Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 114a.

§ 1.Wyrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa, sprawca nie podlega karze albo orzeczono karę nieznaną ustawie.

§ 2.W razie skazania przez sąd, o którym mowa w § 1, w sprawach:

1)stosowania nowej ustawy karnej, która weszła w życie po wydaniu wyroku skazującego,

2)zatarcia skazania – stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania. Przepisu art. 108 nie stosuje się.

§ 3.Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli informacje uzyskane z rejestru karnego lub od sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie są wystarczające do ustalenia skazania albo orzeczona kara podlega darowaniu w państwie, w którym nastąpiło skazanie.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 114a Kodeksu karnego wprowadza regulacje dotyczące rozpoznawania prawomocnych wyroków skazujących wydanych przez sądy państw członkowskich Unii Europejskiej. Norma ta stanowi w § 1, że taki wyrok jest również uważany za wyrok skazujący w Polsce, z zastrzeżeniem, iż czyn musi być uznany za przestępstwo zgodnie z polskim prawem karnym, sprawca musi podlegać karze zgodnie z ustawą polską oraz nie może być orzeczona kara obca polskim przepisom. W praktyce oznacza to, że polski wymiar sprawiedliwości uznaje wyroki skazujące z UE, pod warunkiem zgodności z polskim prawem materialnym dotyczącym przestępstwa i kary. § 2 określa szczególne zasady stosowania prawa karnego wobec skazania wydanego przez sąd innego państwa UE. W przypadku stosowania nowej ustawy karnej, która weszła w życie po wydaniu wyroku, lub zatarcia skazania, stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania - czyli w państwie, które wydało wyrok. Przepis ten wyłącza stosowanie art. 108 KK, który dotyczy prawa właściwego według miejsca popełnienia czynu. Wreszcie § 3 wyłącza zastosowanie § 1, gdy informacje o wyroku z rejestru karnego lub od zagranicznego sądu są niewystarczające do potwierdzenia skazania lub gdy kara orzeczona za granicą podlega tam darowaniu, co skutkuje brakiem skutków prawnych wyroku w Polsce. Przepis ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie zachodzi kwestia uznania i skutków polskich dla wyroku skazującego zagranicznego sądu karnego UE. Typową sytuacją jest np. gdy osoba skazana w innym państwie UE ubiega się o zatrudnienie albo prowadzi postępowanie karne lub administracyjne w Polsce i wymaga się ustalenia statusu karalności. Przykładowo, jeśli sąd niemiecki skazał obywatela za przestępstwo, które jest także przestępstwem w Polsce i kara jest zgodna z polskimi przepisami, ten wyrok traktowany jest jako skazujący w Polsce. Często pojawiają się nieporozumienia, gdy wskazuje się na różnice między ustawami karnymi państw lub brakuje odpowiednich informacji z zagranicy, co prowadzi do odrzucenia uznania wyroku. Innymi błędami jest mylenie momentu stosowania prawa karnego – tutaj decyduje prawo obowiązujące w państwie skazania, a nie w Polsce. Ponadto nie zawsze jest jasne, jakie kary są „nieznane” polskiemu prawu, co może powodować spory interpretacyjne. Warto podkreślić, że w sprawach indywidualnych interpretacja i zastosowanie Art. 114a KK wymaga często dogłębnej analizy i konsultacji z prawnikiem, zwłaszcza w złożonych sytuacjach transgranicznych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wyrok skazujący z innego kraju UE zawsze jest ważny w Polsce?

Wyrok jest ważny, jeśli dotyczy czynu uznanego za przestępstwo w Polsce, sprawca podlega karze, a kara jest znana polskiemu prawu.

Jakie prawo karne stosuje się do wyroku z innego państwa UE?

Stosuje się ustawę obowiązującą w państwie, które wydało wyrok, zwłaszcza przy nowej ustawie lub zatarciu skazania.

Co się dzieje, jeśli informacje z zagranicznego rejestru karnego są niewystarczające?

Wtedy wyrok może nie być uznany jako wyrok skazujący w Polsce zgodnie z § 3 Art. 114a KK.

Czy kara wydana za granicą może być darowana w Polsce?

Jeśli kara podlega darowaniu w państwie skazania, przepis nie stosuje wyroku w Polsce.

Co oznacza, że orzeczono karę "nieznaną ustawie" polskiej?

To kara, która nie występuje lub nie jest przewidziana w polskim systemie prawnym, co wyklucza uznanie wyroku.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI