Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 186.

§ 1.Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia.

§ 2.Wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Urlop jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.

§ 3.Jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, niezależnie od urlopu, o którym mowa w § 2, może być udzielony urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

§ 31.Urlopy w wymiarach, o których mowa w § 2 i 3, przysługują łącznie obojgu rodzicom lub opiekunom dziecka.

§ 4.Każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z wymiaru urlopu określonego w § 2 i 3. Prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka.

§ 5.Skorzystanie z urlopu wychowawczego w wymiarze co najmniej jednego miesiąca oznacza wykorzystanie przez rodzica lub opiekuna dziecka urlopu, o którym mowa w § 4.

§ 6.Z urlopu wychowawczego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice lub opiekunowie dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu wychowawczego nie może przekraczać wymiaru, o którym mowa w § 2 i 3.

§ 7.Urlop wychowawczy jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, składając pracodawcy w postaci papierowej lub elektronicznej oświadczenie w tej sprawie.

§ 71.Jeżeli wniosek, o którym mowa w § 7, został złożony bez zachowania terminu pracodawca udziela urlopu wychowawczego nie później niż z dniem upływu 21 dni od dnia złożenia wniosku.

§ 8.Urlop wychowawczy jest udzielany nie więcej niż w 5 częściach. Liczbę części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie urlopu.

§ 9.Rodzic dziecka ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy, jeżeli:

1)drugi rodzic dziecka nie żyje,

2)drugiemu rodzicowi dziecka nie przysługuje władza rodzicielska,

3)drugi rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo taka władza uległa ograniczeniu lub zawieszeniu. Przepisy § 1, § 2 zdanie drugie, § 3, 7 i 8 stosuje się.

§ 10.Jeżeli dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna przysługuje mu urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy. Przepisy § 1, § 2 zdanie drugie, § 3, 7, 71i 8 stosuje się.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 186 Kodeksu pracy szczegółowo reguluje kwestie związane z uprawnieniem pracownika do urlopu wychowawczego. Przepis ten ustanawia, że pracownik, który jest zatrudniony nieprzerwanie przez co najmniej sześć miesięcy, ma prawo do tego urlopu w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Do wymaganego okresu sześciomiesięcznego wlicza się również wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia, co oznacza, że suma zatrudnień u różnych pracodawców może zostać brana pod uwagę. Ten urlop ma na celu umożliwienie rodzicowi skupienia się na opiece nad dzieckiem, a nie na wykonywaniu obowiązków zawodowych.

Przepis ma zastosowanie do pracowników, którzy mają opiekę nad dzieckiem, przy czym standardowy wymiar urlopu wynosi do 36 miesięcy. Urlop ten można wykorzystać do ukończenia przez dziecko 6. roku życia, a jego udzielenie jest możliwe na wniosek pracownika, składany co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu. Istnieje także możliwość, że oboje rodzice korzystają z urlopu wychowawczego jednocześnie, jednak łączny czas korzystania nie może przekroczyć wymiaru 36 miesięcy. Jeśli dziecko ma potwierdzony orzeczeniem stopień niepełnosprawności i wymaga osobistej opieki, urlop ten może być przedłużony do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

W praktyce przepis ten stosuje się na przykład wtedy, gdy matka lub ojciec po urodzeniu dziecka decydują się przerwać pracę zawodową na rzecz opieki nad dzieckiem. Pracownik, który jest zatrudniony w firmie od pół roku, składa do działu kadr odpowiedni wniosek o urlop wychowawczy, dołączając wymagane dokumenty. Pracodawca jest zobowiązany udzielić urlopu w wybranym okresie, nawet w częściach. W tym czasie pracownik może skoncentrować się na wychowaniu dziecka, a po zakończeniu urlopu może powrócić do pracy.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 186 KP jest mylenie urlopu wychowawczego z urlopem macierzyńskim lub rodzicielskim, które mają inne przepisy i wymogi. Niektórzy pracownicy oraz pracodawcy nie wiedzą, że urlop wychowawczy może być podzielony na maksymalnie pięć części, co wymaga odpowiedniego planowania i składania kilku wniosków. Ponadto niedokładne obliczanie okresów zatrudnienia i nieprawidłowe dokumentowanie wniosków o urlop mogą powodować spory i nieporozumienia. Warto też pamiętać, że urlop wychowawczy wymaga wniosku złożonego z odpowiednim wyprzedzeniem, co nie zawsze jest respektowane.

Podsumowując, art. 186 KP tworzy podstawę prawną dla pracownika do przerwania pracy zawodowej na czas opieki nad dzieckiem, zapewniając mu odpowiedni wymiar i zasady korzystania. W indywidualnych przypadkach interpretacja i stosowanie tych przepisów może wymagać konsultacji z prawnikiem, zwłaszcza gdy zachodzą szczególne okoliczności dotyczące zdrowia dziecka lub innych sytuacji rodzinnych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może skorzystać z urlopu wychowawczego?

Z urlopu wychowawczego może skorzystać pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, który sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem.

Jaki jest maksymalny wymiar urlopu wychowawczego?

Maksymalny wymiar urlopu wychowawczego to do 36 miesięcy, a w przypadku dziecka z orzeczoną niepełnosprawnością do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Czy urlop wychowawczy można podzielić na części?

Tak, urlop wychowawczy może być udzielany nie więcej niż w 5 częściach, przy czym liczba części zależy od liczby złożonych wniosków.

Czy oboje rodzice mogą jednocześnie korzystać z urlopu wychowawczego?

Tak, oboje rodzice mogą korzystać jednocześnie z urlopu wychowawczego, ale łączny wymiar nie może przekroczyć 36 miesięcy.

Czy prawo do urlopu wychowawczego przysługuje, gdy drugi rodzic nie żyje?

Tak, rodzicowi przysługuje prawo do urlopu wychowawczego do 36 miesięcy, jeśli drugi rodzic nie żyje lub został pozbawiony bądź ma ograniczoną władzę rodzicielską.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI