Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
§ 1.Nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie wyboru, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika.
§ 2.Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu.
Art. 73 Kodeksu pracy wprowadza szczególny typ stosunku pracy, który jest oparty na wyborze. Zgodnie z § 1 tego przepisu, stosunek pracy nawiązuje się, gdy z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy jako pracownik, co oznacza, że osoba wybrana do pełnienia określonej funkcji zobowiązana jest do świadczenia pracy w ramach stosunku pracy. § 2 stanowi, że stosunek pracy z wyboru ulega rozwiązaniu w momencie wygaśnięcia mandatu, czyli zakończenia okresu pełnienia funkcji, z powodu upływu czasu lub innych okoliczności powodujących zanik mandatu.
Przepis ten ma zastosowanie w szczególnych sytuacjach, gdy stosunek pracy nie powstaje na mocy tradycyjnej umowy o pracę, lecz na skutek wyboru danej osoby do określonej funkcji w struktura organizacyjnej podmiotu. Jest to typowe np. w jednostkach samorządu terytorialnego, spółdzielniach lub innych instytucjach, gdzie osoby wybrane pełnią funkcje, które nierzadko wymagają wykonywania obowiązków pracowniczych. Kluczowym momentem dla powstania stosunku pracy jest zatem formalny wybór, który nakłada na wybranego pracę obowiązek, zaś zakończenie stosunku pracy następuje zgodnie z momentem utraty mandatu.
Przykładem codziennego zastosowania art. 73 KP może być sytuacja w spółdzielni mieszkaniowej, gdzie osoba wybrana na stanowisko zarządcy jest zatrudniona na podstawie stosunku pracy opartego na wyborze. Mandat zarządcy trwa określony czas, a stosunek pracy funkcjonuje tak długo, jak mandat jest ważny. Po zakończeniu kadencji i wygaśnięciu mandatu stosunek pracy automatycznie wygasa, bez konieczności rozwiązywania umowy na innych zasadach. Dzięki temu zachowana jest spójność między funkcją pełnioną na mocy wyboru a stosunkiem pracy.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 73 KP jest niewłaściwe rozróżnienie między stosunkiem pracy na podstawie wyboru a innymi formami zatrudnienia, co może prowadzić do błędnego określania momentu rozwiązania stosunku pracy. Ponadto osoby objęte takim stosunkiem pracy często mylnie zakładają, że okres zatrudnienia zależy od innych czynników niż mandat – w rzeczywistości stosunek pracy wygasa wraz z wygaśnięciem mandatu. Ważne jest także, że wybór upoważniający do powstania stosunku pracy musi wyraźnie wskazywać na obowiązek wykonywania pracy jako pracownika.
W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących stosowania art. 73 KP wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, aby precyzyjnie ustalić prawa i obowiązki wynikające ze stosunku pracy na podstawie wyboru.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że stosunek pracy powstaje, gdy wybór danej osoby wiąże się z obowiązkiem wykonywania pracy jako pracownik.
Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się automatycznie z chwilą wygaśnięcia mandatu osoby wybranej.
Kodeks pracy przewiduje, że stosunek pracy z wyboru kończy się wygaśnięciem mandatu; wcześniejsze rozwiązanie może wymagać innych podstaw prawnych.
Nie, stosunek pracy powstaje na podstawie wyboru tylko wtedy, gdy z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy jako pracownik.
Nie wszystkie zasady są identyczne – np. rozwiązanie stosunku pracy następuje z wygaśnięciem mandatu, co jest specyficzne dla tego rodzaju stosunku.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI