Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 95.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do adwokata lub radcy prawnego ustanowionego przez sąd w przypadku zwolnienia go od obowiązku zastępowania strony w procesie.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V GC 526/15Sąd Rejonowy w Tarnowie

Przedawnienie a potrącenie wierzytelności – wyrok SR Tarnów

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Tarnowie oddalił powództwo o zapłatę, uznając skuteczność zarzutu przedawnienia podniesionego w procesie przez pełnomocnika pozwanego. Sąd podkreślił, że przedawnienie nie prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności jak potrącenie, lecz przekształca ją w zobowiązanie naturalne, którego nie można przymusowo dochodzić. Orzeczenie…
I C 74/15Sąd Rejonowy w Biskupcu

Nieważna umowa kredytu przez brak właściwej reprezentacji banku

Fragment uzasadnienia

… go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie - art. 245 k.p.c. i nie korzysta z domniemań prawnych jakie zarezerwowane są dla dokumentów urzędowych. Zgodnie z art. 95 ust la ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe w zw. z art. 245 k.p.c. stanowi dowód jedynie tego, że bank złożył oświadczenie o istnieniu wobec pozwanego zadłużenia. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że z zasady…
II C 1671/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Odpowiedzialność adwokata za prowadzenie sprawy – wyrok SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wskazał, że umowa o świadczenie pomocy prawnej jest umową starannego działania, a nie umową rezultatu. Sam niekorzystny wynik sprawy nie przesądza więc o odpowiedzialności odszkodowawczej adwokata, jeśli podjął on wymagane i możliwe czynności. Orzeczenie jest ważne dla sporów o odpowiedzialność…
VI ACa 951/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Rozliczenie kosztów budowy w spółdzielni – wyrok SA

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że po ostatecznym rozliczeniu kosztów budowy spółdzielnia co do zasady nie może skutecznie wobec członka dokonywać ponownego rozliczenia. Nowa uchwała mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy wcześniejsza uchwała była nieważna. To ważny precedens w sporach o ważność uchwał organów spółdzielni i…
  • uchwały organów spółdzielni
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 95: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 95 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) mówi o zastosowaniu przepisów dotyczących zwolnienia adwokata lub radcy prawnego z obowiązku zastępowania strony w procesie. Przepis ten odwołuje się do artykułu poprzedzającego, stosując go odpowiednio do sytuacji, gdy sąd ustanawia adwokata lub radcę prawnego, ale zwalnia ich z obowiązku prowadzenia sprawy. Oznacza to, że jeśli sąd wyznacza pełnomocnika z urzędu, ale jednocześnie uznaje, że z ważnych przyczyn nie musi on w danym procesie działać, stosuje się reguły z normy poprzedzającej ww. artykuł. Chodzi o zachowanie ciągłości zasad dotyczących obowiązków i zwolnień pełnomocnika zawodowego powołanego przez sąd.

Przepis ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji ustanowienia adwokata lub radcy prawnego przez sąd, czyli gdy sąd przydziela pełnomocnika z urzędu stronie, która nie ma własnego. Ważne jest, że dotyczy tylko przypadków, gdy ten ustanowiony pełnomocnik zostaje zwolniony od obowiązku zastępowania strony, a nie, gdy działa dobrowolnie lub na podstawie innego umocowania. Tym samym art. 95 KPC uzupełnia mechanizm ustanowienia pełnomocnika z urzędu, pozwalając na formalne potwierdzenie jego zwolnienia w konkretnym procesie.

Przykładowa sytuacja to powołanie przez sąd adwokata z urzędu dla osoby, która nie ma środków na obronę w sprawie cywilnej. Jeśli adwokat wskazuje ważne powody, aby nie podejmować obrony, sąd może go zwolnić z obowiązku zastępowania tej osoby. Wówczas zastosowanie ma art. 95 KPC, który stosuje odpowiednio wcześniejsze przepisy dotyczące zwolnienia, co formalizuje sytuację w aktach sprawy.

Częstym błędem przy stosowaniu artykułu 95 KPC jest nieuwzględnianie, że przepis odnosi się wyłącznie do pełnomocników ustanowionych przez sąd i zwolnionych z obowiązku, a nie do pełnomocników prywatnych lub tych, którzy działają w innym charakterze. Inny problem to nieprawidłowe rozumienie, że zwolnienie pełnomocnika oznacza rezygnację ze wsparcia w procesie, podczas gdy jest to formalna decyzja o jego braku obowiązku działania w danym postępowaniu. Artykuł 95 KPC nie rozszerza uprawnień pełnomocnika, a jedynie reguluje stosowanie wcześniejszej normy w określonym kontekście. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie zastosować tę regulację do konkretnej sytuacji procesowej.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Do kogo odnosi się art. 95 KPC?

Dotyczy adwokata lub radcy prawnego ustanowionego przez sąd, który został zwolniony z obowiązku zastępowania strony.

Kiedy stosuje się przepis art. 95 KPC?

Przepis stosuje się, gdy sąd ustanawia pełnomocnika z urzędu, a ten zostaje zwolniony z obowiązku prowadzenia sprawy.

Czy art. 95 KPC dotyczy pełnomocników prywatnych?

Nie, odnosi się wyłącznie do pełnomocników ustanowionych przez sąd i zwolnionych z obowiązku zastępowania strony.

Co oznacza zwolnienie pełnomocnika od obowiązku zastępowania strony?

To formalna decyzja, że pełnomocnik nie musi działać w danym procesie pomimo ustanowienia go przez sąd.

Czy zwolnienie pełnomocnika oznacza rezygnację ze wsparcia prawnego?

Nie musi, ale w danym postępowaniu pełnomocnik nie ma obowiązku reprezentować strony.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 95