Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw przekazanych ustawą do właściwości innego sądu.
§ 2.Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… orzeczeniem, nie daje sądowi odwoławczemu podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości, tj. automatycznie również w odniesieniu do czynów, dla których w świetle art. 24 § 1 kpk w zw. z art. 25 § 1 kpk właściwy rzeczowo był jednak sąd niższego rzędu, chyba, że jest to konieczne z uwagi na wystąpienie w stosunku do nich innych przyczyn odwoławczych nakazujących sądowi ad quem takie rozstrzygnięcie albo z uwagi na…
Fragment uzasadnienia
… orzekający w składzie jednego sędziego, 2. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 24 § 1 k.p.k. oraz art. 25 § 1 k.p.k. polegające na rozpoznanie sprawy w I instancji przez Sąd Okręgowy w S. w sytuacji, w której w I instancji właściwy rzeczowo i miejscowo do rozpoznania sprawy był Sąd Rejonowy w G., 3. na podstawie 438 pkt 4…
Fragment uzasadnienia
… określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Stosownie do treści art. 466 § 2 k.p.k. zażalenie na zarządzenie prezesa sądu rozpoznaje sąd odwoławczy, a tym – w braku odmiennej regulacji (art. 24 § 2 k.p.k.) – jest sąd okręgowy, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 25 § 3 k.p.k. W tym układzie skoro zażalenie na zarządzenie upoważnionego sędziego rozpoznał sąd rejonowy (Sąd Rejonowy), to zaistniało uchybienie wskazane w treści art.…
Fragment uzasadnienia
… prawnych (t. j. Dz. U. 2010 r., nr 10, poz. 65 ze zm.) nie wymagają, aby opłaty za czynności obrończe, które w sprawach o wykroczenia mogą wykonywać adwokaci i radcowie prawni (art. 24 § 1 k.p.k.), uiszczały bezpośrednio osoby bronione. Przepisy te mówią o „kliencie”, a więc o podmiocie zlecającym czynność, którym rzecz jasna wcale nie musi być osobiście strona. Tylko na marginesie, w celu wzmocnienia zaprezentowanej…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 24: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 24 § 1 KPK ustanawia podstawową regułę dotyczącą właściwości sądu rejonowego w postępowaniu karnym. Zgodnie z tym przepisem sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach. Oznacza to, że co do zasady to właśnie ten sąd jako pierwszy rozpoznaje sprawę karną i wydaje rozstrzygnięcie. Reguła nie ma jednak charakteru bezwzględnego, ponieważ ustawa może przekazać daną sprawę do właściwości innego sądu. Art. 24 § 2 KPK przewiduje dodatkowo, że sąd rejonowy rozpoznaje środki odwoławcze w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie.
Art. 24 KPK ma zastosowanie przy ustalaniu, który sąd powinien rozpoznać sprawę na określonym etapie postępowania. W pierwszej kolejności należy przyjąć, że właściwy jest sąd rejonowy, jeżeli ustawa nie przewiduje odmiennego rozwiązania. Przepis odsyła więc do innych regulacji ustawowych, które mogą przekazywać określone sprawy innym sądom. Nie wystarcza samo przekonanie uczestnika postępowania, że sprawa powinna trafić do innego sądu, ponieważ wyjątek musi wynikać z ustawy. Drugi paragraf ma znaczenie wtedy, gdy ustawa przewiduje rozpoznanie przez sąd rejonowy środka odwoławczego, a więc środka służącego zakwestionowaniu wcześniejszego rozstrzygnięcia lub czynności.
Do sądu wpływa akt oskarżenia w sprawie karnej, a ustawa nie przekazuje tej sprawy do właściwości innego sądu. W takiej sytuacji, na podstawie art. 24 § 1 KPK, sprawa powinna zostać rozpoznana w pierwszej instancji przez sąd rejonowy. Sąd ten prowadzi postępowanie sądowe i wydaje rozstrzygnięcie jako sąd pierwszej instancji. Jeżeli w dalszym toku postępowania ustawa wskaże, że określony środek odwoławczy rozpoznaje sąd rejonowy, podstawą jego działania będzie art. 24 § 2 KPK. Sam przepis nie określa jednak wszystkich rodzajów takich środków ani wszystkich sytuacji, w których mogą być rozpoznawane.
Częstym błędem jest uznawanie, że sąd rejonowy zawsze rozpoznaje każdą sprawę karną w pierwszej instancji. Art. 24 § 1 KPK wyraźnie zastrzega wyjątek dla spraw przekazanych ustawą do właściwości innego sądu. Nie należy także utożsamiać orzekania w pierwszej instancji z rozpoznawaniem wszystkich środków odwoławczych, ponieważ § 2 dotyczy wyłącznie przypadków wskazanych w ustawie. Przepis nie przesądza samodzielnie, jaki sąd będzie właściwy w konkretnej kategorii sprawy, gdy szczególna regulacja ustawowa przewiduje odstępstwo. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ustalić właściwość sądu i znaczenie przepisów szczególnych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 24 § 1 KPK co do zasady jest to sąd rejonowy. Wyjątek występuje, gdy ustawa przekazuje sprawę do właściwości innego sądu.
Nie. Art. 24 KPK przewiduje zasadę właściwości sądu rejonowego, ale dopuszcza wyjątki wynikające z ustawy.
Oznacza rozpoznanie sprawy przez sąd po raz pierwszy i wydanie rozstrzygnięcia na tym etapie postępowania. Art. 24 § 1 KPK wskazuje, że zasadniczo robi to sąd rejonowy.
Tak, ale tylko w wypadkach wskazanych w ustawie. Wynika to bezpośrednio z art. 24 § 2 KPK.
Nie. Przepis formułuje ogólną zasadę i odsyła do wyjątków ustanowionych w ustawie. Dla konkretnej sprawy należy uwzględnić także przepisy szczególne.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 24