Artykuł 18³d Kodeksu pracy stanowi, że każda osoba, która doświadczyła naruszenia zasady równego traktowania przez pracodawcę w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania. Kwota tego odszkodowania nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, które jest określane innymi przepisami. Przepis wprowadza zatem obowiązek rekompensaty dla pracownika lub innej osoby zatrudnionej, gdy doświadczy dyskryminacji lub innego naruszenia zasady równości w miejscu pracy. Dzięki temu zapewnia ochronę ekonomiczną w sytuacji naruszenia praw obywatelskich związanych z równością wobec pracodawcy. Norma ta wpisuje się w szersze ramy przeciwdziałania dyskryminacji w zatrudnieniu i wzmacnia pozycję osób, które czują się poszkodowane w tym zakresie.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracodawca postąpił niezgodnie z zasadą równego traktowania w zatrudnieniu. Oznacza to, że odszkodowanie przysługuje niezależnie od rodzaju umowy o pracę czy stanowiska, jeśli doszło do naruszenia równości. Naruszenie to może dotyczyć odmowy zatrudnienia, zwolnienia, warunków pracy, awansu lub innych aspektów związanych z zatrudnieniem, które obejmują dyskryminację ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, religię czy inne cechy chronione prawem. Zasada równego traktowania obejmuje wszelkie przejawy nierówności, co sprawia, że przepis ma szerokie pole zastosowania.
W codziennym życiu pracy może to wyglądać następująco: wyobraźmy sobie pracownika, który został niesprawiedliwie pominięty przy awansie działu, podczas gdy na jego miejsce zatrudniono osobę o innych kwalifikacjach, ale uprzywilejowaną ze względu na cechy osobiste, które nie powinny mieć wpływu na decyzję. W takiej sytuacji pracownik może domagać się odszkodowania określonego w art. 18³d KP, które nie będzie niższe niż minimalne wynagrodzenie. Przepis chroni go przed skutkami tego typu dyskryminacji i daje podstawę do roszczeń finansowych względem pracodawcy.
Często pojawiają się błędy polegające na niezrozumieniu, że odszkodowanie ma minimalną wysokość ustaloną przepisami o minimalnym wynagrodzeniu, oraz na bagatelizowaniu faktu, że ochrona ta przysługuje także osobom zatrudnionym na innych niż umowa o pracę podstawach. Niekiedy pracodawcy lub pracownicy mylnie interpretują zakres pojęcia równego traktowania lub sposób wyliczania odszkodowania. Warto również zwrócić uwagę na konieczność wykazania naruszenia tej zasady, co może wymagać odpowiednich dowodów. Artykuł 18³d KP jasno określa wysokość odszkodowania, jednak praktyczne jego wyegzekwowanie może być trudne bez pomocy prawnej.
W przypadku indywidualnych problemów lub wątpliwości dotyczących zastosowania art. 18³d Kodeksu pracy warto zwrócić się do prawnika specjalizującego się w prawie pracy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.