II SA/Sz 759/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na działalność P. B. T. B. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. p o s t a n a w i a odrzucić skargę

D. B. złożyła skargę z dnia 26 kwietnia 2023 r. na działalność Prezesa [...] Towarzystwa Budownictwa Społecznego Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej "organ", "Prezes TBS"). Skarga została uzupełniona pismem z 10 maja 2023 r.

Skarżąca podała, że pozostaje bez środków do życia z uwagi na niezgodne

z prawem działanie organu, polegające na zaliczeniu nadpłaty z rozliczeń świadczeń za rok [...] w wysokości [...] zł na zaległość w opłatach mieszkaniowych. Skarżąca wskazała, że otrzymuje od organu pisma, w których jest "straszona sądem". Skarżąca posiada zadłużenie w opłatach za mieszkanie, lecz powstały one z winy OPS w B. i Burmistrza B..

W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że nie prowadzi żadnych postępowań administracyjnych w stosunku do skarżącej, w tym spraw o dodatki mieszkaniowe. Wyjaśnił, że organem właściwym do rozpoznawania spraw o dodatek mieszkaniowy jest Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491, 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżąca wywiodła skargę na bezprawne, jej zdaniem, działanie organu, polegające na zaliczeniu nadpłaty z rozliczeń świadczeń za rok [...] w wysokości [...] zł na zaległość w opłatach mieszkaniowych.

Jak wynikało z pism skarżącej, zalicza ona Prezesa TBS do organów administracji na działanie, których można złożyć skargę na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej "K.p.a.").

Wyjaśnić należy, w myśl art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi wniesionej w trybie uregulowanym w Dziale VIII K.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 K.p.a., przez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji, będącą czynnością materialno-techniczną. Organy właściwe do rozpoznania skarg z art. 227 K.p.a., wymienia art. 229 K.p.a.

Należy podkreślić, że określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd tzw. skarg powszechnych, składanych w trybie art. 227 K.p.a., albowiem postępowanie to nie jest zakończone jednym

z aktów, o którym mowa w powołanym przepisie. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Podsumowując, należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, w rozumieniu działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne K.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych.

Ponadto sprawy z zakresu prawidłowości opłat czynszowych oraz rozliczeń między mieszkańcem a TBS nie należą do właściwości sądów administracyjnych, gdyż zaliczają się do spraw z zakresu prawa cywilnego, dla których sądem właściwym jest sąd powszechny.

Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na zasadzie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a.