PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 374.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie.7) Przewodniczący lub sąd mogą uznać jego obecność za obowiązkową.

§ 1a.W sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego podczas czynności, o których mowa w art. 385 i art. 386, jest obowiązkowa.

§ 2.Przewodniczący może wydać zarządzenie w celu uniemożliwienia oskarżonemu wydalenia się z sądu przed zakończeniem rozprawy.

§ 3.Przewodniczący, na wniosek prokuratora, wyraża zgodę na jego udział w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających udział w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy techniczne.

§ 4.Przewodniczący może zwolnić z obowiązku stawiennictwa na rozprawie oskarżonego, oskarżyciela posiłkowego albo oskarżyciela prywatnego, którzy są pozbawieni wolności, jeżeli zostanie zapewniony udział tych stron w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających udział w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

§ 5.W wypadku określonym w § 4 w rozprawie bierze udział w miejscu przebywania strony referendarz sądowy lub asystent sędziego, zatrudniony w sądzie, w którego okręgu strona przebywa, lub przedstawiciel administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego, jeżeli strona przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym.

§ 6.Obrońca bierze udział w rozprawie przeprowadzanej w sposób określony w § 4 w miejscu przebywania oskarżonego, chyba że stawi się w tym celu w sądzie.

§ 7.W wypadku gdy obrońca bierze udział w rozprawie przebywając w innym miejscu niż oskarżony, sąd na wniosek oskarżonego lub obrońcy może zarządzić przerwę na czas oznaczony, w celu kontynuacji rozprawy w tym samym dniu, aby umożliwić telefoniczny kontakt obrońcy z oskarżonym, chyba że złożenie wniosku w sposób oczywisty nie służy realizacji prawa do obrony, a w szczególności zmierza do zakłócenia lub nieuzasadnionego przedłużenia rozprawy.

§ 8.Jeżeli zachodzi potrzeba udziału tłumacza w rozprawie przeprowadzanej w sposób określony w § 4, tłumacz bierze udział w rozprawie w miejscu przebywania oskarżonego niewładającego w wystarczającym stopniu językiem polskim lub w miejscu przebywania osoby, co do której zachodzą okoliczności określone w art. 204 § 1 pkt 1, chyba że przewodniczący zarządzi inaczej.

§ 9.Przepisy art. 517ea stosuje się odpowiednio.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKz 283/15Sąd Apelacyjny w Krakowie

Tymczasowe aresztowanie po nowelizacji – SA Kraków 2015

Fragment uzasadnienia

… niestawiennictwo oskarżonego na wyznaczane terminy rozpraw, Sąd Apelacyjny stwierdza, że od 1 lipca 2015 r., tj. od dnia, w którym wydane zostało zaskarżone postanowienie, art. 374 § 1 k.p.k. odnoszący się do kwestii obecności oskarżonego na rozprawie w postępowaniu głównym obowiązuje w zmodyfikowanym brzmieniu (vide art. 27 oraz art. 36 ustawy nowelizującej). Zgodnie z tym przepisem: „Oskarżony ma prawo brać udział w…
  • tymczasowe aresztowanie
Czytaj orzeczenie
II AKa 77/15Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Nadzwyczajne złagodzenie kary a obecność oskarżonego

Fragment uzasadnienia

… z obrazą art. 376§2 k.p.k. przeprowadził rozprawę pod ich nieobecność, która w tej sytuacji procesowej była obowiązkowa i nie pozwalała na odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 374§1 k.p.k. Oczywistym w tej sytuacji procesowej jest, że Sąd I instancji podejmując decyzję na podstawie art. 376§2 k.p.k. bez dysponowania dowodem prawidłowego zawiadomienia obu oskarżonych o terminie rozprawy w dniach 20.01.14 r., 27.01.14 r. i…
  • bezwzględny powód odwoławczy
  • kara
  • nadzwyczajne złagodzenie kary
  • środki zaskarżenia
Czytaj orzeczenie
II AKa 39/15Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Nieobecność oskarżonego i ciąg przestępstw – SA Poznań

Fragment uzasadnienia

… oskarżonego A. K. (1) w apelacji zarzucił temu wyrokowi: I. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 376§2 k.p.k. a w konsekwencji art. 6 k.p.k. , art. 374§1 k.p.k. i art. 406§1 k.p.k. poprzez prowadzenie w dniu 14 października 2014 r. rozprawy i zamknięcie przewodu sądowego pod nieobecność oskarżonego, pomimo że oskarżony, za pośrednictwem obrońcy, zgodnie z dyspozycją art. 117§2 i 3 k.p.k. , usprawiedliwił swoją…
  • bezwzględny powód odwoławczy
  • ciąg przestępstw
Czytaj orzeczenie
III KK 287/15Wydział III

Obrona oskarżonego bez udziału na rozprawie – wyrok SN

Fragment uzasadnienia

… w dniu 5 listopada 2013 r. Orzeczenie to w całości, na korzyść skazanego, zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich. W kasacji zarzucił „rażące naruszenie prawa procesowego, to jest art. 374 § 1 k.p.k. i art. 376 § 2 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., polegające na rozpoznaniu w dniu 3 lipca i 18 września 2013 r. sprawy w trybie zwyczajnym, bez udziału oskarżonego, którego obecność…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 374: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 374 KPK reguluje udział oskarżonego oraz niektórych innych stron w rozprawie. Oskarżony ma prawo uczestniczyć w rozprawie, ale przewodniczący albo sąd mogą uznać jego obecność za obowiązkową. W sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego jest obowiązkowa podczas czynności wskazanych w art. 385 i art. 386 KPK. Przewodniczący może także wydać zarządzenie, które ma zapobiec opuszczeniu przez oskarżonego sądu przed zakończeniem rozprawy. Na wniosek prokuratora przewodniczący może wyrazić zgodę na zdalny udział oskarżonego, jeżeli pozwalają na to względy techniczne. Przepis określa również zasady udziału na odległość stron pozbawionych wolności, obrońcy, tłumacza oraz osoby obecnej przy stronie w miejscu jej pobytu.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 374 KPK stosuje się w toku rozprawy karnej, gdy rozstrzygane jest, czy i w jaki sposób oskarżony lub inna strona będzie w niej uczestniczyć. Szczególne znaczenie ma on, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności albo gdy prokurator wnosi o jego udział przy użyciu urządzeń przekazujących obraz i dźwięk. Oskarżony, oskarżyciel posiłkowy albo oskarżyciel prywatny pozbawieni wolności mogą zostać zwolnieni z obowiązku stawiennictwa w sądzie, jeśli zapewniono im zdalny udział w rozprawie. W miejscu pobytu takiej strony uczestniczy referendarz sądowy, asystent sędziego zatrudniony w właściwym sądzie albo przedstawiciel administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego. Gdy obrońca przebywa w innym miejscu niż oskarżony, sąd może zarządzić przerwę umożliwiającą im kontakt telefoniczny, o ile wniosek rzeczywiście służy prawu do obrony.

3. Przykład codziennego zastosowania

Oskarżony przebywa w areszcie śledczym, a sąd chce przeprowadzić rozprawę bez jego transportowania do budynku sądu. Przewodniczący może zwolnić go z obowiązku stawiennictwa, jeżeli zapewniono połączenie umożliwiające jednoczesny bezpośredni przekaz obrazu i dźwięku. W areszcie przy oskarżonym będzie obecny przedstawiciel administracji tej jednostki, a jego obrońca co do zasady bierze udział w tym samym miejscu albo może stawić się w sądzie. Jeżeli obrońca jest w sądzie, a oskarżony potrzebuje z nim rozmowy telefonicznej, sąd może zarządzić przerwę na oznaczony czas, aby rozprawa mogła być kontynuowana tego samego dnia.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Prawo oskarżonego do udziału w rozprawie nie oznacza, że jego obecność zawsze jest dobrowolna, ponieważ przewodniczący albo sąd mogą uznać ją za obowiązkową. Nie każdy zdalny udział odbywa się automatycznie, gdyż w przypadku oskarżonego wymaga on wniosku prokuratora, zgody przewodniczącego oraz braku przeszkód technicznych. Zwolnienie z obowiązku stawiennictwa przewidziane w § 4 dotyczy stron pozbawionych wolności i jest związane z zapewnieniem im udziału na odległość. Przerwa na kontakt obrońcy z oskarżonym nie musi zostać zarządzona, gdy wniosek w oczywisty sposób nie służy realizacji prawa do obrony, zwłaszcza gdy zmierza do zakłócenia lub nieuzasadnionego przedłużenia rozprawy. Udział tłumacza przy rozprawie prowadzonej w tym trybie podlega odrębnym zasadom wskazanym w § 8. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy oskarżony musi być obecny na każdej rozprawie?

Oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie. Przewodniczący albo sąd mogą jednak uznać jego obecność za obowiązkową.

Czy oskarżony może uczestniczyć w rozprawie zdalnie?

Tak, przewodniczący może wyrazić zgodę na zdalny udział oskarżonego na wniosek prokuratora. Jest to możliwe, gdy nie ma przeszkód technicznych.

Kiedy oskarżony pozbawiony wolności nie musi być doprowadzony do sądu?

Może zostać zwolniony z obowiązku stawiennictwa, jeżeli zapewniono mu udział w rozprawie na odległość z przekazem obrazu i dźwięku.

Gdzie uczestniczy obrońca podczas zdalnej rozprawy oskarżonego?

Co do zasady obrońca uczestniczy w miejscu pobytu oskarżonego. Może jednak stawić się w sądzie.

Czy oskarżony może porozmawiać telefonicznie z obrońcą podczas rozprawy?

Sąd może zarządzić przerwę na oznaczony czas, aby umożliwić taki kontakt. Nie zrobi tego, gdy wniosek oczywiście nie służy prawu do obrony.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 374
← Wróć do pełnej ustawy