PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 264.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.W razie uniewinnienia oskarżonego, umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania, warunkowego zawieszenia wykonania kary, wymierzenia kary pozbawienia wolności odpowiadającej co najwyżej okresowi tymczasowego aresztowania, skazania na karę łagodniejszą niż pozbawienie wolności albo w razie odstąpienia od wymierzenia kary, zarządza się niezwłoczne zwolnienie tymczasowo aresztowanego, jeżeli nie jest on pozbawiony wolności w innej sprawie.

§ 2.W razie skazania oskarżonego tymczasowo aresztowanego na karę inną niż wymieniona w § 1 albo w razie umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu go w zakładzie zamkniętym, sąd, po wysłuchaniu obecnych stron, wydaje postanowienie co do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania.

§ 2a.W razie umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu go w zakładzie zamkniętym można zastosować tymczasowe aresztowanie.

§ 3.W wypadku prawomocnego orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym można zastosować tymczasowe aresztowanie do czasu rozpoczęcia wykonywania środka, jednak niedłużej niż na okres 3 miesięcy, z możliwością jednorazowego przedłużenia w szczególnie uzasadnionym wypadku na kolejny miesiąc.

§ 3a.Tymczasowe aresztowanie stosowane do czasu rozpoczęcia wykonywania środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym wykonuje się tylko w postaci umieszczenia takiego sprawcy w odpowiednim zakładzie leczniczym, w tym w zakładzie psychiatrycznym, wymienionym w wykazie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 260 § 2.

§ 4.Tymczasowe aresztowanie w wypadku orzeczenia wobec skazanego kary pozbawienia wolności oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym stosowane do czasu rozpoczęcia wykonywania kary pozbawienia wolności wykonuje się w warunkach umożliwiających stosowanie odpowiedniego postępowania leczniczego, terapeutycznego, rehabilitacyjnego oraz resocjalizacyjnego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKz 228/23Sąd powszechny

II AKz 228/23

Fragment uzasadnienia

… w wysokości według uznania Sądu [k.1180-1184, t. XVIII]. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 176/22, Sąd Okręgowy w Krakowie działając w trybie art. 264 § 2 k.p.k. , po wydaniu nieprawomocnego wyroku skazującego, uchylił wobec oskarżonych tymczasowe aresztowanie i zastosował wobec nich analogicznie środki zapobiegawcze w postaci: dozoru Policji z obowiązkiem stawiennictwa dwa razy w tygodniu w…
  • tymczasowe aresztowanie
Czytaj orzeczenie
II K 682/22Sąd Rejonowy w Bełchatowie

II K 682/22

Fragment uzasadnienia

… z art. 279 § 1 kk i innych z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia odnośnie dalszego stosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego na podstawie art. 264 § 2 kpk w zw. z art. 249 § 1 kpk , art. 250 § 2 kpk , art. 258 § 2 kpk , art. 259 § 1 kpk w zw. z art. 263 § 3 kpk postanawia: orzec o dalszym stosowaniu - do dnia 2 grudnia 2022 roku, godz. 09.40, środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania…
  • przestępstwo przeciwko mieniu
Czytaj orzeczenie
II K 1003/21Sąd Rejonowy w Bełchatowie

II K 1003/21

Fragment uzasadnienia

… z art. 280 § 1 kk i innych z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia odnośnie dalszego stosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego na podstawie art. 264 § 2 kpk w zw. z art. 253 § 1 kpk postanawia: uchylić środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowany pierwotnie w sprawie o sygnaturze akt II Kp 440/21 postanowieniem Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 8 października 2021 r. wobec P. M. , ur.…
  • przestępstwo przeciwko mieniu
Czytaj orzeczenie
III AUa 1296/20Sąd Apelacyjny w Warszawie

III AUa 1296/20

Fragment uzasadnienia

… postępowania jednoznacznie świadczą regulacje odnoszące się do tych instytucji w Kodeksie karnym i Kodeksie postępowania karnego . Należy również przykładowo wskazać na art. 264 § 1 k.p.k. , zgodnie z którym w razie uniewinnienia oskarżonego, umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania, warunkowego zawieszenia wykonania kary, wymierzenia kary pozbawienia wolności odpowiadającej co najwyżej okresowi tymczasowego…
  • wysokość emerytury
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 264: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 264 KPK reguluje los tymczasowego aresztowania w momencie, w którym sąd kończy sprawę orzeczeniem. Paragraf 1 wskazuje katalog rozstrzygnięć, po których zarządza się niezwłoczne zwolnienie osoby tymczasowo aresztowanej: uniewinnienie, umorzenie lub warunkowe umorzenie postępowania, warunkowe zawieszenie wykonania kary, wymierzenie kary pozbawienia wolności odpowiadającej co najwyżej okresowi już odbytego aresztu, skazanie na karę łagodniejszą niż pozbawienie wolności oraz odstąpienie od wymierzenia kary. Zwolnienie następuje jednak tylko wtedy, gdy dana osoba nie jest pozbawiona wolności w innej sprawie. Paragraf 2 dotyczy sytuacji odwrotnej: gdy zapada wyrok skazujący na karę inną niż wymienione w § 1 albo gdy postępowanie umorzono z powodu niepoczytalności i orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym, sąd po wysłuchaniu obecnych stron wydaje osobne postanowienie co do dalszego stosowania aresztu. Paragrafy 2a, 3, 3a i 4 przewidują możliwość stosowania tymczasowego aresztowania do czasu rozpoczęcia wykonywania środka zabezpieczającego, z ograniczeniem czasowym do 3 miesięcy i jednorazowym przedłużeniem o miesiąc w szczególnie uzasadnionym wypadku, przy czym areszt taki wykonuje się w odpowiednim zakładzie leczniczym, w tym psychiatrycznym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis uruchamia się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji wobec osoby faktycznie tymczasowo aresztowanej. Nie stosuje się go do osób, wobec których zastosowano środki wolnościowe, na przykład poręczenie majątkowe czy dozór Policji. Kluczowe jest porównanie treści rozstrzygnięcia z katalogiem z § 1: jeżeli orzeczenie mieści się w tym katalogu, sąd nie ma tu pola do uznania i musi zarządzić zwolnienie. Jeżeli rozstrzygnięcie wykracza poza ten katalog, konieczna jest odrębna decyzja procesowa o dalszym stosowaniu aresztu, poprzedzona wysłuchaniem obecnych stron. Odrębny tryb przewidziano dla spraw, w których orzeczono środek zabezpieczający o charakterze izolacyjnym.

Przykład

Oskarżony spędził w areszcie osiem miesięcy, a sąd skazał go na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności. Ponieważ wymierzona kara odpowiada okresowi tymczasowego aresztowania, zachodzi przesłanka z art. 264 § 1 KPK i sąd zarządza niezwłoczne zwolnienie. Gdyby jednak wobec tej samej osoby toczyła się inna sprawa, w której również stosowano areszt, pozostanie ona pozbawiona wolności na tej odrębnej podstawie. Inaczej byłoby przy karze trzech lat pozbawienia wolności - wtedy sąd musiałby wydać postanowienie co do dalszego stosowania aresztu.

Częste nieporozumienia

Często zakłada się, że każdy wyrok kończący sprawę automatycznie oznacza wyjście na wolność - tak nie jest, gdyż § 2 przewiduje odrębne postanowienie. Mylnie sądzi się też, że zwolnienie z § 1 zależy od prawomocności orzeczenia; przepis mówi o niezwłocznym zwolnieniu. Nie jest również prawdą, że areszt do czasu rozpoczęcia wykonywania środka zabezpieczającego może trwać bezterminowo - obowiązuje limit 3 miesięcy z możliwością jednego przedłużenia o miesiąc. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po uniewinnieniu areszt kończy się od razu?

Tak, art. 264 § 1 KPK nakazuje zarządzić niezwłoczne zwolnienie tymczasowo aresztowanego. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba ta jest pozbawiona wolności w innej sprawie.

Co się dzieje, gdy sąd skaże aresztowanego na karę bezwzględną?

Zgodnie z art. 264 § 2 KPK sąd po wysłuchaniu obecnych stron wydaje odrębne postanowienie co do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania.

Jak długo może trwać areszt przed rozpoczęciem środka zabezpieczającego?

Art. 264 § 3 KPK dopuszcza areszt do czasu rozpoczęcia wykonywania środka, jednak nie dłużej niż 3 miesiące, z jednorazowym przedłużeniem o miesiąc w szczególnie uzasadnionym wypadku.

Gdzie wykonuje się taki areszt wobec osoby niepoczytalnej?

Zgodnie z art. 264 § 3a KPK wykonuje się go wyłącznie przez umieszczenie sprawcy w odpowiednim zakładzie leczniczym, w tym psychiatrycznym, wskazanym w urzędowym wykazie.

Czy warunkowe zawieszenie kary oznacza zwolnienie z aresztu?

Tak, warunkowe zawieszenie wykonania kary należy do katalogu z art. 264 § 1 KPK, więc zarządza się niezwłoczne zwolnienie, o ile nie ma innej podstawy pozbawienia wolności.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 264
← Wróć do pełnej ustawy