Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 421.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Osobie niebędącej oskarżonym, która zgłasza roszczenie do mienia objętego przepadkiem przedmiotów, przysługuje prawo dochodzenia swych roszczeń tylko w drodze postępowania cywilnego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 136/16Sąd Apelacyjny w Katowicach

II AKa 136/16

Fragment uzasadnienia

… jego oceny. Przyczyną uchylenia wyroku sądu I instancji jest zatem nie tyle wadliwe uzasadnienie /choć i ono w oczywisty sposób nie odpowiada regułom określonym w art. 421 §1 k.p.k. /, lecz ocena dowodów na podstawie których sąd doszedł do przekonania, że oskarżony powinien zostać uniewinniony. Nie można zatem zaakceptować sytuacji w której sąd meriti oceniając wartość dowodowa złożonych w sprawie wyjaśnień oskarżonego…
  • przestępstwo gospodarcze
Czytaj orzeczenie
SK 59/13CONSTITUTIONAL_TRIBUNAL

SK 59/13

Fragment uzasadnienia

… z art. 42 ust. 1, art. 31 ust. 3 w związku z art. 21 i art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 32 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Skarżący wniósł ponadto o stwierdzenie, że art. 421 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim uniemożliwia wniesienie środka odwoławczego od postanowienia o przepadku, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z…
II K 742/15Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze

II K 742/15

Fragment uzasadnienia

… w kwocie 190 złotych, w tym opłatę w kwocie 120 złotych. Sygn. akt II K 742/15 UZASADNIENIE Działając na podstawie art. 421 § 3 k.p.k. Sąd ograniczył treść uzasadnienia do wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego wyroku oraz wskazanych rozstrzygnięć. Wniosek Prokuratora dotyczący całości wyroku, w tej sytuacji nie jest wiążący dla Sądu. Oskarżony T. K. swoim zachowaniem wypełnił znamiona występku z art. 178a §1 kk . W dniu…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 421: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 421 KPK określa drogę dochodzenia roszczeń przez osobę, która nie jest oskarżonym. Przepis dotyczy roszczeń zgłoszonych do mienia objętego przepadkiem przedmiotów. Osoba taka nie może dochodzić swoich roszczeń w tym zakresie w postępowaniu karnym. Ustawodawca wskazuje wprost, że właściwą drogą jest wyłącznie postępowanie cywilne. Oznacza to, że sam fakt zgłoszenia roszczenia do danego mienia nie powoduje rozpoznania tego roszczenia przez sąd karny na podstawie art. 421 KPK.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 421 KPK znajduje zastosowanie, gdy roszczenie zgłasza osoba niebędąca oskarżonym. Musi ono dotyczyć mienia objętego przepadkiem przedmiotów, o którym mowa w sprawie karnej. Przepis nie rozstrzyga, czy zgłoszone roszczenie jest zasadne ani komu rzeczywiście przysługuje prawo do mienia. Nie określa także treści żądania, jakie osoba powinna sformułować w postępowaniu cywilnym. Jego funkcją jest wskazanie, że dochodzenie takich roszczeń zostało skierowane na drogę postępowania cywilnego.

Przykład zastosowania

W sprawie karnej określony przedmiot zostaje objęty przepadkiem przedmiotów. Osoba trzecia, która nie jest oskarżonym, twierdzi, że przysługuje jej roszczenie do tego przedmiotu. Może ona zgłosić, że ma związek prawny z tym mieniem, jednak art. 421 KPK nie przewiduje dochodzenia takiego roszczenia w ramach postępowania karnego. Aby dochodzić swoich praw do mienia, osoba ta powinna skorzystać z drogi postępowania cywilnego. Sąd cywilny rozpoznaje roszczenie w postępowaniu właściwym dla spraw cywilnych, a nie na podstawie rozstrzygnięcia karnego o przepadku.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie zgłoszenia roszczenia z możliwością jego rozpoznania przez sąd karny. Art. 421 KPK wyraźnie ogranicza drogę dochodzenia roszczeń osoby niebędącej oskarżonym do postępowania cywilnego. Przepis nie przesądza automatycznie, że osoba zgłaszająca roszczenie jest właścicielem mienia albo że jej żądanie zostanie uwzględnione. Nie stanowi również podstawy do oceny wszystkich skutków przepadku wobec osób trzecich, ponieważ reguluje konkretnie sposób dochodzenia roszczeń. Błędem byłoby więc wyprowadzanie z niego wniosku, że postępowanie karne rozstrzyga o zasadności roszczenia osoby trzeciej. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba trzecia może dochodzić roszczeń do mienia objętego przepadkiem w sprawie karnej?

Nie. Art. 421 KPK wskazuje, że osoba niebędąca oskarżonym dochodzi takich roszczeń tylko w drodze postępowania cywilnego.

Kogo dotyczy art. 421 KPK?

Przepis dotyczy osoby, która nie jest oskarżonym i zgłasza roszczenie do mienia objętego przepadkiem przedmiotów.

Czy art. 421 KPK rozstrzyga, komu należy się mienie?

Nie. Przepis wskazuje wyłącznie drogę dochodzenia roszczeń, a nie przesądza o ich zasadności.

Czy zgłoszenie roszczenia w postępowaniu karnym wystarczy?

Art. 421 KPK stanowi, że roszczeń należy dochodzić w postępowaniu cywilnym. Samo zgłoszenie ich w sprawie karnej nie zastępuje tej drogi.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 421