Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
§ 1.Darczyńca, który wykonał zobowiązanie wynikające z umowy darowizny, może żądać wypełnienia polecenia, chyba że ma ono wyłącznie na celu korzyść obdarowanego.
§ 2.Po śmierci darczyńcy wypełnienia polecenia mogą żądać spadkobiercy darczyńcy, a jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny – także właściwy organ państwowy.
Artykuł 894 Kodeksu cywilnego dotyczy szczególnej sytuacji związanej z umową darowizny, w której darczyńca wykonuje swoje zobowiązanie z niej wynikające, czyli przekazuje określony dar obdarowanemu. Zgodnie z § 1 tego przepisu, darczyńca, który zrealizował darowiznę, ma prawo żądać wypełnienia polecenia – czyli wykonania dodatkowego zobowiązania – jeżeli takie polecenie zostało nałożone w chwili dokonania darowizny. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy polecenie ma na celu wyłącznie korzyść samego obdarowanego; wówczas darczyńca nie może domagać się jego spełnienia.
Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, kiedy darowizna jest obarczona tzw. poleceniem, które może dotyczyć na przykład określonych działań, jakie odbiorca darowizny ma podjąć. Polecenie może być skierowane ku celowi, który interesuje darczyńcę lub osoby trzecie. Z kolei § 2 przewiduje, że po śmierci darczyńcy prawo do żądania realizacji takiego polecenia przechodzi na spadkobierców. Jeśli natomiast polecenie związane jest z interesem społecznym, prawo to może przysługiwać także odpowiedniemu organowi państwowemu.
Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy osoba przekazuje nieruchomość jako darowiznę z poleceniem, aby obdarowany prowadził w niej działalność kulturalną. Darczyńca, wykonując darowiznę, może domagać się realizacji tego polecenia podczas swojego życia. Po jego śmierci prawo takie mają spadkobiercy, a jeśli cel dotyczy np. utrzymania lokalnej działalności oświatowej, może to być też organ publiczny.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 894 KC jest mylenie polecenia z warunkiem darowizny, które ma inne skutki prawne. Wielu nie rozróżnia, iż polecenie może być realizowane przez darczyńcę lub jego spadkobierców, ale nie zawsze obdarowany musi je wykonywać, zwłaszcza gdy służy wyłącznie jego korzyści. Niektórzy także mylnie uważają, że prawo żądania wypełnienia polecenia wygasa wraz ze śmiercią darczyńcy, podczas gdy przepis wyraźnie dopuszcza przejęcie tego roszczenia przez spadkobierców lub odpowiedni organ.
Artykuł 894 KC reguluje zatem aspekty związane z wykonaniem darowizny i obowiązków dodatkowych nałożonych poleceniem. W przypadku szczegółowych kwestii lub indywidualnych wątpliwości warto zwrócić się o konsultację do prawnika, aby właściwie ocenić prawa i obowiązki stron w konkretnej sytuacji.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Polecenie to obowiązek nałożony na obdarowanego, wynikający z umowy darowizny, do spełnienia określonych zachowań lub działań.
Nie, darczyńca nie może żądać wypełnienia polecenia, jeśli ma ono na celu wyłącznie korzyść obdarowanego.
Po śmierci darczyńcy wymagania wypełnienia polecenia mogą zgłaszać jego spadkobiercy lub właściwy organ państwowy, gdy polecenie służy interesowi społecznemu.
Polecenie to obowiązek, a warunek to zdarzenie przyszłe i niepewne, od którego uzależnione jest przeniesienie własności lub inne skutki darowizny.
Nie zawsze; obowiązek wykonania polecenia może dotyczyć także spadkobierców darczyńcy lub organów państwowych.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI