Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
W sprawach o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych w niniejszym kodeksie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… procesu karnego i uniewinnieniem wnioskodawcy od zarzucanego mu czynu; 7. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 98 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. , poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Skarb Państwa nie jest stroną postępowania w sprawie odszkodowania za niesłuszne zastosowanie tymczasowego aresztowania, podczas gdy odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.c. prowadzić musi do wniosku, iż Skarb…
Fragment uzasadnienia
… było zgodne z przepisami rozdziału 28 kpk , podczas gdy nie było podstaw do stosowania tego środka, 2) art. 322 kpc w zw. z art. 558 kpk poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zostały spełnione przesłanki do jego zastosowania, bowiem: a) ścisłe udowodnienie wysokości szkody powstałej w związku ze sprzedażą maszyn rolniczych poniżej ich wartości rynkowej nie było możliwe, b) ścisłe udowodnienie wysokości szkody…
Fragment uzasadnienia
… uwzględnić przy orzekaniu specyfikę poszczególnych przypadków, III. na podstawie art. 438 pkt 2 kpk obrazę przepisów postępowania art. 558 kpk w zw. z art. 322 kpc , która miała wpływ na treść orzeczenia polegającą na tym, że Sąd ustalił odszkodowanie z tytułu obniżenia świadczenia emerytalnego R. O. przyjmując iloczyn kwoty, o którą uległa ona obniżeniu w skali miesiąca i „ilości miesięcy, które minęły od przyznania…
Fragment uzasadnienia
… powyższego wyroku wywiodła pełnomocnik wnioskodawcy, zaskarżając go w całości. Orzeczeniu zarzuciła obrazę przepisów mogących mieć wpływ na jego treść, a mianowicie: 1. art. 558 k.p.k. w zw. z art. 5 k.c. polegającą na uwzględnieniu podniesionego przez oskarżyciela publicznego zarzutu przedawnienia pomimo, że skorzystanie z tego prawa jest w sposób rażący sprzeczny z zasadami współżycia społecznego oraz stanowi naruszenie…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 558: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 558 Kodeksu postępowania karnego reguluje relację pomiędzy przepisami procedury karnej a przepisami Kodeksu postępowania cywilnego w szczególnej kategorii spraw, jaką są roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie. Przepis wprowadza zasadę subsydiarności regulacji cywilnoprocesowej, co oznacza, że przepisy KPC znajdują zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy dana kwestia nie została uregulowana w Kodeksie postępowania karnego. Innymi słowy, w pierwszej kolejności sąd i strony postępowania powinny sięgać do przepisów rozdziału 58 KPK, który kompleksowo normuje procedurę dochodzenia takich roszczeń. Dopiero w sytuacji, gdy dana instytucja procesowa nie została w tym rozdziale uregulowana - na przykład kwestie dotyczące dowodów, kosztów procesu w zakresie nieuregulowanym odrębnie czy niektóre instytucje formalne - sięga się posiłkowo do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten pełni więc funkcję porządkującą, wskazując hierarchię źródeł prawa procesowego stosowanych w tej specyficznej kategorii spraw.
Art. 558 KPK znajduje zastosowanie w postępowaniach toczących się przed sądem karnym, w których osoba fizyczna dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa z tytułu niesłusznego pozbawienia wolności lub niesłusznego skazania. Chodzi tu o sytuacje, w których wyrok skazujący został następnie uchylony, postępowanie karne zostało umorzone, albo osoba została tymczasowo aresztowana lub zatrzymana, a okoliczności sprawy wykazały, że środek ten był niezasadny. Przepis ma zastosowanie na każdym etapie tego szczególnego postępowania, od wniesienia wniosku o odszkodowanie, przez postępowanie dowodowe, aż po wydanie i uprawomocnienie się orzeczenia. Zastosowanie znajduje on niezależnie od tego, czy sprawa dotyczy odszkodowania majątkowego, czy zadośćuczynienia za krzywdę moralną, ponieważ oba te roszczenia rozpoznawane są w tym samym trybie karnoprocesowym. Warto podkreślić, że mimo odszkodowawczego charakteru sprawy, całość postępowania pozostaje pod rządami procedury karnej, a KPC pełni rolę wyłącznie uzupełniającą.
Przykładem praktycznego zastosowania art. 558 KPK jest sytuacja, w której osoba tymczasowo aresztowana na kilka miesięcy w toku śledztwa zostaje ostatecznie uniewinniona prawomocnym wyrokiem sądu. Taka osoba może wystąpić z wnioskiem o odszkodowanie za utracone zarobki oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikającą z pozbawienia wolności. W toku takiego postępowania sąd stosuje przede wszystkim przepisy rozdziału 58 KPK dotyczące np. terminu przedawnienia roszczenia czy właściwości sądu, a dopiero w kwestiach nieuregulowanych, takich jak niektóre zasady dotyczące dowodu z opinii biegłego czy szczegóły dotyczące pełnomocnictwa procesowego, sięga do odpowiednich przepisów KPC. Dzięki temu procedura zachowuje spójność charakterystyczną dla postępowania karnego, korzystając jednocześnie z dorobku regulacji cywilnoprocesowej tam, gdzie jest to niezbędne.
Częstym błędem jest przekonanie, że skoro sprawa dotyczy odszkodowania, powinna być prowadzona w całości według reguł postępowania cywilnego, tak jak zwykły proces o zapłatę. Tymczasem art. 558 KPK jednoznacznie wskazuje na odwrotną kolejność stosowania przepisów - to KPK jest podstawą, a KPC ma znaczenie jedynie uzupełniające. Innym nieporozumieniem jest mylne stosowanie terminów i instytucji typowych dla procesu cywilnego, takich jak np. zasady dotyczące kosztów sądowych, bez uprzedniego sprawdzenia, czy dana kwestia nie została już odrębnie uregulowana w KPK. Należy również pamiętać, że subsydiarne stosowanie KPC nie oznacza automatycznego przenoszenia wszystkich instytucji cywilnoprocesowych, lecz wymaga każdorazowej analizy, czy dana luka rzeczywiście istnieje w regulacji karnoprocesowej. W sprawach indywidualnych, ze względu na złożoność relacji między obiema procedurami, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, ale wyłącznie posiłkowo, w kwestiach, które nie zostały uregulowane w Kodeksie postępowania karnego, zgodnie z art. 558 KPK.
Pierwszeństwo ma Kodeks postępowania karnego, a przepisy KPC stosuje się dopiero w kwestiach nieuregulowanych w KPK.
Tak, przepis wprost obejmuje sprawy o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie oraz zatrzymanie.
Sąd sięga do KPC tylko wtedy, gdy dana kwestia procesowa nie znajduje regulacji w przepisach rozdziału Kodeksu postępowania karnego dotyczącego tych roszczeń.
Nie, jest to postępowanie karne prowadzone na podstawie KPK, w którym KPC stosuje się jedynie subsydiarnie, w zakresie nieuregulowanym.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 558