Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 15111.

§ 1.Pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta, w przypadkach, o których mowa w art. 15110pkt 1–9 i 11 oraz w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1519b, pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy:

1)w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli;

2)w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego. Obecnie zakładach leczniczych podmiotów leczniczych, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.

§ 2.Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 pkt 1 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy w tym terminie – dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511§ 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w niedzielę.

§ 3.Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 pkt 2 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511§ 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w święto.

§ 4.Do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy dotyczące pracy w niedzielę.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 15111 Kodeksu pracy wskazuje obowiązek pracodawcy wobec pracownika wykonującego pracę w niedziele i święta w szczególnych okolicznościach wymienionych w art. 15110 pkt 1-9 i 11 oraz w ustawie powołanej w art. 1519b. Przepis ten nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikowi innego dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę lub święto. W przypadku pracy w niedzielę, dzień wolny powinien być udzielony w ciągu 6 dni kalendarzowych przed lub po tej niedzieli. Natomiast za pracę w święto należy zapewnić dzień wolny w okresie rozliczeniowym, czyli w wyznaczonym czasie rozliczeniowym stosowanego systemu czasu pracy.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracownik świadczy pracę w dniu ustawowo wolnym od pracy z powodu obowiązku wynikającego z wyjątków wskazanych w art. 15110 lub innych ustaw. Może to dotyczyć szczególnych branż lub rodzajów działalności, gdzie praca w niedziele i święta jest dopuszczona. Nie dotyczy to jednak dowolnej pracy wykonywanej w dni wolne, lecz tylko określonych przypadków wskazanych odrębnie.

Przykładem zastosowania art. 15111 KP może być pracownik ochrony w sklepie, który zgodnie z wyjątkami musi pracować w niedzielę. Pracodawca zapewnia mu wtedy inny dzień wolny w przeciągu 6 dni przed lub po niedzieli, np. we wtorek lub czwartek. Gdy nie jest możliwe udzielenie dnia wolnego w tym terminie, pracownik otrzymuje dodatek do wynagrodzenia. Tak samo dzieje się w przypadku pracy w święto, gdzie dzień wolny udzielany jest w okresie rozliczeniowym, a gdy jest to niemożliwe, przysługuje dodatek.

Częstym błędem jest nieudzielanie dnia wolnego lub nieprawidłowe wyznaczanie terminu jego udzielenia, czego art. 15111 wyraźnie zabrania. Zdarza się także mylenie sytuacji, w których przepis ma zastosowanie, na przykład udzielanie dnia wolnego za każdą pracę w niedzielę bez uwzględnienia wskazanych wyjątków. Niewłaściwe rozliczenia dodatków finansowych w przypadku braku możliwości udzielenia dnia wolnego to kolejny problem. Artykuł ten jest szczególnie ważny dla prawidłowego stosowania norm czasu pracy w kontekście pracy w dniach wolnych ustawowo. W indywidualnej sprawie zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ocenić obowiązki pracodawcy i prawa pracownika w odniesieniu do art. 15111 KP.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy pracownikowi przysługuje dzień wolny za pracę w niedzielę?

Dzień wolny przysługuje w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po niedzieli, w której pracownik pracował zgodnie z art. 15111 KP.

Co się dzieje, gdy nie można udzielić dnia wolnego po pracy w niedzielę?

W takiej sytuacji pracownik ma prawo do dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego, a gdy to jest również niemożliwe, przysługuje mu dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.

Jak wygląda rekompensata za pracę w święto według art. 15111 KP?

Pracownik powinien otrzymać inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym, a jeśli to nie jest możliwe, prawo do dodatku do wynagrodzenia za godziny przepracowane w święto.

Czy przepisy art. 15111 KP dotyczą pracy w każde święto i niedzielę?

Przepis dotyczy tylko przypadków wskazanych w art. 15110 pkt 1–9, 11 oraz ustawie wymienionej w art. 1519b, czyli wyjątków określonych przepisami.

Jak traktuje się pracę w święto, które przypada w niedzielę?

Przepisy dotyczące pracy w niedzielę stosuje się w takim przypadku, zgodnie z ustępem 4 art. 15111 KP.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI