Artykuł 126a Kodeksu karnego penalizuje publiczne nawoływanie do popełnienia określonych przestępstw lub publiczne pochwalanie tych czynów. Oznacza to, że osoba, która w miejscu publicznym lub w środkach masowego przekazu zachęca innych do dokonania przestępstwa wymienionego w przepisach od art. 118 do 125, może zostać ukarana pozbawieniem wolności. Również podlega karze ten, kto publicznie wyraża aprobatę dla popełnienia takich przestępstw, co oznacza wyrażanie pochwały lub aprobaty dla zakazanych czynów. Przepis zawiera sankcję karną w postaci kary pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat, co świadczy o poważnym charakterze omawianego przestępstwa.
Przepis Art. 126a ma zastosowanie w sytuacjach, gdy nawoływanie lub pochwała dotyczy czynów zabronionych pod groźbą kar określonych w art. 118, 118a, 119 § 1 oraz w art. 120 do 125 Kodeksu karnego. Oznacza to, że nie obejmuje on nawoływania do czynów innych niż wskazane w tym katalogu. Publiczność wyrażenia nawoływania lub pochwały oznacza ich ujawnienie wobec szerokiego kręgu osób, na przykład podczas wystąpień, w mediach czy w internecie. By działanie było karalne, musi mieć charakter publiczny, a nie być wypowiedzią prywatną lub nieujawnioną.
Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, gdy osoba nagrywa i udostępnia w mediach społecznościowych film, w którym zachęca do popełnienia rozboju lub publicznie chwali osoby popełniające takie przestępstwa. W takim przypadku za nawoływanie do czynu określonego w art. 279 (rozbój) grozi kara przewidziana w Art. 126a, gdyż czyn ten jest objęty katalogiem zawartym w art. 120-125. Postępowanie wobec sprawcy takiego nawoływania może być wszczęte na podstawie omawianego artykułu.
Nierzadko spotyka się nieporozumienia co do zakresu publiczności oraz co do tego, jakie czyny mogą być objęte tym przepisem. Częstym błędem jest nierozróżnianie nawoływania od prywatnych komentarzy czy też pochwały czynów, które nie mieszczą się w wykazie artykułów wskazanych w Art. 126a. Ponadto, warto pamiętać, że sama krytyka przepisów czy dyskusja na temat przestępstw nie stanowi nawoływania ani pochwały. W praktyce konieczne jest szczegółowe sprawdzenie treści i kontekstu wypowiedzi. Artykuł 126a KK stanowi ważny instrument przeciwdziałania publicznemu promowaniu przestępczości.
W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących stosowania tego przepisu zaleca się konsultację z profesjonalnym prawnikiem, który uwzględni specyfikę danej sytuacji.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.