Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 546.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Jeżeli sąd zarządził sprawdzenie okoliczności w trybie art. 97, strony mają prawo wziąć udział w czynnościach sprawdzających.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKz 29/14Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

II AKz 29/14

Fragment uzasadnienia

… zaskarżył imieniem skazanego M. L. jego obrońca. Na podstawie art. 438 pkt 3 zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na jego treść, tj. art. 546 k.p.k. , art. 84 § 3 k.p.k. w zw. z art. 88 § 1 k.p.k. oraz art. 117 § 1 k.p.k. poprzez niezawiadomienie obrońcy skazanego przez Sąd o posiedzeniu wyznaczonym w przedmiocie przesłuchania w trybie czynności sprawdzających i jego przeprowadzenie bez udziału…
  • wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie
II AKz 182/12Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

II AKz 182/12

Fragment uzasadnienia

… nie wchodzi w grę automatyczne, jak by to wynikało z twierdzeń obrońcy, wznowienie postępowania, lecz konieczne byłoby, co najwyżej, dokonanie wcześniej - na podstawie art. 546 k.p.k. - określonych czynności sprawdzających. W toku niniejszej sprawy Sąd Okręgowy uzyskując informację, iż wnioskodawca został całkowite ubezwłasnowolniony z powodu niedorozwoju umysłowego uznał za konieczne zasięgnięcie opinii biegłych…
  • wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 546: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 546 KPK formułuje jedną, krótką, lecz istotną gwarancję procesową. Jeżeli sąd zarządził sprawdzenie okoliczności w trybie art. 97 KPK, strony mają prawo wziąć udział w czynnościach sprawdzających. Przepis nie tworzy odrębnej podstawy do prowadzenia takich czynności - tę zawiera art. 97 KPK - lecz przesądza, że gdy już do nich dojdzie, strony nie są z nich wyłączone. Jest to zatem norma o charakterze gwarancyjnym, wzmacniająca zasadę kontradyktoryjności i prawo do wysłuchania. Uprawnienie przysługuje stronom, a więc podmiotom, którym w danym układzie procesowym przysługuje ten status; przepis mieści się w regulacji dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

Kiedy ma zastosowanie

Zastosowanie art. 546 KPK jest uzależnione od dwóch warunków. Po pierwsze, sąd musi w ogóle zdecydować o sprawdzeniu okoliczności faktycznych w trybie art. 97 KPK, a więc sięgnąć po uproszczoną formę wyjaśnienia faktów przed wydaniem rozstrzygnięcia w kwestii incydentalnej lub - jak w postępowaniu wznowieniowym - przed decyzją o dopuszczalności i zasadności wniosku. Po drugie, uprawnienie dotyczy podmiotów mających status strony. Przepis działa z mocy prawa: strona nie musi wykazywać szczególnego interesu, aby móc uczestniczyć w czynnościach. Sąd powinien zatem tak zorganizować czynności sprawdzające, by realne skorzystanie z tego prawa było możliwe.

Przykład

Skazany składa wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowy dowód w postaci dokumentu, który miałby podważać ustalenia wyroku. Sąd, zamiast od razu rozstrzygać, zarządza sprawdzenie okoliczności związanych z pochodzeniem i datą powstania tego dokumentu w trybie art. 97 KPK. Na podstawie art. 546 KPK zarówno skazany i jego obrońca, jak i prokurator mogą wziąć udział w tych czynnościach, obserwować ich przebieg i zgłaszać uwagi. Dzięki temu ustalenia poczynione w trybie sprawdzającym nie zapadają wyłącznie poza wiedzą stron, co ma znaczenie dla późniejszej oceny wniosku o wznowienie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest utożsamianie czynności sprawdzających z pełnym postępowaniem dowodowym prowadzonym na rozprawie - tryb art. 97 KPK ma charakter uproszczony i służy wyjaśnieniu okoliczności, a nie zastąpieniu rozprawy. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że art. 546 KPK zobowiązuje sąd do przeprowadzenia czynności sprawdzających; decyzja o ich zarządzeniu należy do sądu, a przepis reguluje jedynie udział stron, gdy taka decyzja zapadnie. Trzecim jest zakładanie, że prawo udziału oznacza obowiązek stawiennictwa - jest to uprawnienie, z którego strona może, lecz nie musi skorzystać. Warto też pamiętać, że przepis nie rozszerza kręgu uprawnionych poza strony postępowania.

W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy wniosku o wznowienie postępowania, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może wziąć udział w czynnościach sprawdzających?

Zgodnie z art. 546 KPK prawo to przysługuje stronom postępowania. Przepis nie przyznaje takiego uprawnienia podmiotom niemającym statusu strony.

Czy sąd zawsze musi zarządzić sprawdzenie okoliczności?

Nie. Decyzja o sprawdzeniu okoliczności w trybie art. 97 KPK należy do sądu. Art. 546 KPK reguluje jedynie udział stron, gdy takie czynności zostaną zarządzone.

Czy udział w czynnościach sprawdzających jest obowiązkowy?

Nie, jest to uprawnienie, a nie obowiązek. Strona może z niego skorzystać albo z niego zrezygnować, bez ujemnych skutków wynikających z samego art. 546 KPK.

Czy czynności sprawdzające zastępują rozprawę?

Nie. Tryb art. 97 KPK ma charakter uproszczony i służy wyjaśnieniu okoliczności potrzebnych do rozstrzygnięcia, a nie przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego.

Czego dotyczy art. 546 KPK w postępowaniu o wznowienie?

Przepis zapewnia stronom możliwość uczestniczenia w czynnościach sprawdzających, jeżeli sąd zarządzi je przy rozpoznawaniu kwestii związanych z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 546