Co dokładnie stanowi przepis
Art. 157 KPK reguluje dostęp do odpisów orzeczeń, protokołów i określonych dokumentów w postępowaniu karnym. Strona postępowania oraz osoba, której dane orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zażądać wydania jednego uwierzytelnionego odpisu każdego orzeczenia. Taki pierwszy odpis ma być wydany nieodpłatnie. Jeżeli do orzeczenia sporządzono uzasadnienie, odpis wydaje się również z tym uzasadnieniem. Przepis odrębnie wskazuje, że stronie nie można odmówić zezwolenia na sporządzenie odpisu protokołu czynności, w której uczestniczyła albo miała prawo uczestniczyć, ani dokumentu pochodzącego od niej lub sporządzonego z jej udziałem.
Kiedy przepis ma zastosowanie
§ 1 art. 157 KPK ma zastosowanie, gdy uprawniona osoba składa żądanie otrzymania uwierzytelnionego odpisu orzeczenia. Uprawnienie przysługuje nie tylko stronom, lecz także osobom, których orzeczenie bezpośrednio dotyczy, nawet jeśli nie są stroną w danym zakresie. Nieodpłatność dotyczy jednego uwierzytelnionego odpisu każdego orzeczenia, co nie oznacza wprost, że każde kolejne wydanie odpisu również będzie bezpłatne. § 2 wprowadza szczególne ograniczenie w sprawach, w których jawność wyłączono ze względu na ważny interes państwa. W takich sprawach wskazane osoby otrzymują wyłącznie odpis orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji i bez uzasadnienia.
Przykład codziennego zastosowania
Oskarżony uczestniczy w posiedzeniu, na którym sąd wydaje postanowienie dotyczące jego sprawy. Może zażądać jednego nieodpłatnego, uwierzytelnionego odpisu tego postanowienia, a jeżeli uzasadnienie zostało sporządzone, powinien otrzymać odpis także z uzasadnieniem. Gdy podczas czynności przesłuchania sporządzono protokół, oskarżony może uzyskać zezwolenie na sporządzenie jego odpisu, ponieważ uczestniczył w tej czynności albo miał prawo w niej uczestniczyć. Takie samo uprawnienie obejmuje na przykład dokument złożony przez niego do akt lub sporządzony z jego udziałem.
Częste nieporozumienia lub błędy
Art. 157 KPK nie stanowi, że każda osoba zainteresowana sprawą może otrzymać odpis każdego orzeczenia. Przepis wymaga, aby żądanie pochodziło od strony albo osoby, której orzeczenie bezpośrednio dotyczy. Nie należy także utożsamiać prawa do otrzymania uwierzytelnionego odpisu orzeczenia z prawem do sporządzenia odpisu protokołu lub dokumentu, ponieważ dotyczą ich inne warunki. W przypadku wyłączenia jawności z powodu ważnego interesu państwa zakres wydawanych odpisów jest wyraźnie ograniczony przez § 2. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
