Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 115.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I CSK 354/11Wydział I

Rozstrzyganie sporów umownych - wyrok SN z 2012 r.

Fragment uzasadnienia

… 65 § 2 k.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1157 k.p.c., strony mogą poddać pod rozstrzygnięcie sądu polubownego spory o prawa majątkowe lub spory o prawa niemajątkowe - mogące być przedmiotem ugody sądowej, z wyjątkiem spraw o alimenty. W związku z okolicznościami sprawy, w której…
III CZP 82/10Wydział III

Obowiązki notariusza przy poświadczeniu podpisu na dokumencie obcym

Fragment uzasadnienia

… jasne, że dokumenty – różnej wagi – opatrzone podpisem, którego własnoręczność została stwierdzona, pełnią w obrocie istotną rolę, a wielokrotnie są bezwzględnie wymagane (np. art. 1159 k.p.c., art. 74 k.m., art. 198 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, jedn. tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm. lub art. 35a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci…
III CZP 55/07Wydział III

Wykonalność wyroku zagranicznego sądu arbitrażowego - SN 2007

Fragment uzasadnienia

… o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzonej w Lugano dnia 16 września 1988 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 10, poz. 132), a także art. 1150 k.p.c. – uznaje się, że legitymację czynną ma podmiot mogący powołać się na dane orzeczenie w państwie pochodzenia, którego dotyczy wniosek o udzielenie exequatur, natomiast legitymację bierną – podmiot, przeciwko któremu orzeczenie może być…
IV CZ 29/06Wydział IV

Spóźniona kasacja w egzekucji – postanowienie SN z 2006 r.

Fragment uzasadnienia

… w postępowaniu egzekucyjnym – praktyczne wyeliminowanie z tego postępowania kasacji i skargi kasacyjnej (jedyny wyjątek dotyczy wykonalności zagranicznego tytułu wykonawczego – art. 1151 § 2 k.p.c.). Przepis art. 7674 § 2 k.p.c. w brzmieniu 3 nadanym mu ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. stanowił bowiem, że na postanowienie sądu drugiej instancji wydanie po rozpoznaniu zażalenia kasacja nie przysługuje. Na skutek nowelizacji…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 115: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 115 Kodeksu postępowania cywilnego ma w aktualnym tekście ustawy jedynie oznaczenie jednostki redakcyjnej wraz z adnotacją "(uchylony)". Oznacza to, że treść normatywna, która kiedyś znajdowała się pod tym numerem, została usunięta z ustawy przez późniejszą nowelizację i nie stanowi już obowiązującego prawa. Ustawodawca w polskiej technice legislacyjnej zwykle nie przenumerowuje pozostałych artykułów po uchyleniu jednego z nich, lecz pozostawia "puste" miejsce z odpowiednią adnotacją. Dzięki temu numeracja całego kodeksu pozostaje stabilna, a odesłania w innych ustawach, w orzecznictwie i w piśmiennictwie nie tracą sensu. Z punktu widzenia stosowania prawa art. 115 KPC nie zawiera obecnie żadnej normy, na której można byłoby oprzeć wniosek, zarzut czy rozstrzygnięcie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony art. 115 KPC nie ma zastosowania do żadnego toczącego się postępowania cywilnego, ponieważ nie wyraża już reguły postępowania. Może natomiast mieć znaczenie historyczne i interpretacyjne. Zdarza się, że starsze komentarze, wzory pism, poradniki lub publikacje sprzed nowelizacji odsyłają do tego artykułu; wówczas trzeba ustalić, jaka regulacja obowiązywała w chwili powstania danego materiału i czy jej odpowiednik znajduje się dziś w innej jednostce redakcyjnej. Znaczenie może mieć również ocena czynności dokonanych pod rządami wcześniejszego stanu prawnego, jeżeli przepisy przejściowe nakazują stosować do nich dawne reguły. W praktyce jednak punktem wyjścia zawsze powinien być aktualny, ujednolicony tekst Kodeksu postępowania cywilnego.

Przykład

Osoba przygotowująca pismo procesowe korzysta ze starszego poradnika znalezionego w internecie i przepisuje z niego powołanie się na art. 115 KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu ustawy okazuje się, że przy tym numerze widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)", więc powołana podstawa nie istnieje. Prawidłowym postępowaniem jest ustalenie, jakiego zagadnienia dotyczyła dawna regulacja, a następnie odnalezienie obowiązującego przepisu, który reguluje tę kwestię obecnie. Samo powołanie uchylonej jednostki nie unieważnia pisma, ale może wprowadzić sąd i przeciwnika w błąd co do intencji strony i osłabić czytelność argumentacji.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis "jakoś" obowiązuje. Tak nie jest: adnotacja "(uchylony)" oznacza definitywne wyeliminowanie normy z porządku prawnego. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie przepisu zawsze oznacza zniesienie samej instytucji prawnej; często materia zostaje jedynie przeniesiona do innego artykułu albo do odrębnej ustawy. Trzecim błędem jest korzystanie z nieaktualnych, niedatowanych wersji kodeksu bez sprawdzenia stanu prawnego na dzień dokonywania czynności. Warto też pamiętać, że przepisy przejściowe nowelizacji mogą wyznaczać szczególne reguły stosowania dawnego stanu prawnego do spraw wszczętych wcześniej. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o czynności podejmowane w toku postępowania, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy art. 115 KPC nadal obowiązuje?

Nie. W aktualnym tekście Kodeksu postępowania cywilnego przy art. 115 widnieje adnotacja "(uchylony)", co oznacza, że przepis nie zawiera już obowiązującej normy.

Dlaczego uchylony artykuł nadal widnieje w kodeksie?

Ustawodawca zachowuje numerację jednostek redakcyjnych, aby nie zmieniać numerów pozostałych artykułów. Puste miejsce oznacza się adnotacją "(uchylony)".

Czy mogę powołać się na art. 115 KPC w piśmie procesowym?

Nie ma to sensu, ponieważ przepis nie wyraża żadnej normy. Należy odnaleźć obowiązujący przepis regulujący daną kwestię.

Gdzie znajdę treść, która wcześniej była w art. 115 KPC?

W archiwalnych, datowanych wersjach tekstu ustawy oraz w ustawie nowelizującej, która ten przepis uchyliła. Warto sprawdzić także przepisy przejściowe.

Czy uchylenie przepisu wpływa na sprawy wszczęte wcześniej?

To zależy od przepisów przejściowych konkretnej nowelizacji, które mogą nakazywać stosowanie dawnych reguł do spraw w toku. W razie wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 115