PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 294.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Zabezpieczenie upada, gdy niezależnie od tego, jakie orzeczenie było nim objęte, nie zostanie prawomocnie orzeczone którekolwiek z orzeczeń wskazanych w art. 291 § 1 i 3, a powództwo o zabezpieczone roszczenie nie zostanie wytoczone przed upływem 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2.W razie wytoczenia powództwa w terminie wskazanym w § 1 zabezpieczenie pozostaje w mocy, jeżeli w postępowaniu cywilnym sąd nie orzeknie inaczej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XII Ko 24/22Sąd Okręgowy w Warszawie

XII Ko 24/22

Fragment uzasadnienia

… 35-36 3. Postanowieniem z dnia 6 lutego 1993 r. Prokurator Generalny na podstawie art. 294 § 2 dawnego k.p.k. uchylił powyższe prawomocne postanowienie i umorzył śledztwo na podstawie art. 11 pkt 1 d.k.p.k. wobec niepopełnienia przestępstwa. Podstawą orzeczenia było uznanie, że „działanie będące próbą przeciwstawienia się systemowi totalitarnemu podjęte w celu krytyki oraz naprawy istniejącej rzeczywistości i będące…
Czytaj orzeczenie
II AKz 508/21Sąd Apelacyjny w Krakowie

II AKz 508/21

Fragment uzasadnienia

… z tych zajętych w wyniku dokonanego zabezpieczenia. Jednocześnie wskazać przy tym należy, iż w okolicznościach sprawy nie doszło do upadku zabezpieczenia o jakim mowa w treści art. 294 § 1 k.p.k. , albowiem w wyroku skazującym na wieloletnią karę pozbawienia wolności wobec K. B. orzeczono właśnie środek kompensacyjny wskazany w treści art. 291 § 1 pkt 4 k.p.k. Okoliczność ta spowodowała, iż ustanowione w sprawie…
Czytaj orzeczenie
III Ca 2625/19Sąd Okręgowy w Łodzi

III Ca 2625/19

Fragment uzasadnienia

… Miasta B. z dnia 5 lutego 2019 r. w sprawie zwrotu dotacji oświatowych została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchylona. Zarzucił też, że na podstawie przepisu art. 294 § 1 k.p.k. dokonane zabezpieczenie upadło albowiem mimo upływu okresu 5 miesięcy od wydania postanowienia o zabezpieczeniu nie wytoczono przeciwko niemu żadnego powództwa. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie…
  • postępowanie wieczystoksięgowe (przepisy ogólne)
Czytaj orzeczenie
II AKa 141/19Sąd Apelacyjny w Białymstoku

II AKa 141/19

Fragment uzasadnienia

… udziale prokuratora Bartłomieja Horby po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. sprawy R. M. oskarżonej z art. 284§1 kk w zw. z art. 294§1 kk z powodu apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt II K 100/18 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. ustala w ramach czynu przypisanego oskarżonej, iż przedmiotem przywłaszczenia były pieniądze w kwocie…
  • przywłaszczenie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 294: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 294 KPK reguluje moment, w którym zabezpieczenie majątkowe ustanowione w postępowaniu karnym przestaje obowiązywać. Zgodnie z § 1 zabezpieczenie upada, jeżeli spełnią się łącznie dwa warunki: nie zostanie prawomocnie orzeczone którekolwiek z rozstrzygnięć wskazanych w art. 291 § 1 i 3 KPK, a jednocześnie w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia nie zostanie wytoczone powództwo o zabezpieczone roszczenie. Ustawodawca podkreśla, że nie ma znaczenia, jakie konkretnie orzeczenie było objęte zabezpieczeniem - liczy się sam fakt braku prawomocnego rozstrzygnięcia z katalogu art. 291 § 1 i 3 KPK. Paragraf 2 przewiduje natomiast rozwiązanie ochronne dla osoby uprawnionej: jeżeli powództwo zostanie wytoczone w tym trzymiesięcznym terminie, zabezpieczenie pozostaje w mocy, chyba że sąd w postępowaniu cywilnym orzeknie inaczej. Przepis pełni więc funkcję pomostu między zakończonym postępowaniem karnym a dochodzeniem roszczenia na drodze cywilnej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 294 KPK znajduje zastosowanie wtedy, gdy wcześniej zastosowano zabezpieczenie majątkowe na mieniu oskarżonego lub innej osoby, np. w celu zabezpieczenia grożącej kary majątkowej, świadczenia pieniężnego, obowiązku naprawienia szkody czy roszczeń o naprawienie szkody. Znaczenie ma tu chwila uprawomocnienia się orzeczenia kończącego sprawę oraz treść tego orzeczenia. Jeżeli sąd prawomocnie orzekł jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 291 § 1 i 3 KPK, zabezpieczenie zachowuje swoją funkcję. Jeżeli natomiast takiego rozstrzygnięcia zabrakło, uprawniony musi w ciągu 3 miesięcy zainicjować proces cywilny, aby zabezpieczenie nie upadło. Przepis nie wymaga wydania osobnego postanowienia o upadku - skutek następuje z mocy ustawy po spełnieniu przesłanek.

Przykład zastosowania

W sprawie o oszustwo prokurator dokonał zabezpieczenia majątkowego na rachunku bankowym oskarżonego, aby zapewnić pokrzywdzonemu możliwość odzyskania pieniędzy. Sąd wydał jednak wyrok, w którym nie orzekł obowiązku naprawienia szkody ani innego rozstrzygnięcia z art. 291 § 1 i 3 KPK. Pokrzywdzony, chcąc utrzymać zabezpieczenie, wytacza w sądzie cywilnym powództwo o zapłatę w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku karnego. Dzięki temu, zgodnie z art. 294 § 2 KPK, zajęcie środków na rachunku pozostaje skuteczne, dopóki sąd cywilny nie postanowi inaczej.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zabezpieczenie trwa automatycznie aż do zakończenia sprawy cywilnej - w rzeczywistości bez terminowego pozwu upada z mocy prawa. Drugim jest liczenie trzech miesięcy od daty ogłoszenia wyroku, podczas gdy termin biegnie od jego uprawomocnienia się. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że sąd cywilny nie może zmienić zakresu zabezpieczenia - § 2 wyraźnie dopuszcza odmienne orzeczenie. Warto też pamiętać, że samo wezwanie do zapłaty nie zastępuje wytoczenia powództwa. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy obliczaniu terminów, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zabezpieczenie majątkowe upada według art. 294 KPK?

Upada, gdy nie zostanie prawomocnie orzeczone żadne z rozstrzygnięć wskazanych w art. 291 § 1 i 3 KPK, a powództwo o zabezpieczone roszczenie nie zostanie wytoczone w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia.

Od kiedy liczy się trzymiesięczny termin?

Termin biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia, a nie od dnia jego ogłoszenia czy doręczenia.

Co się dzieje, jeśli pozew zostanie złożony w terminie?

Zgodnie z art. 294 § 2 KPK zabezpieczenie pozostaje w mocy, chyba że sąd w postępowaniu cywilnym orzeknie inaczej.

Czy potrzebne jest osobne postanowienie o upadku zabezpieczenia?

Skutek upadku wynika z samego przepisu po spełnieniu przesłanek. W praktyce jednak dla wykreślenia zajęcia potrzebne bywają czynności organu prowadzącego wykonanie.

Czy rodzaj orzeczenia objętego zabezpieczeniem ma znaczenie?

Nie. Art. 294 § 1 KPK wprost stanowi, że zasada obowiązuje niezależnie od tego, jakie orzeczenie było objęte zabezpieczeniem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 294
← Wróć do pełnej ustawy