Co dokładnie stanowi przepis
Art. 35 KPK nakłada na sąd obowiązek samodzielnego sprawdzenia, czy jest właściwy do rozpoznania sprawy. Badanie odbywa się z urzędu, a więc sąd powinien je przeprowadzić niezależnie od tego, czy ktokolwiek zwrócił uwagę na kwestię właściwości. Jeżeli sąd stwierdzi swoją niewłaściwość, przekazuje sprawę właściwemu sądowi albo innemu właściwemu organowi. Przepis wskazuje zatem, że ustalenie braku właściwości nie prowadzi do pozostawienia sprawy bez dalszego biegu. W § 3 Art. 35 KPK przewiduje również możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w kwestii właściwości.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy sąd ocenia, czy to właśnie on powinien prowadzić daną sprawę. Ocena ta może prowadzić do stwierdzenia, że sprawą powinien zająć się inny sąd albo inny organ. Szczególną regułę zawiera § 2, odnoszący się do sytuacji ujawnionej na rozprawie głównej. Jeżeli wtedy sąd stwierdzi, że nie jest właściwy miejscowo albo że właściwy jest sąd niższego rzędu, może przekazać sprawę innemu sądowi tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność odroczenia rozprawy. Oznacza to, że samo stwierdzenie jednej z tych okoliczności na rozprawie głównej nie jest według tego paragrafu wystarczające do przekazania sprawy.
Przykład codziennego zastosowania
Przed sądem toczy się sprawa karna i podczas rozprawy głównej sąd dostrzega, że sprawa powinna należeć do sądu właściwego dla innej miejscowości. Sąd analizuje wtedy, czy dla dalszego prowadzenia sprawy konieczne jest odroczenie rozprawy. Jeżeli taka konieczność powstaje, § 2 Art. 35 KPK pozwala przekazać sprawę innemu sądowi. Gdy sąd stwierdzi swoją niewłaściwość poza opisanym przypadkiem, § 1 wskazuje ogólną zasadę przekazania sprawy właściwemu sądowi albo innemu organowi.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Błędem jest przyjmowanie, że sąd bada swoją właściwość wyłącznie po zgłoszeniu zastrzeżeń przez uczestnika postępowania. Art. 35 KPK wyraźnie stanowi, że badanie następuje z urzędu. Nie należy też pomijać ograniczenia z § 2, ponieważ dotyczy ono przekazania sprawy na rozprawie głównej z powodu niewłaściwości miejscowej lub właściwości sądu niższego rzędu. Przepis przewiduje zażalenie na postanowienie w kwestii właściwości, lecz sam nie określa w tym miejscu dalszych szczegółów jego wniesienia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
