Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 159.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje stronom zażalenie; na zarządzenie prokuratora zażalenie przysługuje do sądu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III SA/Gl 766/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

III SA/Gl 766/24

Fragment uzasadnienia

… również pouczenie, zgodnie z którym na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym "innym osobom" w rozumieniu art. 156 § 5 k.p.k. zażalenie nie przysługuje (art. 159 k.p.k.). Reasumując zatem stwierdzić należy, że sprawa objęta niniejszą skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało uznać…
  • Dostęp do informacji publicznej
  • Odrzucenie skargi
Czytaj orzeczenie
II S 30/21Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

II S 30/21

Fragment uzasadnienia

… zakończenia postępowania, przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka nieuprawnionej ingerencji w źródła dowodowe przez podejrzanych. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 159 k.p.k. na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje stronom zażalenie; na zarządzenie prokuratora zażalenie przysługuje do sądu. G. P. i K. S. z tego uprawnienia skorzystali i złożyli zażalenie do Sądu Okręgowego we Wrocławiu na…
  • skarga na przewlekłość
Czytaj orzeczenie
II S 31/21Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

II S 31/21

Fragment uzasadnienia

… zakończenia postępowania, przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka nieuprawnionej ingerencji w źródła dowodowe przez podejrzanych. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 159 k.p.k. na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje stronom zażalenie; na zarządzenie prokuratora zażalenie przysługuje do sądu. G. P. i K. S. z tego uprawnienia skorzystali i złożyli zażalenie do Sądu Okręgowego we Wrocławiu na…
  • skarga na przewlekłość
Czytaj orzeczenie
VI Ka 748/21Sąd Okręgowy w Gliwicach

VI Ka 748/21

Fragment uzasadnienia

… lub umorzenia postępowania ( art. 632 pkt 2 kpk ). 3.2. obraza art. 159 kpk ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Warunkiem odpowiedzialności za przestępstwo z art. 159 kk stanowiące typ kwalifikowany względem typu podstawowego określonego w art. 158 § 1 kk , dla którego znamieniem zaostrzającym odpowiedzialność jest użycie broni palnej…
  • przestępstwo przeciwko zdrowiu
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 159: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 159 KPK ustanawia środek zaskarżenia związany z odmową udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym. Przepis wskazuje, że stronie przysługuje w takiej sytuacji zażalenie. Nie opisuje natomiast szczegółowo formy odmowy, terminu wniesienia zażalenia ani wymogów jego treści. Druga część przepisu wyraźnie rozstrzyga, że jeżeli odmowa została ujęta w zarządzeniu prokuratora, zażalenie wnosi się do sądu. Norma dotyczy więc zarówno możliwości zakwestionowania odmowy, jak i właściwości sądu w przypadku zarządzenia prokuratora.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 159 KPK ma zastosowanie wyłącznie na etapie postępowania przygotowawczego, a więc przed wniesieniem sprawy do sądu w trybie przewidzianym dla aktu oskarżenia. Warunkiem jest odmowa udostępnienia akt oraz występowanie osoby jako strony. Samo zainteresowanie treścią akt nie jest w tym przepisie wskazane jako podstawa zażalenia dla każdej osoby. Przepis nie przesądza, czy w konkretnej sytuacji odmowa była zasadna, ponieważ jej ocena należy do organu rozpoznającego zażalenie. Nie określa też wprost, do kogo kieruje się zażalenie, gdy odmowa nie wynika z zarządzenia prokuratora.

Przykład zastosowania

Przykładowo pokrzywdzony będący stroną postępowania przygotowawczego zwraca się o udostępnienie akt, aby zapoznać się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Jeżeli otrzymuje odmowę, Art. 159 KPK daje mu podstawę do wniesienia zażalenia na tę odmowę. Gdy prokurator wyda w tej sprawie zarządzenie odmawiające udostępnienia akt, zażalenie przysługuje do sądu. Sąd rozpoznający zażalenie ocenia sprawę w zakresie wynikającym z tego środka zaskarżenia, lecz sam Art. 159 KPK nie wskazuje kryteriów tej oceny. Przepis nie stanowi również, jakie konkretne dokumenty powinny zostać udostępnione ani w jakiej postaci powinno nastąpić udostępnienie.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie Art. 159 KPK z ogólnym prawem każdej osoby do wglądu w akta. Z brzmienia przepisu wynika jednak, że zażalenie na odmowę przysługuje stronom, a nie każdemu zainteresowanemu. Błędem byłoby także przyjęcie, że każda odmowa automatycznie oznacza skierowanie zażalenia do sądu, ponieważ przepis wyraźnie wiąże drogę sądową z zarządzeniem prokuratora. Art. 159 KPK nie podaje terminu ani procedury technicznego złożenia zażalenia, dlatego kwestie te mogą wynikać z innych przepisów Kodeksu postępowania karnego. Nie należy też odczytywać tego przepisu jako rozstrzygającego samodzielnie o zasadności każdej odmowy udostępnienia akt. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy na odmowę udostępnienia akt można złożyć zażalenie?

Tak. Art. 159 KPK stanowi, że stronie przysługuje zażalenie na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym.

Kto może złożyć zażalenie na podstawie Art. 159 KPK?

Przepis wskazuje strony postępowania. Nie przyznaje wprost tego uprawnienia każdej osobie zainteresowanej aktami.

Do kogo składa się zażalenie na zarządzenie prokuratora?

Jeżeli odmowa udostępnienia akt nastąpiła w zarządzeniu prokuratora, zażalenie przysługuje do sądu.

Czy Art. 159 KPK określa termin wniesienia zażalenia?

Nie. Treść tego przepisu nie wskazuje terminu ani szczegółowych wymogów formalnych zażalenia.

Czy przepis rozstrzyga, kiedy prokurator może odmówić udostępnienia akt?

Nie. Art. 159 KPK reguluje możliwość zaskarżenia odmowy, a nie przesłanki samej odmowy udostępnienia akt.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 159