Co dokładnie stanowi przepis
Art. 254 § 1 KPK przyznaje oskarżonemu możliwość złożenia w każdym czasie wniosku o uchylenie albo zmianę środka zapobiegawczego. Przepis wskazuje więc zarówno dwa możliwe żądania, jak i osobę uprawnioną do ich zgłoszenia. Uchylenie oznacza żądanie rezygnacji ze stosowanego środka, a zmiana oznacza żądanie jego modyfikacji. O tym wniosku rozstrzyga prokurator, a po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu - sąd, przed którym toczy się sprawa. Organ właściwy ma rozstrzygnąć najpóźniej w ciągu 3 dni.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 254 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy wobec oskarżonego stosowany jest środek zapobiegawczy i oskarżony chce doprowadzić do jego uchylenia lub zmiany. Z treści § 1 wynika, że wniosek może zostać złożony w każdym czasie, bez wskazywania w przepisie szczególnego momentu postępowania. Właściwość organu zależy od tego, czy akt oskarżenia został już wniesiony do sądu. Przed wniesieniem aktu oskarżenia rozstrzyga prokurator, natomiast po jego wniesieniu rozstrzyga sąd, przed którym sprawa się toczy. Art. 254 § 2 KPK ogranicza możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące takiego wniosku do sytuacji, gdy wniosek złożono po upływie co najmniej 3 miesięcy od wydania postanowienia w przedmiocie środka zapobiegawczego.
Przykład zastosowania
Oskarżony, wobec którego stosowany jest środek zapobiegawczy, składa wniosek o jego zmianę. Jeżeli akt oskarżenia nie został jeszcze wniesiony, wniosek powinien rozpoznać prokurator najpóźniej w ciągu 3 dni. Gdy akt oskarżenia został już wniesiony, w tej samej kwestii rozstrzyga sąd prowadzący sprawę. Jeżeli wniosek został złożony po czasie wskazanym w art. 254 § 2 KPK, oskarżonemu może przysługiwać zażalenie na wydane postanowienie.
Częste nieporozumienia lub błędy
Art. 254 KPK nie oznacza, że każdy wniosek musi zostać uwzględniony, lecz ustanawia prawo oskarżonego do jego złożenia oraz określa organ rozstrzygający. Błędem jest także przyjmowanie, że po wniesieniu aktu oskarżenia nadal właściwy w sprawie wniosku jest prokurator. Przepis odróżnia samo prawo do złożenia wniosku w każdym czasie od prawa do wniesienia zażalenia, które w § 2 zostało ujęte w sposób ograniczony. W razie zażalenia na postanowienie sądu art. 254 § 3 KPK przewiduje jego rozpoznanie przez ten sam sąd w składzie trzech sędziów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
