Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 95.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych – na posiedzeniu. Orzeczenia wydawane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.

§ 2.Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V KK 186/06Wydział V

Zasady uzgodnienia kary po zmianie zarzutów - wyrok SN 2007

Fragment uzasadnienia

… której obec- ność oskarżonego była obowiązkowa wobec braku wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, - rażące naruszenie prawa procesowego, to jest: a) art. 95 k.p.k., przez nierozpoznanie sprawy na rozprawie, lecz na po- siedzeniu, b) art. 335 k.p.k., przez wadliwe przyjęcie, że oskarżony złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, w sytuacji gdy wniosek ten nie…
SNO 53/06Wydział VI

Odmowa przyjęcia odwołania w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów

Streszczenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odmawiające przyjęcia odwołania sędziego Sądu Rejonowego zażalenia na wyrok Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z powodu spóźnionego wniesienia odwołania. Termin 14 dni na wniesienie odwołania został prawidłowo ustalony i liczył się od dnia skutecznego doręczenia wyroku z uzasadnieniem.…
II AKa 223/21Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

II AKa 223/21

Fragment uzasadnienia

… zaskarżonego orzeczenia (nawet na posiedzeniu, bez przeprowadzania rozprawy odwoławczej, choć orzeczenie takie jest możliwe także podczas rozprawy odwoławczej, zgodnie z art. 95 § 1 zdanie drugie k.p.k. ), jeżeli oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 80 k.p.k. lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. Taka…
II AKa 74/21Sąd Apelacyjny w Warszawie

II AKa 74/21

Fragment uzasadnienia

… oparty został wyłącznie na tej jego części, która była w swej treści odmienna od twierdzeń oskarżonego, c) naruszenie art. 92 k.p.k. , art. 410 k.p.k. oraz art. 95 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, co nastąpiło podczas powoływania przez sąd I instancji jako podstaw wyrokowania niewynikających bezpośrednio z materiału dowodowego, lecz będących jedynie wyrazem…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 95: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 95 KPK określa podstawową formę, w jakiej sąd wydaje orzeczenia w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1 sąd orzeka na rozprawie wtedy, gdy ustawa wyraźnie to wskazuje. Jeżeli ustawa nie wymaga wydania orzeczenia na rozprawie, sąd rozstrzyga sprawę na posiedzeniu. Przepis dopuszcza również, aby orzeczenie, które może zostać wydane na posiedzeniu, zapadło na rozprawie. W § 2 wskazano odrębnie, że referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 95 KPK ma znaczenie przy ustalaniu, czy dane rozstrzygnięcie powinno zostać podjęte podczas rozprawy, czy poza nią, na posiedzeniu. Pierwszeństwo ma w tym zakresie szczególny przepis ustawy, który może nakazywać rozpoznanie określonej kwestii na rozprawie. Gdy takiego wymogu nie ma, zasadą wynikającą z art. 95 § 1 KPK jest orzekanie na posiedzeniu. Jednocześnie sam fakt, że sprawa może być rozstrzygnięta na posiedzeniu, nie wyklucza wydania orzeczenia na rozprawie. Wobec referendarza sądowego przepis wskazuje wprost formę posiedzenia jako miejsce wydawania przez niego postanowień.

Przykład zastosowania

Sąd prowadzi postępowanie karne i ma wydać orzeczenie dotyczące kwestii procesowej. Najpierw należy sprawdzić, czy ustawa wymaga, aby rozstrzygnięcie zostało podjęte na rozprawie. Jeżeli taki wymóg wynika z ustawy, sąd orzeka na rozprawie, a jeżeli nie wynika, może orzec na posiedzeniu. Gdy dane postanowienie wydaje referendarz sądowy, art. 95 § 2 KPK przewiduje, że następuje to na posiedzeniu.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 95 KPK nie oznacza, że każde orzeczenie sądu musi zapaść na rozprawie. Przepis nie tworzy także bezwzględnego zakazu wydawania na rozprawie orzeczeń, które co do zasady mogą zostać wydane na posiedzeniu. Błędem byłoby pominięcie przepisów szczególnych, ponieważ to one wskazują przypadki, w których rozprawa jest wymagana. Nie należy też utożsamiać kompetencji sądu z kompetencjami referendarza sądowego, gdyż § 2 dotyczy wyłącznie postanowień wydawanych przez referendarza. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd orzeka na rozprawie według art. 95 KPK?

Sąd orzeka na rozprawie w przypadkach wskazanych w ustawie. O tym, czy rozprawa jest wymagana, rozstrzyga więc odpowiedni przepis szczególny.

Czy sąd może wydać orzeczenie na posiedzeniu?

Tak. Jeżeli ustawa nie wskazuje, że dane rozstrzygnięcie ma zapaść na rozprawie, sąd orzeka na posiedzeniu.

Czy orzeczenie możliwe na posiedzeniu może zapaść na rozprawie?

Tak. Art. 95 § 1 KPK wyraźnie dopuszcza wydanie na rozprawie orzeczenia, które może zapaść na posiedzeniu.

Gdzie referendarz sądowy wydaje postanowienia?

Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu. Wynika to bezpośrednio z art. 95 § 2 KPK.

Czy art. 95 KPK wskazuje rodzaje wszystkich orzeczeń wydawanych przez sąd?

Nie. Przepis określa zasadę dotyczącą rozprawy i posiedzenia, natomiast szczegółowe przypadki mogą wynikać z innych przepisów ustawy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 95