PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 540b.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić na wniosek oskarżonego, złożony w terminie zawitym miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o zapadłym wobec niego orzeczeniu, jeżeli sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, gdy wykaże on, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność.

§ 2.Przepisu § 1 nie stosuje się w wypadkach, o których mowa w art. 133 § 2, art. 136 § 1 oraz art. 139 § 1, a także jeżeli w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ko 26/22Sąd Okręgowy w Siedlcach

II Ko 26/22

Fragment uzasadnienia

… prawna Wznowienie postępowania w sprawie II K 290/21 Sądu Rejonowego w Siedlcach. Podstawę wznowienia stanowi art. 540b § 1 kpk , który stanowi, że postępowanie wznawia się w sytuacji, gdy oskarżonemu nie doręczono zawiadomienia o terminie rozprawy. Jak wynika z akt sprawy (k. 131 verte) zawiadomienie o terminie rozprawy z 09.02.2022r., na której zapadł wyrok odebrane zostało przez osobę o identycznym imieniu i nazwisku (w…
  • wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie
IV Ko 56/21Sąd Okręgowy w Legnicy

IV Ko 56/21

Fragment uzasadnienia

… posiedzenia. W sprawie zapadł bowiem wyrok nakazowy na posiedzeniu, które odbywa się bez udziału stron ( art. 500 § 4 k.p.k. ). Tymczasem podstawa wznowienia postępowania z art. 540b § 1 k.p.k. wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy wyrok zapadł na rozprawie lub posiedzeniu, co do których istniał obowiązek zawiadomienia oskarżonego, lecz z obowiązku tego sąd się nie wywiązał. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała…
  • wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie
V Ko 265/16Sąd Okręgowy w Łodzi

V Ko 265/16

Fragment uzasadnienia

… których również oparty został wyrok zaoczny wydany w tejże sprawie w dniu 5 lutego 2014 r. W uzupełnieniu wniosku o wznowienie obrońca jako podstawę wznowienia wskazał art. 540b § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie VI K 413/04 należało w całości oddalić, gdyż nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające jego słuszność i merytoryczną zasadność, a wskazane w…
  • wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie
II AKo 56/16Sąd Apelacyjny w Krakowie

II AKo 56/16

Fragment uzasadnienia

… 2016 roku sygn. akt II Ko 47/16 Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w T. SSO J. S. na zasadzie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540b § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i w zw. z art. 113 § 1 k.p.s. w. odmówił przyjęcia wniosku ukaranego Z. P. o wznowienie postępowania w sprawie II W 1160/15 Sądu Rejonowego w B. W dniu 12 kwietnia 2016 roku ukarany złożył w Sądzie…
  • wyłączenie sędziego
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 540b: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 540b § 1 KPK przewiduje szczególną podstawę wznowienia postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem. Z wnioskiem może wystąpić oskarżony, a nie każda osoba związana ze sprawą. Wniosek należy złożyć w terminie zawitym miesiąca, liczonym od dnia, w którym oskarżony dowiedział się o wydanym wobec niego orzeczeniu. Podstawą jest rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, gdy zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy nie doręczono albo doręczono je inaczej niż osobiście. Oskarżony musi dodatkowo wykazać, że nie wiedział ani o terminie, ani o możliwości wydania orzeczenia podczas jego nieobecności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem. Konieczne jest również, aby sprawę rozpoznano bez udziału oskarżonego. Sam brak obecności nie wystarcza, ponieważ art. 540b § 1 KPK wymaga także określonych okoliczności dotyczących doręczenia zawiadomienia oraz wykazania braku wiedzy oskarżonego. Termin miesiąca ma charakter zawity, co oznacza, że przepis wiąże możliwość złożenia wniosku z dochowaniem wskazanego czasu. Zgodnie z § 2 tej regulacji nie stosuje się w wypadkach wskazanych w art. 133 § 2, art. 136 § 1 i art. 139 § 1 KPK, a także wtedy, gdy w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca.

Przykład zastosowania

Oskarżony dowiaduje się o prawomocnym orzeczeniu wydanym w jego sprawie dopiero po otrzymaniu informacji od sądu. Wcześniej nie stawił się na rozprawie, ponieważ zawiadomienie o jej terminie zostało doręczone w sposób inny niż osobisty. Jeżeli wykaże, że nie wiedział o terminie rozprawy oraz o tym, że sąd może wydać orzeczenie pod jego nieobecność, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 KPK. Wniosek powinien zostać złożony w ciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o orzeczeniu, z uwzględnieniem wyłączeń określonych w § 2.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 540b KPK nie oznacza, że każde prawomocne orzeczenie wydane pod nieobecność oskarżonego może zostać wznowione. Nie wystarczy także samo twierdzenie, że oskarżony nie otrzymał informacji o sprawie, ponieważ przepis wymaga wykazania braku wiedzy o terminie i o możliwości wydania orzeczenia pod nieobecność. Błędem jest pomijanie miesięcznego terminu zawitego, który biegnie od dnia uzyskania wiadomości o orzeczeniu. Nie można też pominąć znaczenia udziału obrońcy w rozprawie lub posiedzeniu, ponieważ § 2 wprost wyłącza wtedy stosowanie § 1. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może złożyć wniosek na podstawie art. 540b KPK?

Wniosek o wznowienie postępowania może złożyć oskarżony. Przepis dotyczy postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

Jaki jest termin na złożenie wniosku?

Termin wynosi miesiąc od dnia, w którym oskarżony dowiedział się o wydanym wobec niego orzeczeniu. Art. 540b § 1 KPK określa go jako termin zawity.

Czy sama nieobecność oskarżonego na rozprawie wystarcza?

Nie. Oskarżony musi także wykazać brak wiedzy o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność, przy spełnieniu warunków dotyczących doręczenia zawiadomienia.

Czy udział obrońcy ma znaczenie dla art. 540b KPK?

Tak. Jeżeli w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca, § 1 art. 540b KPK nie ma zastosowania.

Czy przepis obowiązuje we wszystkich przypadkach wadliwego doręczenia?

Nie. § 2 wyłącza stosowanie § 1 w wypadkach wskazanych w art. 133 § 2, art. 136 § 1 oraz art. 139 § 1 KPK.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 540b
← Wróć do pełnej ustawy