Art. 18³c Kodeksu pracy ustanawia istotną normę dotyczącą zasady równego wynagrodzenia. W paragrafie 1 wyraźnie wskazuje, że wszyscy pracownicy mają prawo do takiej samej płacy za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości. Oznacza to, że różnice w wynagrodzeniu nie mogą wynikać z nieuzasadnionych powodów i że konieczne jest zapewnienie równości płacowej w ramach tego samego rodzaju obowiązków zawodowych.
Paragraf 2 rozwija tę regulację precyzując, że prawo do jednakowego wynagrodzenia obejmuje komplet wszystkich składników płatności – bez względu na ich nazwę czy charakter. Chodzi tu nie tylko o podstawę pensji, ale także o premie, dodatki czy inne świadczenia – zarówno te wypłacane w formie pieniężnej, jak i w świadczenia niepieniężne, np. bony czy świadczenia socjalne. Tym samym szeroko rozumiane wynagrodzenie za równą pracę musi być równe pod każdym względem.
Paragraf 3 definiuje pojęcie pracy o jednakowej wartości. Zgodnie z tym zapisem, prace takie wymagają podobnych kwalifikacji zawodowych potwierdzonych odpowiednimi dokumentami lub praktyką i doświadczeniem, a także cechują się porównywalnym poziomem odpowiedzialności i nakładu pracy. Oznacza to, że nie musi to być dokładnie ta sama czynność, ale podobny zakres obowiązków i wymagań wobec pracownika.
Przepis ten ma zastosowanie w codziennych sytuacjach, na przykład gdy dwóch pracowników na podobnych stanowiskach wykonuje obowiązki wymagające zbliżonych kwalifikacji i odpowiedzialności, ale jeden otrzymuje wyższe wynagrodzenie bez obiektywnych podstaw. Taki stan rzeczy narusza zasady z art. 18³c KP. W praktyce często dotyczy to np. różnic w wynagrodzeniu osób zatrudnionych na stanowiskach specjalisty czy referenta, które zdaniem przepisów powinny być jednakowe, jeśli zakres zadań i wymagania są porównywalne.
Częstym błędem jest nieuwzględnianie całokształtu składników wynagrodzenia lub porównywanie tylko podstawy płacy, bez analizy dodatków i innych świadczeń. Kolejnym nieporozumieniem jest stosowanie różnych kryteriów oceny wartości pracy, które nie odpowiadają definicji wskazanej w paragrafie 3. W praktyce warto pamiętać, że ustalenie pracy o jednakowej wartości powinno opierać się na obiektywnych i mierzalnych kryteriach. Art. 18³c KP stanowi ważne narzędzie do eliminacji dyskryminacji płacowej, lecz w indywidualnych przypadkach zalecana jest konsultacja z prawnikiem, aby właściwie ocenić spełnienie przesłanek przepisu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.