II SA/Ol 74/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. W. od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Decyzją z 31 sierpnia 2023 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Wójta Gminy (dalej jako: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku J. S. (dalej jako: "skarżący", "wnioskodawca"), odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: D., M., R., A., G. i L. S. w okresie od 01 października 2008 r. do 30 września 2017 r. w łącznej kwocie na dzień 29 sierpnia 2023 r. - 186.918,85 zł, odsetek zaległych 69.309,68 zł, zaległej zaliczki alimentacyjnej 19.152,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji opisał przebieg postępowania. Podał,

że wniosek skarżącego wpłynął 24 września 2022 r. i decyzją z 29 listopada 2022 r. został załatwiony odmownie. Na skutek decyzji kasacyjnej organ I instancji zwrócił się do skarżącego o wskazanie podstawy prawnej wniosku. Wobec braku odpowiedzi przyjął jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1993, dalej jako: "ustawa"). Organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego w dniu 3 sierpnia 2023 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem R. lat 27 i córką L. lat 18. Rodzina zajmuje czteroizbowy dom jednorodzinny wyposażony w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. W rodzinie nie występuje nadzwyczajnie trudna sytuacja, która ma istotny wpływ na brak możliwości spłaty należności alimentacyjnych. Skarżący ma przyznaną rentę inwalidzką w wysokości brutto 3.855,42 zł miesięcznie, a do wypłaty po odciągnięciu potrąceń pozostaje kwota 1.032,18 zł. Skarżący korzystał

z jednorazowych zapomóg pieniężnych z funduszu socjalnego w 2022 r. i 2023 r.

z Wojskowego Biura Emerytalnego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z 16 grudnia 2020 r. skarżący ma zasądzone alimenty od matki D. S. na rzecz małoletniej córki w kwocie po 1.000,00 zł miesięcznie od dnia 31 sierpnia 2018 r. Obecnie nie jest prowadzona egzekucja alimentów bieżących i zaległych wobec matki. Postępowanie egzekucyjne przeciwko D. S. zostało umorzone w dniu 21 kwietnia 2021 r. na wniosek skarżącego. Organ I instancji wskazał, że wnioskodawca ma stałe źródło dochodu w postaci renty, a pozostali członkowie rodziny nie legitymują się orzeczeniem

o niepełnosprawności. Córka L. jest uczennicą technikum, natomiast syn R. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jednak ani wiek, ani stan zdrowia nie eliminują go z rynku pracy jako potencjalnego pracownika i nie wykluczają podjęcia zatrudnienia. Nawet długotrwały brak ofert spełniających oczekiwania syna nie stoi na przeszkodzie do podjęcia przez niego jakiegokolwiek zatrudnienia. W ocenie organu I instancji w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające na umorzenie zaległości. Wprawdzie aktualna sytuacja finansowa skarżącego jest trudna

i nie wyklucza, że wystąpi konieczność sięgania przez niego do środków pomocy państwa. Jednakże otrzymywanie pomocy społecznej nie oznacza automatycznie obowiązku umorzenia przedmiotowych należności, gdyż art. 30 ust. 2 ustawy nie przewiduje, że okoliczność ta sama w sobie, z pominięciem rzeczywistej sytuacji dłużnika alimentacyjnego, stanowi samodzielną przesłankę umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W odwołaniu skarżący podniósł zarzuty przeciwko prowadzonej egzekucji

z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Wskazał, że egzekucja ta pozbawiła go środków do życia, zagroziła zdrowiu i życiu rodziny oraz przyczyniła się do jej rozpadu. Podniósł, że nigdy nie otrzymał decyzji o należnie i nienależnie wypłaconych świadczeniach. W odrębnym piśmie zarzucił, że organ I instancji nie przyznał mu świadczenia z funduszu alimentacyjnego rzecz córki i nie przyznał zasiłku pielęgnacyjnego dla syna R. Podkreślił, że dochód trzyosobowej rodziny to 1032 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 14 grudnia 2023 r.,

nr SKO.82.1300.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wyjaśniło, że kwestia umorzenia wypłaconych należności pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu. Oceniło, że materiał dowodowy został zgromadzony przez organ I instancji w sposób wyczerpujący i nie można uznać za dowolne wyciągniętych na jego podstawie wniosków. Kolegium podzieliło w całości ustalenia organu I instancji. Stwierdziło, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości. Kolegium podkreśliło, że trudna sytuacja dochodowa lub rodzinna dłużnika i związana z tym niemożność wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego powinna być efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie okoliczności mogą uzasadniać umorzenie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Okolicznością taką nie jest fakt potrąceń z wynagrodzenia wynikających z prowadzonej egzekucji komorniczej. Należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby takie szczególne okoliczności miały miejsce. Przesłanką do zastosowania takiej ulgi nie jest brak lub uzyskiwanie niskich dochodów, gdyż co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna, nie uzyskuje wystarczających dochodów do wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań. Kolegium zaznaczyło, że nie jest organem kontrolującym czynności komornicze, przedmiotem niniejszego postępowania nie jest egzekucja komornicza.

Kolegium wskazało, że na mocy ugody z dnia 22 kwietnia 2008 r., zawartej przed Sądem Rejonowym [...], skarżący zobowiązał się łożyć tytułem podwyższonych alimentów na rzecz swoich sześciorga dzieci po 270,00 zł miesięcznie. Kolejną ugodą sygn. akt III RC 275/08 skarżący zobowiązał się łożyć tytułem podwyższonych alimentów kwotę po 400,00 zł miesięcznie na każde z nich. Natomiast zgodnie z ugodą zawartą 13 kwietnia 2010 r. kwota alimentów ustalona została na 550,00 zł miesięcznie na każde z dzieci. Organ I instancji kolejnymi ostatecznymi decyzjami administracyjnymi przyznawał D. S. (matce dzieci) prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wnioskowanych na D. S., A. S., M. S., R. S., G. S. i L. S., poczynając od okresu świadczeniowego 2008/2009 do okresu świadczeniowego 2016/2017.

W związku z powyższym organ I instancji, na podstawie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wystąpił o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu w celu wyegzekwowania zwrotu kwot wypłaconych na rzecz dzieci strony tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Postanowieniem z 18 listopada 2022 r. Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu z mocy prawa w związku z ogłoszeniem upadłości skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący domagał się umorzenia w całości należności z powodu niedoręczenia mu decyzji przyznających świadczenia rodzinne i niewydania decyzji o zwrocie świadczeń rodzinnych od 01.01.2007 do 30.09.2016, które jego zdaniem wygasły z mocy prawa. Zarzucił, że świadczenia rodzinne były fałszywie rozliczane. Zdaniem skarżącego egzekucja została wszczęta i jest prowadzona przez niewłaściwy organ. Powinien prowadzić ją Naczelnik Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym. Podtrzymało w całości stanowisko i argumenty podniesione

w zaskarżonej decyzji. Zauważyło, że zarzuty skargi nie dotyczą przedmiotu sprawy.

Pismem z 26 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, podtrzymał skargę i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji przez organ II instancji;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej art. 10 k.p.a. i art. 9 k.p.a. z uwagi na brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji przez organ I instancji;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych, polegającym na przyjęciu, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie uzasadnia umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy z prawidłowej oceny tego materiału wynika, że z uwagi na wiek, stan zdrowia, ilość osób na utrzymaniu, brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej przez synów skarżącego, potrzeb jego małoletniej córki, udzielanie pomocy członkom rodziny, którym przyznano te świadczenia, ogłoszenie upadłości, wysokość uzyskiwanych dochodów i ich źródła, wielkość zadłużenia z uwagi na ilość uprawnionych dzieci do świadczeń oraz brak rokowań wskazujących na poprawę tych okoliczności

w przyszłości, sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego uzasadnia umorzenie tych należności, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności;

- art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie wobec skarżącego należności z tytułu świadczeń

z funduszu alimentacyjnego, pomimo że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego przemawiała za uwzględnieniem jego wniosku w tym przedmiocie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności

z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracji publicznej, a jedynie w przypadku stwierdzenia,

iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 cytowanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w szczególności organy wyjaśniły sprawę

w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko uzasadniły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W sprawie nie doszło do istotnego naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż zawiadomieniem z 17 października 2022 r. (k. 289 akt administracyjnych) organ

I instancji informował skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy

i wypowiedzenia się. Po tej dacie materiał dowodowy uzupełniony został

o kwestionariusz z rodzinnego wywiadu rodzinnego, w którym skarżący brał udział

i podpisał protokół bez uwag. Dołączone zostały też dokumenty z Wojskowego Biura Emerytalnego obrazujące aktualną wysokość renty brutto i netto skarżącego oraz wypłacone mu zapomogi oraz informacje od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dotyczące prowadzonej egzekucji przeciwko skarżącemu

z decyzji przyznających dzieciom skarżącego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także informacje dotyczące egzekucji prowadzonej na wniosek skarżącego przeciwko D. S., które były już uprzednio w aktach sprawy. Znamienne jest przy tym, że skarżący nie neguje poczynionych ustaleń faktycznych. Nie czyni tego również pełnomocnik skarżącego, kwestionując jedynie ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, wyciągnięte z niego wnioski. Pełnomocnik nie wskazał, jakie ewentualnie jego zdaniem okoliczności wymagałyby dodatkowego wyjaśnienia. Nie można w związku z tym uznać, że materiał dowodowy jest niekompletny (art. 77 k.p.a.), że wymaga uzupełnienia, a przez to, że nie pozwalał organom orzekającym na dokonanie swobodnej jego oceny, w myśl art. 80 k.p.a. Dlatego brak pouczenia skarżącego bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji o treści art. 10 k.p.a. nie uzasadniał uwzględnienia skargi.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 cytowanej ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową

i rodzinną.

Z zacytowanego przepisu wynika, iż decyzja w zakresie umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego pozostaje

w sferze tzw. uznania administracyjnego i jest odstępstwem od ogólnej zasady,

że osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna, ma obowiązek zwrócić świadczenia wypłacone uprawnionemu do alimentów. Stosownie do art. 27 ust. 1 omawianej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Z przepisu tego wynika wprost, że wypłacone świadczenia podlegają obligatoryjnemu zwrotowi. Tym samym umorzenie takich należności dopuszczalne jest wyjątkowo i tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. W omawianym zakresie należy oceniać obiektywną możliwość spłaty zadłużenia, uwzględniając przy tym okoliczności jego powstania, a także biorąc pod uwagę zdarzenia zaistniałe po ustaleniu zobowiązania, które z przyczyn niezależnych od dłużnika alimentacyjnego uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że pomimo ogłoszenia upadłości skarżącego przez Sąd Rejonowy [...] 13 września 2022 r. i umorzenia z tego powodu z dniem 18 listopada 2022 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego

z wniosku GOPS przeciwko skarżącemu, na podstawie wyroków i ugód zasądzających od skarżącego na rzecz małoletnich dzieci alimenty, nie wygasło zobowiązanie z tytułu wypłaconych dzieciom skarżącego świadczeń z funduszu alimentacyjnego (k. 320, k. 351 akt administracyjnych). Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wszczął i prowadzi na wniosek GOPS postepowanie egzekucyjne Kmp 2/23 na podstawie tytułów wykonawczych – decyzji przyznających matce dzieci na rzecz małoletnich świadczenia z funduszu alimentacyjnego na kolejne okresy zasiłkowe stosownie do zasądzonych alimentów. W niniejszym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 2 powołanej ustawy nie można oceniać legalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącego ani weryfikować wysokości zobowiązania powstałego na skutek wypłaty dzieciom skarżącego świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jest to poza granicami niniejszej sprawy. Podnoszone przez skarżącego okoliczności mogą być przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W niniejszym postępowaniu, w świetle art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, rozważeniu mogła podlegać jedynie sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego w kontekście wnioskowanego umorzenia przedmiotowych należności. Zauważyć trzeba, że podstawę przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowiły wyroki i ugody zawierane przed sądem cywilnym, na co zasadnie zwróciło uwagę Kolegium. Z akt sprawy wynika, że pierwszy wyrok zasądzający alimenty na rzecz dzieci wydany został w 1999 r. i był egzekwowany od skarżącego w drodze egzekucji. Tak samo kolejne dwa wyroki z 2004 i 2005 r. Od 2006 r. skarżący zawierał z matką dzieci przed sądem cywilnym ugody o podwyższenie alimentów, które były systematycznie egzekwowane w drodze egzekucji. Ostatnią ugodę skarżący zawarł z żoną D. S. 2010 r., zobowiązując się do wypłaty alimentów na każde z sześciorga dzieci w kwocie po 550 zł (łącznie 3300 zł), co uprawniło żonę do pobierania wyższych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci po 500 zł na każde dziecko. W chwili zawarcia ugody w kwietniu 2010 r. skarżący był już inwalidą I grupy i uzyskiwał rentę inwalidzką w kwocie brutto 2294,65 zł (k. 38 akt administracyjnych - verte). Nie miał zatem realnych możliwości wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania alimentacyjnego. Jego żona deklarowała w zbieżnym czasie, że skarżący pobiera rentę inwalidzką i jest całkowicie niezdolny do pracy (k. 33-34 akt administracyjnych). Okoliczność ta przekonuje, że małżonkowie współpracowali, aby uzyskać wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego, których i tak skarżący nie zamierzał dobrowolnie spłacić. Już w grudniu 2010 r. skarżący domagał się umorzenia mu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z powodu inwalidztwa i potrąceń komorniczych (k. 64 akt administracyjnych). Fakt współpracy małżonków w celu uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego potwierdzają także składane przez nich w toku prowadzonych postępowań oświadczenia, z których jednoznacznie wynika, że prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, D. S. opiekowała się mężem i z tego tytułu pobierała świadczenie pielęgnacyjne (k. 92, 134, 141 akt administracyjnych). Skarżący pisał żonie odwołania, w których zarzucał organowi pozbawienie dzieci świadczeń z funduszu alimentacyjnego (k. 38). Stąd wniosek, że skarżący miał pełną świadomość wypłaty środków z funduszu alimentacyjnego, a także świadomość obowiązku zwrotu i akceptował narastanie zadłużenia. Z tego powodu nie zasługuje na uwzględnienie, że po potrąceniach komorniczych z tytułu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego pozostaje skarżącemu 1032 zł na utrzymanie siebie i córki. Suma ta dowodzi przy tym, że skarżący jest w dalszym ciągu w stanie spłacać ciążące na nim zobowiązanie. Nie można też usprawiedliwić chęci uwolnienia się skarżącego od zobowiązania tym, że utrzymuje dorosłych synów, którzy są w sile wieku, zdrowi, a więc zdolni do zarobkowania. Podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że syn R. opiekuje się ojcem. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że R. nie przyznano świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem. Z urzędu wiadomym jest Sądowi, w związku z rozpatrywaniem równolegle skargi w sprawie sygn. akt II SA/Ol 78/24, że w październiku 2023 r. o świadczenie pielęgnacyjne za opiekę nad skarżącym ubiegał się syn D. Wyjaśniono w niej skarżącemu, że syn D. nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ skarżący ma żonę i ona jest uprawniona w pierwszej kolejności do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem państwo S. pozostają w dalszym ciągu małżeństwem. Obecnie D. S. ma ustalone sądownie alimenty na córkę, która mieszka z ojcem, w kwocie po 1000 zł miesięcznie, a także po 400 zł na skarżącego, jak twierdzi skarżący. Skarżący jednak zrezygnował z dochodzenia należności od żony. Na jego wniosek zostało umorzone postępowanie egzekucyjne przeciwko żonie (k. 232, 351), co również przemawia przeciwko uwzględnieniu wniosku. Działanie skarżącego ukazuje bowiem, że sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego jest efektem jego świadomych wyborów. Egzekucja przeciwko żonie, jak wnioskować można, spowodowana była chęcią uzyskania na córkę świadczeń z funduszu alimentacyjnego, których warunkiem jest bezskuteczność egzekucji zasądzonych alimentów. Jednak odmówiono skarżącemu ich przyznania i skarżący zaprzestał dochodzenia alimentów od żony. Podkreślić trzeba, że aktualne potrącenia z renty inwalidzkiej to wynik świadomych działań skarżącego. W myśl art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Trudna sytuacja materialna rodziców nie zwalnia ich z obowiązku świadczenia na rzecz dzieci. Skoro skarżący sam przyczynił się do zaistniałej w jego życiu sytuacji, trudno sprzeciwić się stanowisku organów, że jego sytuacja nie jest szczególna i wyjątkowa, co uzasadniałoby umorzenie wnioskowanego zadłużenia. Skarżący nie wykazał bowiem, że powstanie zadłużenia z tytułu wypłacanych świadczeń alimentacyjnych na rzecz jego dzieci było usprawiedliwione okolicznościami od niego niezależnymi.

Poza tym sytuacja bytowa skarżącego jest stabilna. Zamieszkuje w domu wyposażonym w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego, może liczyć na pomoc dorosłych dzieci, które są w sile wieku i zdrowe. Skarżący ma stałe źródło dochodu

w postaci renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, może też ubiegać się

o zapomogi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie zasługuje na zastosowanie ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych należności. Mimo niewątpliwych trudności zdrowotnych i finansowych położenie skarżącego nie można oceniać jako wyjątkowego, w znaczeniu zasługującym na zastosowanie dobrodziejstwa z art. 30 ust. 2 ustawy.

W konsekwencji brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem i jej wzruszenia, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Z tych też przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek organu i wobec barku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącego.

O wynagrodzeniu adwokata, świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U.

z 2023 r. poz. 2631 ze zm.), wobec złożonego oświadczenia, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części oraz mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt. SK 85/22, OTK-A 2023/41.