Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
§ 1.Kto dopuszcza się czynnej napaści na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.Kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 135 Kodeksu karnego zawiera dwie normy prawne chroniące godność i bezpieczeństwo Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W paragrafie pierwszym odnosi się do czynnej napaści, czyli fizycznego ataku na Prezydenta. Za takie działanie przewidziana jest kara pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat. Paragraf drugi dotyczy natomiast publicznego znieważenia Prezydenta, co oznacza wypowiedzi lub zachowania poniżające lub obrażające go w miejscu lub w sposób dostępny dla szerszego grona odbiorców. Za to przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności do lat trzech. Obie części przepisu mają na celu zapewnić szczególną ochronę urzędu Prezydenta, uznawanego za ważną instytucję państwową, poprzez zaostrzone sankcje w przypadku naruszenia jego nietykalności osobistej i dobrego imienia.
Przepis stosuje się w sytuacjach, gdy osoba fizycznie atakuje Prezydenta (np. uderzenie, pchnięcie czy innego rodzaju napaść fizyczna) lub kiedy publicznie, to znaczy na forum ogólnodostępnym (np. media, zgromadzenia) wyraża wobec niego słowa znieważające. Czynna napaść musi mieć charakter bezpośredni i fizyczny, natomiast zniewaga dotyczy wypowiedzi lub czynów o charakterze obraźliwym, wyrażonych publicznie. Aby dopuścić się tych czynów, sprawca musi mieć świadomość adresata swoich działań – Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Przykładowo, jeśli ktoś podczas oficjalnej ceremonii fizycznie uderzy Prezydenta, wówczas sąd może zastosować sankcję określoną w § 1 tego artykułu. Natomiast jeśli osoba publicznie, na przykład poprzez media społecznościowe, umieszcza obraźliwe komentarze pod adresem Prezydenta, to zachowanie to spełnia znamiona znieważenia z § 2. Taki przykład pokazuje, że ochrona Prezydenta podlega zarówno w przestrzeni fizycznej, jak i w przestrzeni publicznej wypowiedzi.
Często dochodzi do nieporozumień dotyczących różnicy między znieważeniem a krytyką Prezydenta. Przepis nie penalizuje krytycznych ocen czy opinii, lecz wyraźnie obraźliwe, poniżające wypowiedzi i czyny. Również bywa mylone pojęcie czynnej napaści z innymi formami przemocy lub protestu - tylko bezpośredni fizyczny atak podlega karze z § 1. Warto także zwrócić uwagę na wymóg publiczności zniewagi – skierowanie obraźliwych słów prywatnie, bez upublicznienia, nie wypełnia znamion przestępstwa.
Art. 135 KK wprowadza więc wyraźne granice ochrony Prezydenta RP przed przemocą i zniewagą, określając odpowiedzialność karną za takie czyny. W indywidualnych przypadkach interpretacja i zastosowanie przepisu może wymagać pomocy prawnika, zwłaszcza gdy dotyczą one ocen granicznych, jak rozróżnienie między krytyką a zniewagą.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Za czynna napaść na Prezydenta grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Tak, krytyka Prezydenta nie jest przestępstwem, jeśli nie ma charakteru publicznej zniewagi.
To obraźliwe zachowanie lub słowa skierowane do Prezydenta, które zostały wyrażone w publicznie dostępnym miejscu lub w mediach.
Nie, tylko jeśli jest to znieważenie publiczne, nie zaś wypowiedź prywatna czy krytyczna.
Gdy następuje fizyczny atak na Prezydenta, np. uderzenie lub inna forma przemocy.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI