Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 30.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów.

§ 2.Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka jednoosobowo, a w składzie trzech sędziów wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy albo ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ko 215/13Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu

Przekazanie sprawy innemu sądowi – art. 36 k.p.k.

Fragment uzasadnienia

… P. C. i K. C. , obwinionym o czyn z art.96 § 3 k.w., z wniosku Sądu Rejonowego w T. , w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na mocy art. 30 § 2 kpk i art. 36 kpk , postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w T. o przekazanie sprawy obwinionych P. C. i K. C. do innego równorzędnego sądu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w T. (sygn. akt II W 407/13) przedstawił…
  • właściwość sądu
Czytaj orzeczenie
II AKz 73/13Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Wszczęcie postępowania lustracyjnego – decyzja SA w Białymstoku

Fragment uzasadnienia

… złożonego oświadczenia (wspomniany art. 17). Nie ma zatem żadnych racjonalnych powodów- ani normatywnych, ani systemowych, by w sprawach wpadkowych nie stosować ogólnej normy art. 30 § 1 k.p.k. (w zw. z art. 19 ustawy), odnoszącej się do jednoosobowego składu sądu pierwszej instancji. Reasumując stwierdzić należy, że sądem właściwym do wydania orzeczenia, w przedmiocie wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania…
  • bezwzględny powód odwoławczy
  • zwrot sprawy
Czytaj orzeczenie
II KK 12/16Wydział II

Uchylanie postanowień i zmiana kwalifikacji prawnej - wyrok SN 2016

Fragment uzasadnienia

… w tym kary za czyn pozostający nadal przestępstwem. Od powyższego postanowienia kasację na korzyść R. J. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając rażące naruszenie art. 30 § 2 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania), polegające na rozpoznaniu zażalenia skazanego R. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 kwietnia 2014 r. w przedmiocie zastosowania art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej w…
III KK 422/14Wydział III

Kasacja Sądu Najwyższego w sprawie zamiany kary pozbawienia wolności

Fragment uzasadnienia

… decyzji w przedmiocie kontrawencjonalizacji wskazanego wyżej wyroku (k. 104). Sąd Rejonowy w G., postanowieniem z dnia 9 listopada 2013 r. sygn. akt … 191/06, na podstawie art. 30 § 1 k.p.k. i art. 50 ust. 1 a contrario ustawy nowelizującej - stwierdził brak podstaw do zamiany kary 6 miesięcy pozbawienia wolności - wymierzonej skazanej S. E. prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie o sygn. ……

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 30: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 30 KPK określa, w jakim składzie sąd wydaje orzeczenia na posiedzeniu. Zasadą wynikającą z § 1 jest orzekanie przez jednego sędziego. Od tej zasady ustawa przewiduje dwa rodzaje odstępstw: gdy sama ustawa nakazuje inny skład oraz gdy prezes sądu zarządzi rozpoznanie sprawy przez trzech sędziów. Zarządzenie prezesa może zostać wydane ze względu na szczególną zawiłość sprawy albo jej wagę. Przepis odrębnie reguluje też skład sądu odwoławczego działającego na posiedzeniu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 30 KPK stosuje się wtedy, gdy sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu, a nie podczas rozprawy. W sądzie pierwszej instancji punktem wyjścia jest skład jednoosobowy, chyba że przepis ustawy przewiduje rozwiązanie odmienne. Prezes sądu może zarządzić skład trzech sędziów, jeśli sprawa jest szczególnie zawiła lub ma szczególną wagę. W postępowaniu odwoławczym zasadą również jest orzekanie przez jednego sędziego na posiedzeniu. Skład trzech sędziów jest jednak wymagany, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy, a także może zostać zarządzony z powodu szczególnej zawiłości lub wagi sprawy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Przykład zastosowania

Sąd rozpoznaje na posiedzeniu sprawę, w której przepisy nie wymagają udziału trzech sędziów. Zgodnie z art. 30 § 1 KPK orzeczenie może wówczas wydać jeden sędzia. Jeżeli jednak sprawa wymaga oceny wielu powiązanych zagadnień albo ma szczególną wagę, prezes sądu może zarządzić jej rozpoznanie przez trzech sędziów. W postępowaniu odwoławczym, gdy zaskarżone orzeczenie zapadło wcześniej w składzie trzech sędziów, sąd odwoławczy na posiedzeniu także orzeka w składzie trzech sędziów, o ile ustawa nie przewiduje innej reguły.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 30 KPK nie oznacza, że każda sprawa trudna lub ważna automatycznie musi zostać rozpoznana przez trzech sędziów. W przypadku wskazanym w § 1 decyzja o zastosowaniu szerszego składu z powodu zawiłości albo wagi sprawy należy do prezesa sądu. Nie należy też utożsamiać zasad dotyczących posiedzenia z zasadami składu sądu na rozprawie, ponieważ przepis odnosi się wyraźnie do posiedzenia. W postępowaniu odwoławczym znaczenie ma skład, w jakim wydano zaskarżone orzeczenie, a nie tylko to, czy sprawa jest odwołaniem. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy na posiedzeniu zawsze orzeka jeden sędzia?

Nie. Art. 30 § 1 KPK ustanawia taką zasadę, ale ustawa może przewidywać inny skład, a prezes sądu może zarządzić skład trzech sędziów.

Kiedy prezes sądu może wyznaczyć trzech sędziów?

Może to zrobić ze względu na szczególną zawiłość sprawy albo jej wagę. Przepis nie wskazuje zamkniętej listy takich spraw.

W jakim składzie orzeka sąd odwoławczy na posiedzeniu?

Co do zasady jednoosobowo. Trzech sędziów orzeka między innymi wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy.

Czy art. 30 KPK dotyczy rozprawy?

Przepis dotyczy orzekania na posiedzeniu. Nie określa wprost składu sądu podczas rozprawy.

Czy ustawa może zmienić zasady z art. 30 KPK?

Tak. Zarówno § 1, jak i § 2 przewidują wyjątek, gdy ustawa stanowi inaczej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 30