Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
W razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… powódki. Sąd orzekł natomiast o kosztach sądowych wynikających z roszczenia o przywrócenie do pracy. Podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowią art. 98 k.p.c. , art. 96 pkt. 4 i dodatkowo art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . W uchwale z dnia 5 marca 2007 roku sygn. akt I PZP 1/07 Sąd Najwyższy orzekł, iż sąd w orzeczeniu kończącym w instancji sprawę z zakresu…
Streszczenie
Sąd Rejonowy w Tarnowie oddalił powództwo o zapłatę, uznając skuteczność zarzutu przedawnienia podniesionego w procesie przez pełnomocnika pozwanego. Sąd podkreślił, że przedawnienie nie prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności jak potrącenie, lecz przekształca ją w zobowiązanie naturalne, którego nie można przymusowo dochodzić. Orzeczenie…
Streszczenie
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wskazał, że umowa o świadczenie pomocy prawnej jest umową starannego działania, a nie umową rezultatu. Sam niekorzystny wynik sprawy nie przesądza więc o odpowiedzialności odszkodowawczej adwokata, jeśli podjął on wymagane i możliwe czynności. Orzeczenie jest ważne dla sporów o odpowiedzialność…
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że po ostatecznym rozliczeniu kosztów budowy spółdzielnia co do zasady nie może skutecznie wobec członka dokonywać ponownego rozliczenia. Nowa uchwała mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy wcześniejsza uchwała była nieważna. To ważny precedens w sporach o ważność uchwał organów spółdzielni i…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 96: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 96 Kodeksu postępowania cywilnego określa, co dzieje się z pełnomocnictwem w przypadku śmierci strony lub utraty przez nią zdolności sądowej. Przepis mówi, że w takich okolicznościach pełnomocnictwo wygasa. Oznacza to, że pełnomocnik traci formalne prawo reprezentowania danej strony, ponieważ podstawowy podmiot procesu przestaje istnieć lub traci zdolność do czynności procesowych. Jednakże, mimo wygaśnięcia pełnomocnictwa, pełnomocnik procesowy może dalej działać, lecz tylko do momentu zawieszenia postępowania. Ten wyjątek ma na celu zapewnienie ciągłości postępowania i uniknięcie sytuacji, w której działania procesowe byłyby przerwane w trakcie rozstrzygania sprawy.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy w toku postępowania cywilnego dojdzie do śmierci strony lub gdy strona utraci zdolność sądową, na przykład z powodu ubezwłasnowolnienia. Wówczas automatycznie pełnomocnictwo, które posiadała ta strona w ramach sprawy, przestaje obowiązywać. Jednak postępowanie nie zostaje przerwane natychmiast, ponieważ pełnomocnik procesowy pozostaje uprawniony do działania do czasu zawieszenia postępowania. To zabezpiecza interesy strony i przeciwdziała niepotrzebnym opóźnieniom, dbając o płynność procesu sądowego i możliwość uporządkowania sytuacji prawnej związanej ze śmiercią lub utratą zdolności sądowej strony.
Przykładem praktycznym zastosowania art. 96 KPC może być sytuacja, gdy w trakcie sprawy o zapłatę jeden z uczestników postępowania nagle umrze. W takim przypadku pełnomocnik tej strony nie może już działać na jej rzecz po śmierci jako pełnomocnik, ponieważ pełnomocnictwo wygasa. Pomimo tego, pełnomocnik może jeszcze wykonywać czynności procesowe, które są niezbędne do doprowadzenia do zawieszenia postępowania, np. składanie wniosków o zawieszenie ze względu na śmierć strony, aby nie dopuścić do samowolnego postępowania sądu bez zachowania procedur.
Często pojawiają się błędne interpretacje art. 96 KPC, zwłaszcza co do momentu i zakresu wygaśnięcia pełnomocnictwa. Niektórzy uważają, że pełnomocnik od razu traci wszystkie prawa i obowiązki, co nie jest prawdą, gdyż przepis stanowi wyraźnie o prawie do działania do zawieszenia postępowania. Ponadto mylone jest pojęcie zdolności sądowej z zdolnością do czynności prawnych, co w kontekście postępowania ma inne znaczenie. W praktyce sądy zwracają uwagę, aby nie podważać działań pełnomocnika w fazie przygotowania do zawieszenia postępowania, mimo wygaśnięcia pełnomocnictwa. Z tego powodu znajomość i poprawna interpretacja art. 96 KPC jest istotna zarówno dla stron, jak i pełnomocników. W indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, aby odpowiednio ocenić skutki śmierci lub utraty zdolności sądowej strony dla trwającego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Po śmierci strony pełnomocnictwo wygasa, co oznacza, że pełnomocnik traci formalne prawo do dalszego reprezentowania tej strony.
Tak, pełnomocnik procesowy może działać aż do zawieszenia postępowania, pomimo wygaśnięcia pełnomocnictwa.
Utrata zdolności sądowej oznacza, że strona nie może samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu, na przykład z powodu ubezwłasnowolnienia.
Sąd zawiesza postępowanie, gdy okaże się, że zmarła strona nie ma spadkobierców lub konieczne jest uporządkowanie sytuacji prawnej przed dalszym prowadzeniem sprawy.
Tak, zgodnie z art. 96 KPC pełnomocnictwo wygasa w chwili utraty zdolności sądowej przez stronę.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 96