Co dokładnie stanowi przepis
Art. 317 § 1 KPK nakazuje dopuścić na żądanie stronę do udziału w innych czynnościach śledztwa prowadzonych w danej sprawie. Jeżeli w sprawie został już ustanowiony obrońca albo pełnomocnik, przepis obejmuje możliwością udziału w tych czynnościach również tego przedstawiciela procesowego. Użycie słów „na żądanie” oznacza, że regulacja wiąże udział z wystąpieniem przez uprawnioną osobę z takim żądaniem. Artykuł posługuje się pojęciem innych czynności śledztwa, lecz nie wymienia ich rodzajów ani nie opisuje ich szczegółowego przebiegu. Przepis dotyczy dopuszczenia do udziału w czynności, a nie rozstrzyga samodzielnie, jakie działania mogą być podejmowane podczas śledztwa. Z jego treści nie wynika również odrębny tryb ani termin złożenia żądania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Regulacja ma zastosowanie wtedy, gdy w śledztwie ma zostać wykonana czynność, a strona żąda dopuszczenia do udziału w niej. W przypadku obrońcy lub pełnomocnika konieczne jest, aby był on już ustanowiony w sprawie. Art. 317 § 2 KPK przewiduje jednak wyjątek od obowiązku dopuszczenia do czynności. Prokurator może odmówić w szczególnie uzasadnionym wypadku, jeżeli przemawia za tym ważny interes śledztwa. Odmowa wymaga wydania postanowienia, a wskazaną w przepisie przyczyną jest ważny interes śledztwa. Odrębnie prokurator może odmówić sprowadzenia oskarżonego pozbawionego wolności, gdy sprowadzenie spowodowałoby poważne trudności.
Przykład codziennego zastosowania
W śledztwie prokurator planuje przeprowadzenie czynności przesłuchania świadka. Strona składa żądanie udziału w tej czynności, a jej obrońca został już ustanowiony w sprawie. Art. 317 § 1 KPK stanowi w takiej sytuacji podstawę dopuszczenia strony oraz obrońcy do udziału, chyba że prokurator wyda postanowienie na podstawie § 2. Jeżeli oskarżony jest pozbawiony wolności, prokurator może odmówić jego sprowadzenia wyłącznie wtedy, gdy spowodowałoby to poważne trudności.
Częste nieporozumienia lub błędy
Częstym błędem jest założenie, że prokurator może odmówić udziału w czynności wyłącznie według własnej wygody przy prowadzeniu śledztwa. Art. 317 § 2 KPK wymaga bowiem szczególnie uzasadnionego wypadku oraz ważnego interesu śledztwa. Nie należy utożsamiać odmowy dopuszczenia do czynności z odmową sprowadzenia oskarżonego pozbawionego wolności, ponieważ przepis wskazuje dla tych sytuacji odmienne przesłanki. Błędne byłoby także przyjęcie, że obrońca lub pełnomocnik korzysta z tej regulacji przed ustanowieniem go w sprawie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
