Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 117a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Jeżeli strona ma więcej niż jednego obrońcę lub pełnomocnika, czynność procesową można przeprowadzić w wypadku stawiennictwa przynajmniej jednego z nich, chyba że strona wyrazi zgodę na przeprowadzenie czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, których udział nie jest obowiązkowy.

§ 2.Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ka 114/22Sąd Okręgowy w Siedlcach

II Ka 114/22

Fragment uzasadnienia

… obrońcy adw. J. S. (2) : obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, a mianowicie: art. 117§ 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 117a§l k.p.k. poprzez przyjęcie, że rozprawa mogła się toczyć bez udziału obrońcy oskarżonego H. P. (1) - adw. J. S. (2) , w sytuacji gdy nie został on zawiadomiony o żadnym terminie, co uniemożliwiło złożenie stosowanych wniosków dowodowych istotnych dla wyjaśnienia sprawy, zadania pytań…
  • przestępstwo przeciwko mieniu
Czytaj orzeczenie
II AKa 17/18Sąd Apelacyjny w Warszawie

II AKa 17/18

Fragment uzasadnienia

… pełnomocnictwa (pismo oskarżonego złożone przed rozprawą odwoławczą), nie powoduje konieczności odraczania rozprawy, w szczególności gdy w rozprawie bierze udział inny obrońca ( art. 117a § 1 kpk , porównaj też: wyrok SN z 16 października 1984 r., OSNPG 4/85/59; wyrok SN z 8 stycznia 1999 r., OSNKW 3-4/99/21; wyrok SA w Krakowie z 2 listopada 2004 r., II AKa 119/04 KZS 2005/3/29). Niezasadna jest również apelacja obrońcy…
IV Ka 1460/17Sąd Okręgowy we Wrocławiu

IV Ka 1460/17

Fragment uzasadnienia

… stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona. Uczestnikiem procesu karnego uprawnionym do udziału w rozprawie głównej jest każdorazowo obrońca oskarżonego. Według art. 117a § 1 k.p.k. , jeżeli strona ma więcej niż jednego obrońcę lub pełnomocnika, czynność procesową można przeprowadzić w wypadku stawiennictwa przynajmniej jednego z nich, chyba że strona wyrazi zgodę na przeprowadzenie czynności bez udziału…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 117a: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 117a KPK określa zasady przeprowadzania czynności procesowej, gdy strona ma więcej niż jednego obrońcę albo pełnomocnika. Zasadą jest, że wystarczy stawiennictwo przynajmniej jednego z tych obrońców lub pełnomocników, aby czynność mogła zostać przeprowadzona. Przepis przewiduje również możliwość przeprowadzenia czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, jeżeli strona wyrazi na to zgodę. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, w których udział obrońcy lub pełnomocnika nie jest obowiązkowy. Paragraf 2 nakazuje odpowiednie stosowanie tej reguły do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, wskazanej w art. 87 § 2 KPK.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 117a KPK ma zastosowanie wtedy, gdy jedna strona postępowania korzysta z pomocy co najmniej dwóch obrońców lub pełnomocników. Przepis dotyczy czynności procesowych, czyli działań podejmowanych w toku postępowania karnego zgodnie z jego regułami. Jeżeli na czynność stawi się jeden z kilku ustanowionych przedstawicieli, samo niestawiennictwo pozostałych nie wyłącza możliwości jej przeprowadzenia. Inaczej wygląda sytuacja, gdy żaden obrońca lub pełnomocnik nie uczestniczy w czynności, ponieważ wtedy konieczna jest zgoda strony, a ponadto udział takiego przedstawiciela nie może być obowiązkowy. Odpowiednie stosowanie § 1 oznacza, że reguła obejmuje także pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2 KPK.

Przykład zastosowania w codziennej sytuacji

Oskarżony ustanowił dwóch obrońców i zostali oni zawiadomieni o terminie czynności procesowej. W wyznaczonym terminie przychodzi tylko jeden z obrońców, natomiast drugi nie stawia się na czynność. Zgodnie z art. 117a § 1 KPK czynność może zostać przeprowadzona, ponieważ obecny jest przynajmniej jeden z obrońców oskarżonego. Gdyby żaden z obrońców nie przyszedł, przeprowadzenie czynności bez ich udziału zależałoby od zgody oskarżonego oraz od tego, czy udział obrońcy w tej czynności nie był obowiązkowy.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 117a KPK nie stanowi, że obecność każdego ustanowionego obrońcy albo pełnomocnika jest zawsze konieczna. Przepis wprost pozwala przeprowadzić czynność przy obecności jednego z kilku przedstawicieli strony. Nie należy też utożsamiać zgody strony na przeprowadzenie czynności bez przedstawiciela z każdą sytuacją jego nieobecności, ponieważ zgoda ma znaczenie tylko wtedy, gdy udział obrońcy lub pełnomocnika nie jest obowiązkowy. Błędem byłoby również pominięcie § 2, który rozszerza odpowiednie stosowanie tej zasady na pełnomocnika określonej osoby niebędącej stroną. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wystarczy, że na czynność procesową przyjdzie jeden z dwóch obrońców?

Tak. Art. 117a § 1 KPK pozwala przeprowadzić czynność, gdy stawi się przynajmniej jeden z kilku obrońców lub pełnomocników strony.

Czy czynność może odbyć się bez obrońcy lub pełnomocnika?

Może, jeżeli strona wyrazi zgodę, a udział obrońcy lub pełnomocnika nie jest obowiązkowy. Przepis wymaga spełnienia obu tych warunków.

Czy nieobecność jednego pełnomocnika wstrzymuje czynność?

Nie, jeżeli strona ma więcej pełnomocników i przynajmniej jeden z nich stawił się na czynność. Sam brak pozostałych nie wyklucza jej przeprowadzenia.

Kogo obejmuje art. 117a § 2 KPK?

Paragraf 2 odnosi tę zasadę odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2 KPK.

Czy art. 117a KPK dotyczy tylko obrońców?

Nie. Przepis obejmuje zarówno obrońców, jak i pełnomocników strony, a w zakresie wskazanym w § 2 także określonych pełnomocników osób niebędących stroną.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 117a