Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… obowiązek wdzięczności w wymiarze etycznym. Obowiązek ten nie ma charakteru prawnego w tym sensie, że źródło swe czerpie w całości z zasad współżycia społecznego. W świetle art. 56 kc obowiązek ten stanowi jednakże element powstałego stosunku prawnego, podlegający prawnej sankcji w razie jego naruszenia w stopniu znacznym. Przyjmując obowiązek wdzięczności obdarowanego za punkt wyjścia, ustawodawca konstruuje możliwość…
Fragment uzasadnienia
… treści terminu do jakiego umowa przyrzeczona ma być zawarta. W to miejsce zastosowanie znajduje przepis art. 389 § 2 kc , którego postanowienia stanowią jej integralną część ( art. 56 ). Wobec konkluzji , że strony zawarły w dniu 23.09.2010r. ustną przedwstępną umowę o zawarcie w przyszłości przyrzeczonej umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości za oznaczoną cenę , w następnej kolejności należało wyjaśnić , z jakich…
Fragment uzasadnienia
… świadczenia ogólnie w sposób nadający się do przyszłego dookreślenia na podstawie wskazanych w umowie podstaw lub bezpośrednio przez zwyczaj bądź zasady uczciwego obrotu ( art. 56 k.c. ). Przy dziełach skomplikowanych, poza określeniem wszystkich istotnych cech dzieła niezbędna jest dalsza indywidualizacja jego przedmiotu w postaci rozwiniętego opisu rezultatu pod względem technicznym, funkcjonalnym bądź estetycznym. Zatem…
Fragment uzasadnienia
… Zatem wypowiedzenie jest jedną z części składowych procesu aktualizacji. Skoro zatem M. K. i P. Ż. byli umocowani do dokonywania aktualizacji, to tym samym, na podstawie art. 56 i 65 Kc , byli umocowani do wszyskich czynności składających się na proces aktualizacji, w tym do wypowiedzenia dotychczasowej wysokości. Następnie powodowie podnoszą nieprawidłowości w zakresie doręczeń: właściciele lokali nr (...) nie otrzymali…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 56: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 56 Kodeksu cywilnego wskazuje, że czynność prawna nie wywołuje tylko takich skutków, jakie strony w niej wyraziły. Norma ta rozszerza zakres skutków czynności prawnej o te, które wynikają bezpośrednio z przepisu prawa, a także z ogólnych zasad współżycia społecznego oraz z ustalonych zwyczajów. Oznacza to, że skutki prawne czynności są szersze niż tylko te zapisane w umowie lub oświadczeniu woli. Przepis ten podkreśla, że w relacjach prawnych należy brać pod uwagę także otoczenie prawne, w którym czynność została dokonana. W ten sposób ustawodawca wskazuje, że obowiązująca norma prawna oraz reguły współżycia społecznego mają charakter uzupełniający i korygujący w stosunku do woli stron czynności prawnej.
Przepis ma zastosowanie w każdej sytuacji, gdy dochodzi do dokonania czynności prawnej, czyli oświadczenia woli zmierzającego do wywołania skutków prawnych określonych przez podmiot dokonujący tej czynności. W praktyce oznacza to, że nawet jeżeli strony nie przewidziały pewnych skutków w samej czynności, to mogą one powstać w wyniku odwołania się do przepisów prawa, zasad współżycia społecznego czy przyjętych zwyczajów. Przesłanką konieczną jest więc określona czynność prawna, której następstwa wykraczają poza wyraźną wolę stron. Dotyczy to zarówno umów, jak i innych oświadczeń, np. testamentów czy pełnomocnictw.
Przykładowo, w codziennym życiu parafianie mogą zawrzeć umowę sprzedaży samochodu, w której strony określają cenę i skupiają się tylko na tych postanowieniach. Jednakże poza tymi ustaleniami sklep ma obowiązek przekazać pojazd wolny od wad prawnych, co wynika z przepisów ustawy oraz zasad uczciwości. Ponadto jeśli w okolicy zwyczajowo przyjęto, że przy sprzedaży auta nowy właściciel otrzymuje zestaw dokumentów serwisowych, to mimo braku takiego zapisu w umowie, zwyczaj ten będzie miał wpływ na skutki prawne czynności. W razie sporu sąd lub inny organ może się na nie powołać, by uzupełnić lukę w umowie lub wyważyć prawa i obowiązki.
Często pojawiają się błędne przekonania, że skutki prawne czynności są ograniczone tylko do tego, co strony samodzielnie określiły w swojej umowie lub oświadczeniu woli. Tymczasem Art. 56 KC jasno stanowi, że takie ograniczenie nie jest prawidłowe. Innym powszechnym błędem jest nieuwzględnianie roli ustalonych zwyczajów, które w polskim prawie mają konkretne znaczenie i mogą wpływać na stosunki prawne nawet, gdy strony ich nie wymieniły. Dodatkowo nie zawsze jest jasne, co oznaczają zasady współżycia społecznego i jak je stosować, co może skutkować różnymi interpretacjami skutków czynności. Dlatego też ważne jest wsparcie interpretacyjne i zachowanie ostrożności przy formułowaniu umów.
Podsumowując, Art. 56 KC wskazuje, że skutki prawne czynności prawnej są wielowymiarowe i obejmują nie tylko to, co wyrażono bezpośrednio, ale także to, co wynika z innych norm prawnych i społecznych. W indywidualnej sprawie, aby prawidłowo ocenić te skutki, warto skonsultować się z prawnikiem, który uwzględni wszystkie aspekty interpretacyjne i praktyczne.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że oprócz skutków wyrażonych przez strony, czynność prawna powoduje też skutki przewidziane bezpośrednio przez prawo, niezależnie od woli stron.
Zasady współżycia społecznego mogą ograniczyć lub rozszerzyć skutki czynności prawnej, zapewniając, że działanie stron jest zgodne z ogólnymi normami etycznymi i społecznymi.
Tak, jeśli dany zwyczaj jest powszechny i akceptowany w danym środowisku, może wpływać na interpretację skutków czynności prawnej.
Nie, nie można całkowicie ograniczyć skutków czynności prawnej do tego, co strony wyraziły, gdyż prawo oraz zasady współżycia społecznego również determinują skutki prawne.
Ponieważ ocena skutków może wymagać uwzględnienia przepisów, zwyczajów i zasad społecznych, co bywa skomplikowane i wymaga specjalistycznej wiedzy.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 56