Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
(uchylony)
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy A. K. ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie emerytury. Jako podstawę prawną powołano przepisy art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). Natomiast w uzasadnieniu wskazano, iż wniosek z dnia 11 maja 2015 r. jest kolejnym żądaniem wnioskodawcy o emeryturę, jednak…
Fragment uzasadnienia
… Jeżeli zaś dopuściłby się on ewidentnych uchybień, to jego odpowiedzialność kształtowałaby się w związku ze stosunku pracy pomiędzy nim, a Spółką (...) , w ramach art. 114 w zw. z art.120 k.p.c. W kolejności, w okolicznościach ustalonego wyżej stanu faktycznego sprawy, błędne są wnioski Sądu Okręgowego, jakoby Spółka (...) nie skorzystała z ustalonych w umowie uprawnień w przedmiocie wytoczenia przedmiotowych powództw…
Fragment uzasadnienia
… cyt. dalej jako „p.w.k.r.s. z 1997 r.”), art.9 ust. 2 i art. 9b p.w.k.r.s. z 1997 r., art. 17 ust. 1 i 2 p.p.m. z 2011 r. Z ostrożności procesowej wskazywano także na naruszenie art. 1143 § 1 k.p.c., art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 2 p.p.m. z 2011 r. i w zw. z art.25 ust.1, 2 i 3, art. 5 ustawy Ukrainy o międzynarodowym prawie prywatnym oraz art. 10 ust. 2 p.w.k.r.s. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego…
Fragment uzasadnienia
… akt Ministerstwu Sprawiedliwości w celu uzyskania od niego tekstu prawa i informacji o sądowej praktyce niemieckiej, podjął natomiast poszukiwania odpowiedniego biegłego (art. 1143 § 3 k.p.c.), który dysponowałby wiadomościami niezbędnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi na brak pewności, że poszukiwania te zakończą się sukcesem, nie wydawał wyprzedzająco w tej kwestii postanowienia, zamierzając to uczynić po znalezieniu…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 114: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 114 Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status przepisu uchylonego. Oznacza to, że w tekście ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego jednostka redakcyjna oznaczona tym numerem została zachowana wyłącznie jako pusta pozycja z adnotacją „(uchylony)", natomiast nie zawiera już żadnej treści normatywnej. Ustawodawca stosuje taki zabieg celowo: usunięcie numeru z ustawy powodowałoby konieczność przenumerowania wszystkich dalszych artykułów, co byłoby źródłem chaosu w odwołaniach zawartych w innych aktach prawnych, w orzecznictwie i w piśmiennictwie. Z art. 114 KPC nie da się więc wyprowadzić żadnego uprawnienia ani obowiązku - nie można na jego podstawie sformułować wniosku, zarzutu ani żądania. Jest to tak zwany przepis pusty, pozostawiony w ustawie ze względów wyłącznie technicznolegislacyjnych.
Art. 114 KPC nie ma i nie może mieć zastosowania do żadnego stanu faktycznego, ponieważ nie obowiązuje. Uchylony przepis nie stanowi podstawy prawnej rozstrzygnięcia sądu ani podstawy czynności procesowej strony. W praktyce znaczenie tej pozycji ogranicza się do sytuacji, w których czytelnik trafia na odesłanie do art. 114 KPC w starszym opracowaniu, w archiwalnym piśmie procesowym albo w dokumencie sporządzonym przed nowelizacją. Wówczas konieczne jest ustalenie, jaka regulacja odpowiada obecnie dawnej materii - może to być inny artykuł Kodeksu postępowania cywilnego albo przepis innej ustawy, w zależności od tego, jak ustawodawca rozdysponował daną problematykę. Pomocne jest korzystanie z tekstu jednolitego ustawy wraz z informacją o zmianach oraz porównanie brzmienia aktu z różnych dat.
Osoba przygotowująca pismo do sądu korzysta ze starszego poradnika, w którym znajduje odwołanie do art. 114 KPC, i chce powołać ten przepis jako podstawę swojego wniosku. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu ustawy okazuje się jednak, że w miejscu tego artykułu widnieje wyłącznie adnotacja „(uchylony)". Powołanie takiej podstawy byłoby błędem, ponieważ sąd nie może zastosować normy, która nie obowiązuje. Właściwym rozwiązaniem jest ustalenie, który przepis reguluje obecnie interesujące zagadnienie, i wskazanie go w piśmie, ewentualnie opisanie żądania w sposób opisowy, bez powoływania nieistniejącej podstawy.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu widnieje w ustawie, to przepis nadal obowiązuje - adnotacja „(uchylony)" jednoznacznie temu przeczy. Drugim jest założenie, że uchylenie zawsze oznacza całkowitą likwidację danej instytucji prawnej; częściej materia zostaje przeniesiona lub zmodyfikowana w innym miejscu ustawy. Trzecim nieporozumieniem jest korzystanie z nieaktualnych wydruków i wzorów pism, które nadal odsyłają do art. 114 KPC. Warto również pamiętać, że do zdarzeń sprzed uchylenia mogą znajdować zastosowanie przepisy przejściowe zawarte w ustawie nowelizującej, co wymaga odrębnej analizy. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali aktualną podstawę prawną i oceni skutki zmiany przepisów.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. W aktualnym tekście Kodeksu postępowania cywilnego przy art. 114 widnieje adnotacja „(uchylony)", co oznacza, że przepis nie zawiera już żadnej treści normatywnej.
Numer pozostawia się ze względów technicznolegislacyjnych. Usunięcie go wymuszałoby przenumerowanie dalszych artykułów i unieważniłoby liczne odesłania w innych aktach i dokumentach.
Nie jest to prawidłowe, ponieważ sąd nie zastosuje przepisu, który nie obowiązuje. Należy wskazać aktualną podstawę prawną odpowiadającą sprawie.
Warto porównać teksty ustawy z różnych dat oraz sprawdzić ustawę nowelizującą, w tym jej przepisy przejściowe. Analizę tę najlepiej powierzyć prawnikowi.
Co do zasady nie. O tym, jakie regulacje stosuje się do zdarzeń sprzed zmiany, decydują przepisy przejściowe zawarte w ustawie nowelizującej.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 114