PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 18.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie do właściwego sądu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

§ 2.Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego, może odmawiając wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III K 55/19Sąd Okręgowy w Poznaniu

III K 55/19

Fragment uzasadnienia

… Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2011r., III KK 234/11, Legalis nr 457366; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015r., V KK 249/15, KZS 2015, nr 11, poz. 27 ). Przepis art. 18 u.p.niel. ma jednak charakter procesowy, dlatego też nie zwalnia sądu rozpoznającego sprawę od konieczności uwzględnienia materialnoprawnych zasad uregulowanych w ustawie z dnia 26 października 1982r., o postępowaniu w sprawach nieletnich, a…
  • ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Czytaj orzeczenie
IV Ka 911/18Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

IV Ka 911/18

Fragment uzasadnienia

… przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. art. 413 k.p.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie w podstawie prawnej skazania przepisu art. 18 § 1 zd. drugie k.p.k. ; 5) błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wyroku, polegający na przyjęciu, iż oskarżona działała z zamiarem dokonania kradzieży z włamaniem, iż miała świadomość dokonania przez inną osobę czynu zabronionego…
Czytaj orzeczenie
IV Ka 330/18Sąd Okręgowy w Świdnicy

IV Ka 330/18

Fragment uzasadnienia

… w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy art. 2 , art. 4 , art. 5 , art. 7-9 , art. 13 , art. 14 , art. 15 § 2 i 3 , art. 16 , art. 18 § 2 , art. 20 , art. 23 i art. 23a Kodeksu postępowania karnego ) sformułowana została jedna z podstawowych zasad o charakterze dyrektywy ogólnej tj. zasada obiektywizmu, dopiero wykazanie przez skarżącego naruszenia konkretnego przepisu (lub też przepisów) postępowania…
  • wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji
Czytaj orzeczenie
II Ca 1049/17Sąd Okręgowy w Szczecinie

II Ca 1049/17

Fragment uzasadnienia

… stawiennictwa w komendzie Straży Miejskiej w K. w dniu 8 lica 2015roku w charakterze świadka. W trakcie przesłuchania ojciec powódki oświadczył, że na podstawie przepisu art. 182 k.p.c. odmawia składania zeznań. Następnie ojca powódki wezwano na dzień 5 sierpnia 2015roku w charakterze sprawcy wykroczenia i w podanej dacie przedstawiono mu zarzut popełnienia wykroczenia z art. 96 § 3 k.w., który stanowi, że karze grzywny…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 18: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 18 KPK wskazuje, co może nastąpić ze sprawą po decyzji o odmowie wszczęcia postępowania karnego albo po jego umorzeniu. Paragraf 1 dotyczy sytuacji, w której opisany czyn nie jest przestępstwem, lecz stanowi wyłącznie wykroczenie. W takim przypadku prokurator przekazuje sprawę Policji, aby wystąpiła do właściwego sądu z wnioskiem o ukaranie, przy czym prokurator może również sam złożyć taki wniosek. Paragraf 2 pozwala sądowi lub prokuratorowi przekazać sprawę właściwemu organowi, gdy w czynie dostrzegają przewinienie dyscyplinarne, naruszenie obowiązków służbowych albo zasad współżycia społecznego.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 18 KPK ma zastosowanie po stwierdzeniu, że nie ma podstaw do prowadzenia sprawy w trybie postępowania karnego albo że rozpoczęte postępowanie powinno zostać umorzone. W § 1 warunkiem jest ocena, że czyn stanowi tylko wykroczenie, a decyzję oraz przekazanie sprawy podejmuje prokurator. W § 2 przepis obejmuje zarówno sąd, jak i prokuratora, a przekazanie może nastąpić do innego właściwego organu. Ustawodawca wskazuje w szczególności sytuację znikomej społecznej szkodliwości czynu, lecz treść § 2 nie ogranicza przekazania wyłącznie do tej przyczyny.

3. Przykład codziennego zastosowania

Załóżmy, że do prokuratury trafia zawiadomienie o zachowaniu, które po ocenie zostaje uznane za czyn stanowiący wyłącznie wykroczenie. Prokurator odmawia wszczęcia postępowania karnego i przekazuje materiały Policji, aby mogła wystąpić do właściwego sądu z wnioskiem o ukaranie. Zamiast przekazywać sprawę Policji, prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem. Sam przykład nie przesądza, jak należy zakwalifikować konkretny czyn, ponieważ wymaga to oceny jego rzeczywistych okoliczności.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Przekazanie sprawy na podstawie art. 18 KPK nie jest samo w sobie ukaraniem osoby ani rozstrzygnięciem o jej odpowiedzialności. W § 1 chodzi wyłącznie o przypadek, w którym czyn stanowi tylko wykroczenie, a nie o każdą sprawę umorzoną przez prokuratora. W § 2 użyto słowa „może”, dlatego przepis przewiduje możliwość przekazania sprawy, a nie opisuje automatycznego skutku każdej odmowy wszczęcia lub umorzenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co dzieje się ze sprawą, gdy prokurator uzna czyn za wykroczenie?

Prokurator przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o ukaranie. Może też sam złożyć taki wniosek.

Czy prokurator musi przekazać sprawę Policji?

Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, § 1 art. 18 KPK przewiduje przekazanie sprawy Policji. Przepis pozwala jednak prokuratorowi samodzielnie wystąpić z wnioskiem o ukaranie.

Kiedy sprawa może trafić do innego właściwego organu?

Może to nastąpić, gdy sąd lub prokurator dostrzeże przewinienie dyscyplinarne, naruszenie obowiązków służbowych albo zasad współżycia społecznego.

Czy przekazanie sprawy oznacza automatyczne ukaranie?

Nie. Przekazanie sprawy albo wystąpienie z wnioskiem o ukaranie nie jest jeszcze rozstrzygnięciem o ukaraniu.

Czy znikoma społeczna szkodliwość czynu wyklucza przekazanie sprawy?

Nie. Art. 18 § 2 KPK wskazuje znikomą społeczną szkodliwość czynu jako szczególny przykład sytuacji, w której sprawa może zostać przekazana właściwemu organowi.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 18
← Wróć do pełnej ustawy