PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 25.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:

1)o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;

2)o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140‒142, art. 148 § 4 i 5, art. 148a, art. 149, art. 150 § 1, art. 151‒154, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i 4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 189a § 2, art. 210 § 2, art. 211a, art. 228 § 6, art. 229 § 5, art. 252 § 3, art. 258 § 1‒3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1, 2 i 3a w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 284 § 1 i 2 w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 286 § 1 w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 287 § 1 w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego;

3)o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

§ 2.Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.

§ 3.Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 268/12Sąd Apelacyjny w Katowicach

Oszustwo i fałszerstwo dokumentów – wyrok SA w Katowicach

Fragment uzasadnienia

… wskazał na Sąd Rejonowy w Będzinie, jako właściwy do ponownego rozpoznania sprawy w wątku dotyczącym oskarżonego R. P. . Przeoczył jednak, że wynikiem kolejnej nowelizacji art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. właściwym rzeczowo do ponownego rozpoznania sprawy oskarżonego R. P. stał się Sąd Okręgowy w Katowicach, choć nie był właściwym rzeczowo w chwili kierowania w powyższej sprawie aktu oskarżenia do sądu. Tymczasem kwalifikacja…
  • fałszerstwo (przepisy ogólne)
  • oszustwo
Czytaj orzeczenie
II AKa 291/12Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Odpowiedzialność za pokrzywdzenie wierzycieli – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… z art. 294§1 k.k. , które to przestępstwo przy poprzednim rozpoznaniu sprawy uzasadniało właściwość Sądu Okręgowego w Poznaniu jako sądu orzekającego w pierwszej instancji ( art. 25§1 pkt 2 k.p.k. ). Obecnie sprawa dotyczy przestępstw z art. 300§3 k.k. w zw. z art. 300§1 k.k. , art. 302§1 k.k. , art. 296§1 k.k. , art. 586 k.s.h. i art. 300§2 k.k. w zw. z art. 308 k.k. , do rozpoznania których w pierwszej instancji właściwy…
  • przestępstwa gospodarcze
Czytaj orzeczenie
II AKa 207/12Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Bezwzględna przyczyna odwoławcza a uchylenie wyroku

Fragment uzasadnienia

… 2013 r. sprawy: R. K. , K. K. i J. K. oskarżonych z art. 203kk w zb. z art. 204§2kk w zw. z art. 11§2kk , art. 258§1kk i inne z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 11 lipca 2012r. sygn. akt II K 70/11 I. zmienia wyrok w zaskarżonym zakresie oraz – na podstawie art. 435 kpk – wobec oskarżonych P. K. , T. K. i G. J. , w ten sposób, że: 1. uchyla rozstrzygnięcia…
  • bezwzględny powód odwoławczy
Czytaj orzeczenie
II AKa 458/12Sąd Apelacyjny w Katowicach

Właściwość sądu w sprawie karno-skarbowej – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… ustawowe znamiona przestępstwa z art. 101 a ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 roku (tekst jednolity Dz. U. z 1984 roku, Nr 22, poz. 103 z późn. zm.) w zw. z art. 25 § 1 pkt 1, 2 , 3 uks w zw. z art. 2 § 1 uks w zw. z art. 12 kk i za to na mocy art. 101 a uks w zw. z art. 26 § 1 pkt 2 uks skazano go na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę 500. 000 złotych; 2. oskarżonego A. K. uniewinniono od…
  • przestępstwa karno-skarbowe
  • uzasadnienie orzeczenia
  • właściwość sądu
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 25: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 25 KPK wyznacza zakres spraw, w których sąd okręgowy działa jako sąd pierwszej instancji. Przepis wskazuje przede wszystkim wszystkie zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych. Obejmuje też wymienione w nim występki, w tym przestępstwa ujęte w określonych rozdziałach i artykułach Kodeksu karnego oraz niektóre czyny popełnione w związku z przepisami o mieniu znacznej wartości. Do właściwości sądu okręgowego należą również występki, jeżeli przepis szczególny wyraźnie tak stanowi, a ponadto sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji przez sąd rejonowy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 25 KPK stosuje się przy ustalaniu, który sąd ma rozpoznać sprawę karną na początku postępowania sądowego. Decydujące znaczenie ma rodzaj zarzucanego przestępstwa oraz jego kwalifikacja prawna, a nie wyłącznie potoczne przekonanie o powadze sprawy. Sąd okręgowy jest właściwy w pierwszej instancji, gdy czyn jest zbrodnią albo gdy należy do katalogu występków wskazanych w § 1. Sąd apelacyjny może też, na wniosek sądu rejonowego, przekazać sądowi okręgowemu sprawę o każde przestępstwo, jeżeli przemawia za tym szczególna waga albo zawiłość sprawy.

Przykład zastosowania

Przykładowo, gdy akt oskarżenia dotyczy zbrodni określonej w Kodeksie karnym, sprawę w pierwszej instancji rozpoznaje sąd okręgowy. Nie wynika to z oceny, czy oskarżony jest winny, lecz z ustawowego podziału właściwości sądów. Inaczej może wyglądać sprawa należąca zasadniczo do sądu rejonowego, która ze względu na wyjątkowo skomplikowany materiał dowodowy ma szczególną zawiłość. W takiej sytuacji sąd rejonowy może wystąpić do sądu apelacyjnego o przekazanie sprawy sądowi okręgowemu, a przekazanie następuje dopiero po decyzji sądu apelacyjnego.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym błędem jest utożsamianie właściwości sądu okręgowego z przesądzeniem winy oskarżonego albo wysokości przyszłej kary. Art. 25 KPK reguluje wyłącznie to, który sąd rozpoznaje daną sprawę, a nie wynik postępowania. Nie każda sprawa postrzegana jako poważna trafia automatycznie do sądu okręgowego, ponieważ znaczenie ma ustawowy katalog czynów, przepis szczególny albo decyzja o przekazaniu sprawy. Przekazanie sprawy z sądu rejonowego nie następuje samoczynnie, gdyż wymaga wniosku tego sądu i rozstrzygnięcia sądu apelacyjnego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie sprawy rozpoznaje sąd okręgowy w pierwszej instancji?

Sąd okręgowy rozpoznaje w pierwszej instancji wszystkie zbrodnie oraz występki wymienione w art. 25 § 1 KPK. Może też rozpoznawać występki przekazane mu na podstawie przepisu szczególnego.

Czy każda poważna sprawa karna trafia do sądu okręgowego?

Nie. O właściwości decyduje przede wszystkim rodzaj przestępstwa wskazany w ustawie, a nie potoczna ocena powagi sprawy.

Czy sprawę można przekazać z sądu rejonowego do okręgowego?

Tak, sąd apelacyjny może to zrobić na wniosek sądu rejonowego. Warunkiem jest szczególna waga albo zawiłość sprawy.

Czy sąd okręgowy rozpoznaje odwołania od wyroków sądu rejonowego?

Tak. Art. 25 § 3 KPK stanowi, że sąd okręgowy rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji przez sąd rejonowy.

Czy właściwość sądu okręgowego oznacza, że oskarżony jest winny?

Nie. Właściwość sądu określa jedynie, który sąd ma rozpoznać sprawę, i nie przesądza o winie ani o karze.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 25
← Wróć do pełnej ustawy