Co dokładnie stanowi przepis
Art. 168b KPK reguluje sposób postępowania z dowodem uzyskanym w toku kontroli operacyjnej zarządzonej na wniosek uprawnionego organu na podstawie przepisów szczególnych. Przepis dotyczy sytuacji, w której kontrola była prowadzona wobec określonej osoby i dotyczyła oznaczonego przestępstwa. W trakcie tej kontroli może jednak zostać uzyskany dowód odnoszący się do innego przestępstwa ściganego z urzędu albo przestępstwa skarbowego popełnionego przez tę osobę. Może on także dotyczyć przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego popełnionego przez osobę inną niż objęta zarządzeniem kontroli. O wykorzystaniu takiego dowodu w postępowaniu karnym decyzję podejmuje prokurator, po zapoznaniu się z materiałem uzyskanym podczas kontroli.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Warunkiem zastosowania art. 168b KPK jest uprzednie przeprowadzenie kontroli operacyjnej zgodnie z przepisami szczególnymi i na wniosek organu uprawnionego. Sam przepis nie określa rodzajów ani trybu zarządzania tej kontroli, lecz odsyła w tym zakresie do regulacji szczególnych. Znaczenie ma to, że uzyskany materiał dowodowy wykracza poza przestępstwo objęte zarządzeniem kontroli albo dotyczy osoby nieobjętej tym zarządzeniem. Nowe przestępstwo musi należeć do kategorii ściganych z urzędu lub być przestępstwem skarbowym. Artykuł 168b KPK nie przesądza samodzielnie, jaki będzie wynik decyzji prokuratora, lecz wskazuje organ właściwy do rozstrzygnięcia o wykorzystaniu dowodu. Ani samo uzyskanie informacji, ani jej związek z kontrolą nie zastępują tej decyzji.
Przykład zastosowania
Przykładowo kontrola operacyjna jest stosowana wobec osoby w związku z przestępstwem wskazanym w zarządzeniu. Podczas jej prowadzenia uzyskano materiał wskazujący na inne przestępstwo ścigane z urzędu popełnione przez tę samą osobę. W takiej sytuacji materiał nie dotyczy pierwotnie wskazanego czynu, ale mieści się w zakresie art. 168b KPK, ponieważ odnosi się do innego przestępstwa ściganego z urzędu. Prokurator podejmuje wtedy decyzję, czy dowód może zostać wykorzystany w postępowaniu karnym dotyczącym tego innego czynu.
Częste nieporozumienia lub błędy
Częstym nieporozumieniem jest założenie, że każdy materiał uzyskany w ramach kontroli operacyjnej automatycznie staje się dowodem użytym w sprawie. Z art. 168b KPK wynika natomiast konieczność podjęcia decyzji przez prokuratora w odniesieniu do materiału dotyczącego innego czynu lub innej osoby. Przepis nie oznacza również, że dotyczy wszystkich przestępstw bez ograniczeń, ponieważ wymienia przestępstwa ścigane z urzędu oraz przestępstwa skarbowe. Nie należy też utożsamiać zarządzenia kontroli z późniejszą decyzją o wykorzystaniu uzyskanego dowodu, gdyż są to odrębne kwestie opisane w przepisie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
