Co dokładnie stanowi przepis
Art. 226 KPK dotyczy wykorzystywania w postępowaniu karnym dokumentów zawierających informacje niejawne albo tajemnicę zawodową. Przepis nie określa samodzielnie wszystkich zasad posługiwania się takimi dokumentami jako dowodami. Nakazuje natomiast odpowiednio stosować zakazy i ograniczenia przewidziane w art. 178, 179, 180 i 181 KPK. Oznacza to, że przy ocenie możliwości wykorzystania dokumentu trzeba uwzględnić reguły ochrony określonych tajemnic oraz ograniczenia dowodowe wskazane w tych przepisach. Art. 226 KPK zawiera także szczególne unormowanie dotyczące dokumentów objętych tajemnicą lekarską w postępowaniu przygotowawczym.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy w postępowaniu karnym rozważa się użycie dokumentu jako dowodu, a dokument zawiera informacje niejawne lub informacje objęte tajemnicą zawodową. Nie wystarcza samo istnienie dokumentu w aktach lub jego zabezpieczenie przez organ procesowy. Konieczne jest ustalenie, czy i na jakich zasadach jego treść może zostać wykorzystana dowodowo z uwzględnieniem przepisów, do których odsyła art. 226 KPK. Sformułowanie o odpowiednim stosowaniu oznacza, że zakazy i ograniczenia należy stosować z uwzględnieniem tego, iż chodzi o dokument, a nie o każdą inną formę dowodu. Jeżeli dokument zawiera tajemnicę lekarską, w postępowaniu przygotowawczym o jego wykorzystaniu jako dowodu decyduje prokurator.
Przykład codziennego zastosowania
W toku postępowania przygotowawczego organ uzyskuje dokumentację zawierającą informacje objęte tajemnicą lekarską. Sama obecność tej dokumentacji nie przesądza jeszcze, że jej treść będzie wykorzystana jako dowód. Zgodnie z art. 226 KPK decyzję o wykorzystaniu takich dokumentów w postępowaniu przygotowawczym podejmuje prokurator. Przy ocenie sprawy należy jednocześnie uwzględnić zakazy i ograniczenia, do których odsyła ten przepis.
Częste nieporozumienia i błędy
Częstym błędem jest przekonanie, że każdy dokument objęty tajemnicą zawodową jest całkowicie wyłączony z postępowania karnego. Art. 226 KPK nie ustanawia takiego prostego, bezwzględnego rozstrzygnięcia, lecz odsyła do konkretnych zakazów i ograniczeń z innych przepisów KPK. Nieprawidłowe jest także założenie, że prokurator decyduje o wykorzystaniu każdego dokumentu objętego tajemnicą zawodową. Uprawnienie prokuratora wskazane w drugim zdaniu art. 226 KPK dotyczy dokumentów zawierających tajemnicę lekarską i tylko postępowania przygotowawczego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić znaczenie konkretnego dokumentu i zakres jego ochrony.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
