Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 235.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Sąd lub referendarz sądowy dokonuje czynności przewidzianych w tym rozdziale w postępowaniu sądowym, a prokurator w postępowaniu przygotowawczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Ka 310/23Sąd powszechny

IV Ka 310/23

Fragment uzasadnienia

… powyżej omówione. 3.2. Zarzut obrazy prawa procesowego, tj. art. 230 § 2 kpk i art. 235 kpk poprzez orzeczenie zwrotu dowodów rzeczowych w postaci środków pieniężnych Prokuraturze Rejonowej, podczas gdy jednostka prokuratury nie jest „osobą uprawnioną” w rozumieniu w/w przepisów, a Sąd Rejonowy zobowiązany był samodzielnie rozstrzygnąć w przedmiocie przekazanych mu do dyspozycji wraz z aktem oskarżenia dowodów rzeczowych. ☒…
II Ka 282/22Sąd powszechny

II Ka 282/22

Fragment uzasadnienia

… że nie jest prawdą jakoby zasada bezpośredniości nie została wprost wyrażona w Kodeksie postepowania karnego. Takie twierdzenie dowodzi wyłącznie lekceważenia brzmienia art. 235 § 1 k.p.k. Po wtóre, danie lub nie wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części nie ma nic wspólnego z zasadą bezpośredniości, a pozostaje w gestii zasady swobodnej oceny dowodów, o czym Sąd wspomniał już wyżej. Kwestią zasadniczą pozostaje przebieg…
II K 278/19Sąd Rejonowy w Grajewie

II K 278/19

Fragment uzasadnienia

… w magazynie (...) w B. Delegatura (...) w S. pod poz. ks. mag. (...) . 3. Na mocy art. 230 § 2 kpk w zw. z art. 235 kpk i art. 113 § 1 kks uwzględnia interwencję K. N. i orzeka na jej rzecz zwrot samochodu marki M. (...) nr rej. (...) -1, VIN (...) , dowodu rejestracyjnego nr (...) , 1 szt. kluczyków do w/wym. samochodu -przechowywanych w magazynie (...) w B. Delegatura (...) w S. pod poz. ks. mag. (...) . 4. Na mocy art.…
  • przestępstwa karnoskarbowe
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 235: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 235 KPK określa, który organ dokonuje czynności przewidzianych w rozdziale, w którym znajduje się ten przepis. W postępowaniu sądowym czynności te należą do sądu albo referendarza sądowego. W postępowaniu przygotowawczym właściwym organem jest prokurator. Przepis wprowadza jednak zastrzeżenie, że od tej zasady może odstąpić inny przepis ustawy. Oznacza to, że art. 235 KPK wskazuje podstawowy podział kompetencji, ale jego zastosowanie wymaga uwzględnienia przepisów szczególnych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 235 KPK ma znaczenie przy ustalaniu, kto powinien wykonać konkretną czynność uregulowaną w tym samym rozdziale Kodeksu postępowania karnego. Kluczowe jest rozróżnienie etapu sprawy: postępowania przygotowawczego albo postępowania sądowego. Jeżeli sprawa znajduje się na etapie przygotowawczym, zasadniczo działa prokurator. Gdy sprawa jest już rozpoznawana przez sąd, czynność wykonuje sąd lub referendarz sądowy. Przed zastosowaniem tej reguły należy sprawdzić, czy ustawa nie przekazuje danej czynności innemu organowi lub nie ustanawia odmiennego trybu jej dokonania.

Przykład codziennego zastosowania

W sprawie karnej prokurator prowadzi postępowanie przygotowawcze i musi podjąć czynność należącą do czynności opisanych w odpowiednim rozdziale Kodeksu postępowania karnego. Z art. 235 KPK wynika wtedy, że co do zasady to prokurator jest organem właściwym do jej dokonania. Po wniesieniu sprawy do sądu taka sama kategoria czynności podlega już zasadniczo kompetencji sądu albo referendarza sądowego. Osoba uczestnicząca w sprawie powinna więc zwracać uwagę nie tylko na rodzaj czynności, lecz także na etap postępowania.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym błędem jest uznanie, że prokurator wykonuje wszystkie czynności w całym postępowaniu karnym. Art. 235 KPK wyraźnie odróżnia postępowanie przygotowawcze od postępowania sądowego, dlatego właściwość organu zmienia się wraz z etapem sprawy. Nie należy także zakładać, że referendarz sądowy może wykonywać każdą czynność sądu, ponieważ zakres jego działania wynika z ustawy. Istotne jest również zastrzeżenie zawarte w końcowej części przepisu, które nakazuje uwzględniać regulacje szczególne. Art. 235 KPK nie opisuje samodzielnie przebiegu poszczególnych czynności, lecz wskazuje organ właściwy w granicach określonych przez ustawę. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto wykonuje czynności w postępowaniu przygotowawczym według art. 235 KPK?

Co do zasady czynności przewidziane w tym rozdziale wykonuje prokurator. Odmienną właściwość może jednak przewidywać ustawa.

Kto jest właściwy w postępowaniu sądowym?

W postępowaniu sądowym czynności dokonuje sąd albo referendarz sądowy. Zakres działania referendarza wynika z przepisów ustawy.

Czy art. 235 KPK zawsze wyłącza udział innych organów?

Nie. Przepis zawiera zastrzeżenie, że ustawa może stanowić inaczej.

Dlaczego etap sprawy ma znaczenie dla art. 235 KPK?

Ponieważ przepis przypisuje właściwość prokuratorowi w postępowaniu przygotowawczym, a sądowi lub referendarzowi sądowemu w postępowaniu sądowym.

Czy art. 235 KPK opisuje wszystkie zasady danej czynności?

Nie, określa przede wszystkim organ właściwy do dokonania czynności przewidzianych w danym rozdziale. Szczegóły mogą wynikać z innych przepisów.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 235