Co dokładnie stanowi przepis
Art. 431 KPK w § 1 ustanawia ogólną zasadę, że środek odwoławczy można cofnąć. Przepis dotyczy więc rezygnacji z wcześniej wniesionego środka zaskarżenia w postępowaniu karnym. § 2 przyznaje oskarżonemu możliwość cofnięcia środka wniesionego na jego korzyść, ale wskazuje dwa wyjątki. Oskarżony nie może tego zrobić, gdy środek wniósł oskarżyciel publiczny albo gdy zachodzi przypadek określony w art. 79 KPK. Z kolei § 3 chroni oskarżonego, ponieważ środek wniesiony na jego korzyść nie może zostać cofnięty bez jego zgody.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 431 KPK ma zastosowanie, gdy w sprawie został już wniesiony środek odwoławczy i pojawia się zamiar jego cofnięcia. Najpierw należy ustalić, czy środek został wniesiony na korzyść oskarżonego, ponieważ od tego zależą ograniczenia określone w § 2 i § 3. Jeżeli oskarżony sam wniósł taki środek, przepis co do zasady pozwala mu go cofnąć. Inaczej jest, gdy na jego korzyść środek wniósł oskarżyciel publiczny lub gdy występuje wypadek z art. 79 KPK, gdyż § 2 wyłącza wtedy cofnięcie przez oskarżonego. Gdy środek wniósł inny podmiot na korzyść oskarżonego, konieczna jest jego zgoda na cofnięcie.
Przykład w codziennej sytuacji
Oskarżony składa środek odwoławczy od rozstrzygnięcia, które uważa za niekorzystne, a następnie zmienia zdanie i chce z niego zrezygnować. W takiej sytuacji art. 431 § 1 KPK stanowi podstawę cofnięcia środka, a § 2 pozwala oskarżonemu cofnąć środek wniesiony na jego korzyść, o ile nie zachodzi wskazany wyjątek. Jeżeli jednak środek na jego korzyść wniósł oskarżyciel publiczny, oskarżony nie może samodzielnie go cofnąć. Podobnie osoba, która wniosła środek na korzyść oskarżonego, nie może go wycofać bez uzyskania zgody oskarżonego. Przykład pokazuje, że znaczenie ma nie tylko wola wycofania środka, lecz także to, kto go wniósł i czy działał na korzyść oskarżonego.
Częste nieporozumienia lub błędy
Błędem jest założenie, że każdy może bez ograniczeń cofnąć każdy środek odwoławczy. Art. 431 KPK rozróżnia bowiem zwykłą możliwość cofnięcia od szczególnych zasad dotyczących środka wniesionego na korzyść oskarżonego. Nie należy też utożsamiać zgody oskarżonego z jego prawem do cofnięcia środka wniesionego przez oskarżyciela publicznego, ponieważ § 2 wprost przewiduje w tej sytuacji wyjątek. Kolejnym błędem jest pomijanie odesłania do art. 79 KPK, które również ogranicza możliwość cofnięcia przez oskarżonego. Przepis nie opisuje szczegółowego trybu dokonania cofnięcia ani jego dalszych skutków procesowych, dlatego nie należy dopowiadać ich wyłącznie na podstawie art. 431 KPK. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
