Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 151¹⁰.

Praca w niedziele i święta jest dozwolona:

1)w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;

2)w ruchu ciągłym;

3)przy pracy zmianowej;

4)przy niezbędnych remontach;

5)w transporcie i w komunikacji;

6)w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;

7)przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;

8)w rolnictwie i hodowli;

9)przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

a)(uchylona)

b)zakładach świadczących usługi dla ludności,

c)gastronomii,

d)zakładach hotelarskich,

e)jednostkach gospodarki komunalnej,

f)zakładach opieki zdrowotnej⁷⁾i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,

g)jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,

h)zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;

10)w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;

11)przy wykonywaniu prac:

a)polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa komunikacji elektronicznej, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 151⁹§ 1, są u niego dniami pracy,

b)zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w lit. a.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 15110 Kodeksu pracy stanowi katalog wyjątków, w których dopuszczalna jest praca w niedziele i święta. Zgodnie z tym przepisem, praca w te dni jest dozwolona wyłącznie w określonych sytuacjach, takich jak akcje ratownicze, ruch ciągły, praca zmianowa, konieczne remonty, transport i komunikacja oraz pilnowanie mienia. Przepis wymienia również specyficzne obszary działalności, np. rolnictwo, służbę zdrowia, pomoc społeczną czy zakłady świadczące usługi dla ludności, w tym gastronomię i hotelarstwo. Przepis zawiera też regulacje dotyczące prac wykonywanych w systemie czasu pracy ograniczonym do dni wolnych oraz pracy zdalnej świadczonej z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej pod warunkiem, że odbiorca usługi ma dni pracy pokrywające się z niedzielą lub świętem w Polsce.

Przepis znajduje zastosowanie zawsze, gdy pracodawca planuje zatrudnić pracownika do pracy w niedziele lub święta. Konieczne jest sprawdzenie, czy dana praca mieści się w jednym z enumeratywnie wymienionych przypadków. Przepis jest szczególnie istotny dla zakładów funkcjonujących w branżach wymienionych w punkcie 9, ale również dla firm działających w systemach pracy zmianowej lub ciągłej. Istotne jest także określenie, czy działalność firmy może być uznana za użyteczną społecznie i niezbędną ze względu na codzienne potrzeby ludności.

Przykładem praktycznego zastosowania art. 15110 KP jest sytuacja, gdy pracownik jest zatrudniony w zakładzie opieki zdrowotnej zapewniającym całodobową opiekę pacjentom wymagającym stałej pomocy. W takim przypadku dopuszczalne jest zatrudnianie go do pracy w niedziele i święta, gdyż zakładny ten jest wymieniony w przepisie jako placówka świadcząca niezbędne świadczenia zdrowotne. Podobnie w zakładzie gastronomicznym świadczącym usługi dla ludności może być dopuszczona praca pracowników w niedziele, jeśli jest to konieczne ze względu na charakter działalności.

Częstym nieporozumieniem związanym z art. 15110 KP jest błędne rozumienie zakresu możliwych wyjątków. Pracodawcy oraz pracownicy czasem mylnie uważają, że można dowolnie zatrudniać pracowników w niedziele i święta, co jest niezgodne z przepisem. Przepis ten ma charakter enumeratywny i należy dokładnie sprawdzić konkretne przesłanki lub branżę, w której praca ma być świadczona. Ponadto problematyczne bywają sytuacje związane z pracą zdalną i świadczeniem usług na rzecz odbiorców zagranicznych. Warto w takich przypadkach precyzyjnie analizować zastosowanie przepisu o dniach pracy odbiorcy usługi. W każdej indywidualnej sprawie związanej z zatrudnianiem w niedziele i święta zaleca się konsultację z prawnikiem, aby uniknąć nieprawidłowości w stosowaniu prawa pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy praca w niedziele i święta jest dozwolona?

Praca jest dozwolona m.in. przy akcjach ratowniczych, w ruchu ciągłym, przy pracy zmianowej, w transporcie, ochronie mienia oraz w określonych branżach wymienionych w art. 15110 KP.

Czy każda praca zmianowa pozwala na pracę w niedziele i święta?

Tak, według art. 15110 pkt 3 Kodeksu pracy praca w niedziele i święta jest dozwolona przy pracy zmianowej.

Czy praca zdalna może odbywać się w niedziele i święta?

Praca zdalna jest dozwolona w niedziele i święta, jeśli polega na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej odbieranych poza Polską, a dni pracy odbiorcy pokrywają się z niedzielą lub świętem w Polsce.

Czy wszystkie usługi dla ludności mogą być świadczone w niedziele i święta?

Praca jest dozwolona tylko w określonych zakładach świadczących usługi dla ludności, wymienionych w art. 15110 pkt 9 lit. b-h Kodeksu pracy.

Czy praca w niedziele i święta wymaga specjalnej zgody pracownika?

Przepis nie reguluje zgody pracownika, ale praca w niedziele i święta musi być zgodna z ustawowymi wyjątkami i przepisami dotyczącymi czasu pracy.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy