Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
§ 1.Kto, nie dopełniając obowiązku należytej kontroli, dopuszcza do popełnienia czynu określonego w art. 117 § 3, art. 118, 118a, 119 § 1, art. 120–126a przez osobę pozostającą pod jego faktyczną władzą lub kontrolą, podlega karze określonej w tych przepisach.
§ 2.Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 126b Kodeksu karnego tworzy specjalny rodzaj odpowiedzialności karnej za niedopełnienie obowiązku należytej kontroli nad osobami pozostającymi pod faktyczną władzę lub kontrolą sprawcy. Zgodnie z § 1 tego przepisu, osoba, która zaniedbuje obowiązek właściwego nadzoru i w wyniku tego dochodzi do popełnienia przestępstwa określonego w wskazanych artykułach kodeksu, ponosi odpowiedzialność karną na zasadach przewidzianych w tych przepisach. Oznacza to, że sprawca nie musi sam dokonać przestępstwa, lecz może odpowiadać za umożliwienie jego popełnienia przez osobę pod jego kontrolą.
Pasus § 2 przewiduje natomiast karę za działanie nieumyślne, wymierzając ją w formie pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Podkreśla to, iż nawet brak zamiaru popełnienia czynu przestępczego nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli skutkiem niedopełnienia obowiązków kontrolnych jest popełnienie przestępstwa przez podległą osobę.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy ktoś ma faktyczną władzę nad innym – może to być przełożony, opiekun, rodzic lub inna osoba mająca kontrolę nad działaniami drugiej osoby – i zaniecha należytego nadzoru, co skutkuje popełnieniem przestępstwa z wymienionych w art. 117 § 3 i innych. Przepis jest narzędziem zwiększającym odpowiedzialność osób sprawujących kontrolę, aby zapobiegać popełnianiu czynów zabronionych przez ich podopiecznych lub podwładnych.
Przykładowo, jeśli rodzic nie dopełni obowiązku nadzoru nad niepełnoletnim dzieckiem, a to popełni przestępstwo wskazane w katalogu, rodzic może ponieść karę wynikającą z art. 126b KK. Innym przykładem jest menadżer firmy, który świadomie nie kontroluje działań pracownika, co kończy się przestępstwem – odpowiedzialność poniesie także menadżer.
Do częstych nieporozumień należy mylenie odpowiedzialności z art. 126b z bezpośrednim sprawstwem. Przepis nie odnosi się do sytuacji, gdy ktoś sam popełnia przestępstwo, lecz do sytuacji, gdy przestępstwo popełnia osoba pod kontrolą i sprawca nie dopełnia obowiązku nadzoru. Ponadto, błędem jest też nieuwzględnianie możliwości odpowiedzialności za czyn nieumyślny, co jest wyraźnie przewidziane w § 2 tego artykułu.
Podsumowując, art. 126b KK pełni istotną funkcję prewencyjną i sankcyjną wobec osób sprawujących faktyczną kontrolę nad innymi. W indywidualnych sprawach dotyczących tej normy zaleca się konsultację z prawnikiem, aby właściwie ocenić jej zastosowanie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Stosuje się go, gdy osoba odpowiedzialna za nadzór dopuszcza do popełnienia przestępstwa przez podległego jej człowieka.
Za nieumyślne niedopełnienie obowiązku kontroli grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Nie, dotyczy wszystkich osób pozostających pod faktyczną władzę lub kontrolą sprawcy, nie tylko nieletnich.
Nie, odpowiada ona za umożliwienie przestępstwa popełnionego przez osobę pod swoją kontrolą.
Nie, również nieumyślne niedopełnienie obowiązku kontroli jest karalne według art. 126b § 2 KK.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI