Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. To samo dotyczy faktów znanych z urzędu, należy jednak zwrócić na nie uwagę stron. Nie wyłącza to dowodu przeciwnego.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… że w postępowaniu przed sądem dowody przeprowadza się na wniosek stron, a w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, także z urzędu, a przepis art. 168 k.p.k. stosuje się. Dlatego też, jeżeli personalia osoby upoważnionej do przeprowadzania dzieci w miejscu i czasie wskazanym przez oskarżyciela publicznego są znane ( zeznania A. Z. k.4), to przez treść zeznań świadka P. , przesłuchanego w trakcie…
Fragment uzasadnienia
… wypełnił znamiona przestępstwa z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w formie zjawiskowej podżegania, 2. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania - art. 168 k.p.k. poprzez uznanie za wiedzę notoryjną i wykorzystanie w wyrokowaniu raportów składanych przez spółkę (...) S.A. przy ustalaniu ekonomicznej opłacalności sprzedaży przez oskarżonego akcji (...) S.A. na rzecz (...) S.A. , w sytuacji, gdy raporty te nie…
Fragment uzasadnienia
… w następstwie oskarżeni o „dopuszczenie się gwałtownego zamachu na mienie i funkcjonariuszy sił porządkowych”. Te fakty, powszechnie znane i nie wymagające dowodu ( art. 168 k.p.k. ), w ogóle nie zostały dostrzeżone i rozważone przez Sąd I instancji. Prowadzić to może do konstatacji, że czyn zarzucony wnioskodawcy w akcie oskarżenia pozostawał bez związku z historycznymi realiami ówczesnego czasu, a był zwykłym…
Fragment uzasadnienia
… do ustalenia zadośćuczynienia co do zasady i co do wysokości należnego skarżącemu wskutek niewątpliwie niesłusznego zatrzymania i pozbawienia go wolności; - art. 168 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie faktów powszechnie znanych dotyczących: naruszania prawa przez policję w czasie wykonywania czynności w stosunku do jednostek oraz następczego legalizowania contra legem tego naruszania, utrudnionej dostępności do publicznej…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 168: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 168 KPK określa, że fakty powszechnie znane nie wymagają przeprowadzania dowodu. Chodzi o okoliczności, których istnienie jest znane szerokiemu kręgowi osób i co do których nie zachodzi potrzeba ich wykazywania za pomocą zeznań, dokumentów albo innych środków dowodowych. Przepis obejmuje też fakty znane organowi z urzędu, czyli takie, o których organ posiada wiedzę przy wykonywaniu swoich ustawowych zadań. Przy takich faktach organ powinien jednak zwrócić na nie uwagę stron postępowania i umożliwić im zajęcie stanowiska co do tej okoliczności. Jednocześnie norma wyraźnie dopuszcza dowód przeciwny, więc przyjęcie faktu bez dowodu nie zamyka możliwości jego zakwestionowania w ramach dalszego postępowania dowodowego. Niewymaganie dowodu oznacza zatem odstępstwo od zwykłego wykazywania określonej okoliczności.
Regulacja ma zastosowanie wtedy, gdy w postępowaniu karnym pojawia się fakt powszechnie znany albo fakt znany organowi z urzędu. Nie zwalnia ona z obowiązku ustalania wszystkich pozostałych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy nie są one oczywiste lub są sporne. Jeżeli organ opiera się na fakcie znanym z urzędu, musi uprzedzić o tym strony przez zwrócenie na niego uwagi. Pozwala to stronom odnieść się do tej okoliczności i podjąć próbę wykazania, że nie powinna zostać przyjęta. Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwnego dotyczy zarówno faktów powszechnie znanych, jak i faktów znanych z urzędu oraz zachowuje znaczenie dla oceny materiału dowodowego.
Załóżmy, że w sprawie dotyczącej zdarzenia na miejskim rynku strony odwołują się do faktu, iż rynek znajduje się w centrum miejscowości. Jeśli taka lokalizacja jest rzeczywiście faktem powszechnie znanym, organ nie musi przeprowadzać dowodu z mapy wyłącznie po to, aby ją potwierdzić. Strona może jednak przedstawić dowód przeciwny, gdy uważa, że opisywane miejsce lub jego położenie zostało błędnie określone. Jeżeli organ wykorzystuje w tym zakresie fakt znany mu z urzędu, powinien wyraźnie wskazać go stronom. Wtedy strony wiedzą, która okoliczność została przyjęta bez zwykłego postępowania dowodowego, i mogą zająć stanowisko.
Nieporozumieniem byłoby uznanie, że Art. 168 KPK pozwala organowi pominąć każdy dowód, który wydaje mu się zbędny. Wyjątek dotyczy tylko faktów powszechnie znanych oraz faktów znanych z urzędu. Także fakt znany z urzędu nie może zostać wykorzystany w sposób niejawny wobec stron, ponieważ przepis wymaga zwrócenia na niego ich uwagi. Nie należy również utożsamiać zwrócenia uwagi stron z definitywnym przesądzeniem okoliczności, gdyż ustawa zachowuje możliwość dowodu przeciwnego. Strona, która kwestionuje taki fakt, może zatem przedstawiać argumenty i wnioski dowodowe odnoszące się do tej okoliczności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 168 KPK stanowi, że fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu.
Jest to fakt znany organowi w związku z wykonywaniem jego ustawowych zadań. Organ powinien zwrócić na taki fakt uwagę stron.
Tak. Przepis wymaga zwrócenia stronom uwagi na fakty znane z urzędu.
Tak. Art. 168 KPK wyraźnie nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwnego.
Nie. Dotyczy wyłącznie faktów powszechnie znanych oraz faktów znanych z urzędu.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 168