprowadzenia tych czynności. Może również powierzyć innemu adwokatowi lub radcy prawnemu dalsze pełnomocnictwo, co ułatwia organizację reprezentacji.
W praktyce często pojawiają się nieporozumienia odnośnie tego, czy pełnomocnik musi mieć wyraźne upoważnienie do poszczególnych czynności takich jak powództwo wzajemne czy skarga kasacyjna. Art. 91 wyraźnie wskazuje, że pełnomocnictwo z mocy prawa obejmuje te działania bez konieczności udzielania osobnych pełnomocnictw. Innym błędem jest przyjęcie, że pełnomocnik może zawierać ugodę lub zrzec się roszczeń bez wyraźnego upoważnienia, podczas gdy przepis przewiduje wyłączenie tych czynności, jeśli takie zostało ustalone w pełnomocnictwie. W kwestii odbioru kosztów strony przeciwnej pojawia się mylne przekonanie, że pełnomocnik musi mieć dodatkowe upoważnienie - Art. 91 to także przewiduje.
Podsumowując, Art. 91 KPC kompleksowo reguluje istotny zakres uprawnień pełnomocnika procesowego, upraszczając prowadzenie sprawy i chroniąc interesy stron. W wypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących zakresu pełnomocnictwa zaleca się konsultację z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
