Co dokładnie stanowi przepis
Art. 108 KPK wprowadza zasadę pełnej tajności narady i głosowania nad orzeczeniem. Tajność dotyczy zarówno przebiegu rozmowy prowadzonej przez skład orzekający, jak i samego podejmowania decyzji w drodze głosowania. Przepis wyraźnie wskazuje, że nie jest dopuszczalne zwolnienie z obowiązku zachowania tej tajemnicy. Oznacza to, że tajność nie może zostać uchylona wobec osób uczestniczących w tych czynnościach. Regulacja chroni wewnętrzny tok podejmowania orzeczenia przez sąd, a nie tylko jego końcowy rezultat.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 108 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy skład orzekający odbywa naradę i głosuje nad orzeczeniem. Z treści przepisu wynika, że podczas tych czynności mogą być obecni członkowie składu orzekającego. Jedyną dodatkową osobą, której obecność jest przewidziana, może być protokolant. Przewodniczący może jednak uznać obecność protokolanta za zbędną, co oznacza, że jego udział nie jest konieczny w każdej naradzie i każdym głosowaniu. Przepis nie pozwala na obecność innych osób tylko dlatego, że są związane z postępowaniem albo interesują się jego wynikiem.
Konkretny, codzienny przykład zastosowania
Po zakończeniu czynności procesowych skład orzekający przechodzi do narady nad treścią orzeczenia. Sędziowie omawiają sprawę i następnie głosują nad rozstrzygnięciem, a przebieg tych czynności pozostaje tajny na podstawie art. 108 KPK. Protokolant może być obecny, lecz przewodniczący ocenia, czy jego obecność jest w danej sytuacji potrzebna. Jeżeli przewodniczący uzna ją za zbędną, narada i głosowanie odbywają się bez protokolanta. Osoby inne niż członkowie składu orzekającego i ewentualnie protokolant nie mogą uczestniczyć w tych czynnościach.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Częstym błędem jest traktowanie tajności narady jako obowiązku, od którego można zwolnić uczestników po uzyskaniu ich zgody. Art. 108 § 1 KPK wyraźnie wyklucza takie zwolnienie, dlatego tajemnica ma charakter bezwzględny. Nie należy też utożsamiać obecności protokolanta z możliwością udziału każdej osoby wykonującej czynności pomocnicze przy sprawie. Przepis wskazuje konkretnie protokolanta i jednocześnie pozostawia przewodniczącemu ocenę, czy jego obecność jest zbędna. Błędne byłoby również przyjęcie, że przewodniczący może dopuścić do narady dowolną osobę, ponieważ regulacja przewiduje obecność tylko w wskazanym zakresie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
