Art. 943.

Co stanowi przepis

Art. 943 KPC wskazuje, jakie dokumenty i informacje powinien przedstawić wierzyciel, gdy składa wniosek o dokonanie opisu i oszacowania nieruchomości zajętej w toku egzekucji. Zgodnie z § 1 pkt 1 wierzyciel powinien złożyć wyciąg, a w razie potrzeby odpis księgi wieczystej albo zaświadczenie sądu wystawione na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego dla nieruchomości. Takie zaświadczenie ma zawierać wskazanie właściciela nieruchomości oraz wykaz obciążeń ujawnionych w tym zbiorze, a jeżeli nieruchomość jest objęta katastrem nieruchomości - również odpowiedni wyciąg z katastru. Punkt 2 nakłada na wierzyciela obowiązek wskazania miejsca zamieszkania uczestników postępowania. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, w której nieruchomość nie ma księgi wieczystej: wtedy wierzyciel powinien złożyć inny dokument stwierdzający własność dłużnika. Paragraf 3 przewiduje, że dokumentów wskazanych w § 2 może żądać od właściwych organów także komornik.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie egzekucji z nieruchomości, po jej zajęciu, gdy wierzyciel kieruje do komornika wniosek o opis i oszacowanie. Opis i oszacowanie są niezbędne, aby ustalić stan prawny i faktyczny nieruchomości, krąg osób zainteresowanych oraz wartość, która stanowi podstawę do wyznaczenia ceny wywołania w licytacji. Wymóg złożenia dokumentów z księgi wieczystej lub zbioru dokumentów służy ustaleniu, kto jest właścicielem i jakie obciążenia ciążą na nieruchomości, na przykład hipoteki czy służebności. Wskazanie miejsc zamieszkania uczestników postępowania umożliwia komornikowi prawidłowe zawiadomienie ich o terminie czynności. Jeżeli dla nieruchomości nie prowadzi się księgi wieczystej, konieczne jest przedstawienie innego dokumentu potwierdzającego prawo własności dłużnika.

Przykład

Wierzyciel prowadzi egzekucję z działki zabudowanej domem, należącej do dłużnika. Po zajęciu nieruchomości składa u komornika wniosek o opis i oszacowanie, dołączając wyciąg z księgi wieczystej, z którego wynika, kto jest właścicielem oraz jakie hipoteki obciążają nieruchomość, a także podaje adresy dłużnika i współwłaściciela. W innej sprawie nieruchomość nie ma księgi wieczystej, więc wierzyciel przedstawia dokument stwierdzający własność dłużnika, a gdy napotyka trudności w jego uzyskaniu, o dokument ten może zwrócić się do właściwych organów sam komornik na podstawie § 3. Dzięki temu komornik może wyznaczyć termin opisu i oszacowania oraz zawiadomić uczestników.

Częste nieporozumienia

Często przyjmuje się błędnie, że skoro komornik ma dostęp do rejestrów, wierzyciel nie musi w ogóle dbać o dokumentację - tymczasem art. 943 KPC wyraźnie obciąża wierzyciela obowiązkiem złożenia wskazanych dokumentów, a uprawnienie komornika z § 3 odnosi się do dokumentów z § 2. Mylnie bywa też pomijany obowiązek wskazania miejsca zamieszkania uczestników postępowania, choć bez tego czynności mogą się przedłużać. Nie należy również utożsamiać oszacowania z ceną sprzedaży - to odrębne etapy postępowania. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.