Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 549.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

O podjęciu postępowania warunkowo umorzonego sąd orzeka na wniosek oskarżyciela, pokrzywdzonego lub sądowego kuratora zawodowego albo z urzędu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II K 1016/16Sąd Rejonowy w Legionowie

II K 1016/16

Fragment uzasadnienia

… § 1 k.k. . Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 września 2016 r. sygn. akt III Ko 104/15 Sąd Rejonowy dla Warszawy Ż. w W. na podstawie art. 68 § 1 k.k. w zw. z art. 549 k.p.k. i art. 550 k.p.k. podjął postępowanie karne warunkowo umorzone wobec A. K. za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt III K 80/15 ( k. 292 ) . Oskarżona A. K. ma ukończone 53 lata…
IV Kz 112/17Sąd Okręgowy w Legnicy

IV Kz 112/17

Fragment uzasadnienia

… wszystkim należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie podjęcia warunkowo umorzonego postępowania, jest w całości uregulowane przepisami kodeksu postępowania karnego ( art. 549-551 k.p.k. ). Tym samym nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu karnego wykonawczego , a więc także i art. 24 § 1 k.k.w. , na który powołał się sąd pierwszej instancji. W realiach niniejszej sprawy nie było zatem instrumentów prawnych, które…
  • warunkowe umorzenie postępowania
Czytaj orzeczenie
IV Kz 51/16Sąd Okręgowy w Legnicy

IV Kz 51/16

Fragment uzasadnienia

… sprawy i podejmując próbę wykładni art. 68 § 4 k.k. należy podkreślić, że zagadnienie podjęcia postępowania warunkowo umorzonego uregulowane jest w całości w przepisach art. 549-551 k.p.k. , a więc ma do niego zastosowanie również art. 462 § 1 k.p.k. , który ustanawia zasadę, że zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia, chyba że sąd postanowi inaczej (w niniejszej sprawie sąd nie podejmował decyzji o wstrzymaniu…
  • warunkowe umorzenie postępowania
  • zażalenie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 3

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 549: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 549 KPK określa krąg podmiotów, które mogą zainicjować podjęcie postępowania karnego warunkowo umorzonego, oraz przesądza, że sąd może działać również z urzędu. Zgodnie z jego treścią o podjęciu takiego postępowania sąd orzeka na wniosek oskarżyciela, pokrzywdzonego lub sądowego kuratora zawodowego albo bez czyjegokolwiek wniosku, z własnej inicjatywy. Przepis ma charakter porządkowy i proceduralny - nie wskazuje przesłanek merytorycznych podjęcia postępowania, lecz odpowiada wyłącznie na pytanie, kto może uruchomić tę procedurę. Rozstrzygnięcie zawsze należy do sądu, który wydaje orzeczenie w tym przedmiocie. Sam wniosek uprawnionego podmiotu nie przesądza więc wyniku, a jedynie obliguje sąd do zajęcia stanowiska.

Kiedy ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy wcześniej zapadło orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec oskarżonego. Sytuacja taka wiąże się zwykle z okresem próby oraz z nałożonymi obowiązkami, których przebieg podlega kontroli. Jeżeli pojawiają się okoliczności uzasadniające powrót do postępowania, uprawnione podmioty wymienione w art. 549 KPK mogą złożyć stosowny wniosek. Krąg tych podmiotów jest zamknięty: obejmuje oskarżyciela, pokrzywdzonego i sądowego kuratora zawodowego. Niezależnie od ich aktywności sąd zachowuje kompetencję do działania z urzędu, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy informacje o zachowaniu sprawcy docierają do sądu inną drogą.

Przykład

Wobec sprawcy warunkowo umorzono postępowanie i oddano go pod dozór kuratora, zobowiązując do naprawienia szkody. Kurator zawodowy, prowadząc dozór, stwierdza, że sprawca nie realizuje nałożonego obowiązku i unika kontaktu. Może wówczas, powołując się na art. 549 KPK, wystąpić do sądu z wnioskiem o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego. Z takim wnioskiem może wystąpić także pokrzywdzony, który nie otrzymał należnego świadczenia, albo oskarżyciel; sąd może również wszcząć tę procedurę z urzędu, jeżeli sam poweźmie wiadomość o istotnych okolicznościach.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że złożenie wniosku automatycznie prowadzi do podjęcia postępowania - decyzję zawsze podejmuje sąd po zbadaniu sprawy. Drugim jest zakładanie, że wniosek może złożyć każda osoba zainteresowana; art. 549 KPK wymienia konkretne podmioty i lista ta nie jest przykładowa. Trzecie nieporozumienie polega na myleniu podjęcia postępowania warunkowo umorzonego z ponownym oskarżeniem czy wznowieniem postępowania - są to odrębne instytucje o innych podstawach. Wreszcie warto pamiętać, że sam przepis nie reguluje przesłanek materialnych ani terminów, które wynikają z innych regulacji karnych i procesowych. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o ocenę przebiegu okresu próby, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może złożyć wniosek o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego?

Zgodnie z art. 549 KPK wniosek może złożyć oskarżyciel, pokrzywdzony lub sądowy kurator zawodowy. Krąg tych podmiotów jest określony w przepisie i nie jest otwarty.

Czy sąd może podjąć postępowanie bez wniosku?

Tak, art. 549 KPK wyraźnie przewiduje, że sąd orzeka o podjęciu postępowania także z urzędu, czyli z własnej inicjatywy.

Czy złożenie wniosku oznacza, że postępowanie zostanie podjęte?

Nie. Wniosek jedynie uruchamia procedurę, a rozstrzygnięcie należy zawsze do sądu, który ocenia sprawę i wydaje orzeczenie.

Czy art. 549 KPK wskazuje powody podjęcia postępowania?

Nie. Przepis reguluje wyłącznie to, kto może zainicjować podjęcie postępowania i że sąd może działać z urzędu. Przesłanki merytoryczne wynikają z innych regulacji.

Czy pokrzywdzony musi działać przez pełnomocnika?

Art. 549 KPK nie wprowadza takiego wymogu i wymienia pokrzywdzonego wprost jako podmiot uprawniony. W konkretnej sprawie pomoc prawnika może jednak ułatwić prawidłowe sformułowanie wniosku.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 549