PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 295.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.W razie popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 291, Policja może dokonać tymczasowego zajęcia mienia ruchomego osoby podejrzanej, jeżeli zachodzi obawa usunięcia tego mienia.

§ 1a.W razie popełnienia przestępstwa, za które orzeka się przepadek pojazdu mechanicznego, o którym mowa w art. 44b § 1a Kodeksu karnego, Policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w czasie popełnienia tego przestępstwa.

§ 2.Przepisy art. 217–235 stosuje się odpowiednio.

§ 3.Tymczasowe zajęcie nie może dotyczyć przedmiotów, które nie podlegają egzekucji.

§ 4.Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I ACa 1834/15Sąd Apelacyjny w Krakowie

I ACa 1834/15

Fragment uzasadnienia

… dokonanego na podstawie art. 219-220 § 1 i 3 k.p.k. , zatrzymania rzeczy dokonanego na podstawie art. 217 § 1 i 3 k.p.k. , tymczasowego zajęcia mienia dokonanego na podstawie art. 295 § 1 k.p.k. w dniu 22 maja 2008 r. o godz. 16:30 u D. W. zamieszkałego w K. przy ul. (...) . Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej zatwierdził przeszukanie dokonane w dniu 22 maja 2008 r. u D. W. zamieszkałego w…
  • dobra osobiste
Czytaj orzeczenie
XII C 2006/14Sąd Okręgowy w Poznaniu

XII C 2006/14

Fragment uzasadnienia

… wydanie przez Prokuraturę Rejonową w S. postanowienia z 11 lutego 2009r. zatrzymującego kwotę 4.470 zł, co w przepadku braku protokołu z 6 lutego 2009r. nie byłoby możliwe ( art. 295 par.4 kpk ). Zauważyć jednak należy, że powód nie wykazał, by doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w związku z nieprawidłowym zajęciem kwoty 4.470 zł. Powód nie wykazał jakie jego dobro osobiste zostało przez pozwanego naruszone, na czym…
Czytaj orzeczenie
V Ca 147/14Sąd Okręgowy w Rzeszowie

V Ca 147/14

Fragment uzasadnienia

… o zabezpieczeniu majątkowym samochodu powoda, co było sądowi znane urzędowo, podczas gdy fakt ten świadczy jednoznacznie o tym, iż zajęcie pojazdu powoda upadło z mocy prawa ( art. 295 § 4 k.p.k. ), a w konsekwencji powinno prowadzić do uznania, iż powód mógł nim swobodnie dysponować, w tym również go sprzedać; 3. naruszenia art. 231 k.p.c. poprzez uznanie wyłącznie w oparciu o zeznania powoda, iż zajęcie samochodu…
Czytaj orzeczenie
II AKa 83/11Sąd Apelacyjny w Katowicach

II AKa 83/11

Fragment uzasadnienia

… ta w świetle przywołanych przepisów winna mieć znaczenie przy wymiarze kary, mogąc zdecydować nawet o jej nadzwyczajnym złagodzeniu lub odstąpieniu od jej wymierzenia ( art. 295 § 1 k.p.k. ) – obrazę prawa materialnego tj. przepisu art. 56 § 1 i 3 k.k.s. poprzez jego niezastosowanie do ustalonego przez sąd stanu faktycznego; – rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu z uwagi na niską wartość czynu wynoszącą…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 295: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 295 KPK opisuje instytucję tymczasowego zajęcia mienia, czyli szybkie, doraźne działanie Policji, które ma zabezpieczyć składniki majątku do czasu wydania formalnego postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym. Zgodnie z § 1, jeżeli popełniono przestępstwo, o którym mowa w art. 291 KPK (a więc takie, w którym można orzec grzywnę, przepadek, nawiązkę, świadczenie pieniężne lub inne obowiązki majątkowe), Policja może zająć mienie ruchome osoby podejrzanej, o ile zachodzi obawa usunięcia tego mienia. Paragraf 1a wprowadza sytuację, w której działanie Policji nie jest fakultatywne: przy przestępstwie zagrożonym przepadkiem pojazdu mechanicznego na podstawie art. 44b § 1a Kodeksu karnego Policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu prowadzonego przez sprawcę w czasie czynu. Paragraf 2 nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów art. 217-235 KPK, dotyczących zatrzymania rzeczy i przeszukania, a § 3 wyłącza z zajęcia przedmioty niepodlegające egzekucji. Paragraf 4 przewiduje, że tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od jego dokonania nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na wczesnym etapie postępowania, gdy nie zapadła jeszcze decyzja procesowa o zabezpieczeniu majątkowym, a zwłoka mogłaby udaremnić przyszłe wykonanie kary lub środka o charakterze majątkowym. Warunkiem zastosowania § 1 jest istnienie realnej obawy usunięcia mienia, na przykład jego ukrycia, wywiezienia lub zbycia. Zajęcie dotyczy wyłącznie mienia ruchomego osoby podejrzanej, a nie nieruchomości ani majątku osób trzecich. W przypadku § 1a przesłanką jest prowadzenie pojazdu przez sprawcę w chwili czynu, przy przestępstwie objętym obligatoryjnym przepadkiem pojazdu.

Przykład

Kierowca zostaje zatrzymany do kontroli i zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa, za które Kodeks karny przewiduje przepadek pojazdu mechanicznego. Policja, działając na podstawie art. 295 § 1a KPK, dokonuje tymczasowego zajęcia samochodu prowadzonego przez tę osobę i sporządza odpowiedni protokół, stosując odpowiednio przepisy o zatrzymaniu rzeczy. Jeżeli w ciągu 7 dni prokurator wyda postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, pojazd pozostaje zabezpieczony na dalszym etapie postępowania. Jeżeli takie postanowienie nie zapadnie w tym terminie, tymczasowe zajęcie upada i pojazd powinien zostać zwrócony.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest utożsamianie tymczasowego zajęcia z przepadkiem lub konfiskatą. Zajęcie z art. 295 KPK jest środkiem tymczasowym i z mocy § 4 traci moc po upływie 7 dni bez postanowienia o zabezpieczeniu. Mylące bywa też przekonanie, że Policja może zająć dowolne przedmioty: § 3 wyklucza rzeczy niepodlegające egzekucji, a przepis dotyczy mienia ruchomego osoby podejrzanej. Nie jest też trafne twierdzenie, że zajęcie pojazdu z § 1a zależy wyłącznie od uznania funkcjonariusza, ponieważ przepis formułuje obowiązek działania. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy zajęto składnik majątku potrzebny do codziennego funkcjonowania, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się tymczasowe zajęcie od zabezpieczenia majątkowego?

Tymczasowe zajęcie to doraźna czynność Policji, która ma zapobiec usunięciu mienia. Zabezpieczenie majątkowe wymaga postanowienia organu procesowego i to ono utrwala skutki zajęcia.

Jak długo trwa tymczasowe zajęcie mienia?

Zgodnie z art. 295 § 4 KPK zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od jego dokonania nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym.

Czy Policja może zająć każdy przedmiot?

Nie. Artykuł 295 § 3 KPK wyłącza przedmioty niepodlegające egzekucji, a zajęcie dotyczy mienia ruchomego osoby podejrzanej.

Kiedy Policja musi zająć pojazd?

Gdy chodzi o przestępstwo, za które orzeka się przepadek pojazdu mechanicznego na podstawie art. 44b § 1a Kodeksu karnego, Policja zajmuje pojazd prowadzony przez sprawcę w czasie czynu.

Co dzieje się z mieniem, gdy zajęcie upadnie?

Upadek zajęcia oznacza, że traci ono podstawę prawną, a rzecz powinna zostać zwrócona osobie uprawnionej. W razie wątpliwości co do procedury warto skonsultować się z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 295
← Wróć do pełnej ustawy